| کد خبر ۵۸۲۵۰
کپی شد

◄ ایده " شهر فرودگاهی "؛ الزامی در برنامه ریزی فرودگاه‌ها برای عبور از رویه‌های سنتگرایانه

◄ ایده " شهر فرودگاهی "؛ الزامی در برنامه ریزی فرودگاه‌ها برای عبور از رویه‌های سنتگرایانه
|

وبلاگ تین نیوز، علیرضا منظری | در قرن بیست و یکم فرودگاه ها نقش موتور محرکه توسعه اقتصادی مناطق را ایفا می کنند یعنی همان نقشی که جاده در قرن بیستم و راه آهن در قرن نوزدهم و بنادر در قرن هجدهم ایفا نمودند. از آنجا که فرودگاه در اقتصاد حمل و نقل هوایی نقش بسزایی دارد شهرهایی با محور فرودگاه در کنار اکثر فرودگاه های جدید و حتی مهم جهان در حال شکل گیری هستند.

ـ در سالیان گذشته فرودگاه را با مجموعه عناصر تشکیل دهنده آن به منظور ارایه خدمات ناوبری هوایی و مدیریت فرودگاهی در کنار شهرها بنا می کردند تا آن که به جهت رعایت برخی از مقررات از جمله عوامل زیست محیطی به تدریج ساخت و احداث فرودگاه به خارج از شهرها انتقال یافت.

ـ از دو دهه پیش به این سو با ایجاد شهرهای جدید در کنار فرودگاه ها رواج مفاهیمی چون "شهر فرودگاهی" ، "ناحیه فرودگاهی"  و "منطقه فرودگاهی"  در ادبیات صنعت هوانوردی کشوری آغاز شده است. "شهر فرودگاهی" ترجمه عبارت "ایرپورت سیتی" می باشد که شاید بطور دقیق نمایشگر مفهوم آن نبوده زیرا آن شهری است که در محدوده فرودگاه و با محوریت آن ایجاد می گردد.

ـ "شهر فرودگاهی" یک اصطلاح جدید برای بناهای احداثی در محدوده حصار زمین فرودگاه است که عموما شامل عناصر تشکیل دهنده فرودگاه (پایانه ها، باندها، خزش راه ها و توقفگاه  وسیله نقلیه هوایی و ...) و محل های تجاری فرودگاهی مانند دهکده بار هوایی ، لجستیک،  بلوک های اداری و تجاری، مراکز فروش تولیدات کارخانه ای، مراکز نمایشگاهی، مجتمع تجاری و سالن های کنفرانس، تسهیلات درمانی، مغازه های خرده فروشی، بانک ها، هتل ها، مناطق آزاد تجاری و حتی پارک های تفریحی و تخصصی (موضوعی) می شود.

ـ "شهر فرودگاهی" یک نوع مدنیت جدید در نقطه ثقل "اروتروپولیس"  است که در اطراف تعدادی از فرودگاه های بزرگ ظاهر شده است. کلمه "اروتروپولیس" همان عبارت "شهر فرودگاهی" می باشد که از طرف آقای پروفسور جان کاساردا  مدیر آکادمی بنگاه خصوصی کنان در دانشگاه کارولینای شمالی (آمریکا)  شهرت یافته و مبین این واقعیت است که محیط محدوده فرودگاه ها بسیار بیشتر از آن چه در قبل مورد بهره برداری قرار می گرفتند در خدمت تجارت مرتبط با صنعت هوانوردی  هستند.

ـ جان کاساردا با بکارگیری این کلمه نشان داد که فرودگاه های بزرگ علاوه بر ارایه خدمات ناوبری هوایی و مدیریت فرودگاهی سنتی به قدر کافی تسهیلات، خدمات و درآمدهای تجاری غیر هوانوردی را توسعه داده اند. نکته مورد توجه دکتر کاساردا برنامه ریزی شهری آکادمیک است که در اقتصاد جهانی فرودگاه های بزرگ یک عامل قطعی برای موفقیت اقتصاد بشمار می روند و اهمیت آنها راه اندازی توسعه شهرها در قرن بیست و یکم می باشد. 

ـ مفهوم "شهر فرودگاهی" بطور منطقی در برگیرنده مجموعه ای از عوامل است که موجب تقویت یکدیگر می باشند و در آن خدمات و تسهیلات بطوری برنامه ریزی شده که به سادگی مسافران را در میان اجرای فرآیندهای فرودگاه برای سفر هدایت می کند و در کنار آن زمینه کسب و کار تجاری مرتبط را نیز فراهم می آورد. هم اکنون برنامه ریزان فقط طراحی فرودگاه را انجام نمی دهند بلکه اغلب با نگاه افزایش درآمدزایی برای اقتصاد فرودگاه به شکل دادن شهرهای جدید کمک می کنند. نویسنده مقاله "ده ایده ای که جهان را تغییر خواهد داد" آن را در شمار یکی از ده ایده ای قرار داده است که جهان را متحول خواهد کرد. 

ـ مدل "شهر فرودگاهی" نشان می دهد که یک فرودگاه می تواند با ظهور تسهیلات، خدمات و جریان درآمد تجاری غیر هوانوردی  جدید بیشتر از ارایه خدمات هوانوردی  سنتی کاربرد داشته باشد. 

ـ به طور کلی دولت ها از منابع عمومی برای احداث فرودگاه ها هزینه می کردند تا زمانی که در اثر رشد و توسعه فناوری هزینه ساخت و نگهداری فرودگاه ها افزایش یافت و اختصاص مبالغ زیاد از منابع عمومی برای آنها مقدور نبود. در نتیجه تغییر در راهبردها اتفاق افتاد و تفکر ایجاد تسهیلات تجاری در فرودگاه ها از مدت ها قبل از سال 1960 شکل گرفت. در ابتدا از رستوران های کوچک غذای حاضری و خرده فروشی لوازم اولیه مورد نیاز مسافر شروع شد تا این که در فاصله سال های 1960-1961 به منظور کسب درآمد غیر هوانوردی در کنار پایانه‌ فرودگاه اورلی (پاریس) سینما افتتاح کردند و در دهه های بعد به صورت جدیدی از جمله "شهر فرودگاهی" شکل گرفت.

ـ گسترش سریع تسهیلات تجاری مرتبط با هوانوردی موجبات توسعه متروپولیتن قرن بیست و یکم را در دروازه های هوایی فراهم آورده است که مسافران و اشخاص محلی بدون آن که بیشتر از پانزده دقیقه از فرودگاه فاصله بگیرند می توانند تجارت، تبادل دانش و خرید خود را انجام دهند. این تغییر وظایف و فعالیت ها تعدادی از فرودگاه های شهری را به شهرهای فرودگاهی تغییر شکل داده است به طوری که امروزه بسیاری از تجارت های هوانوردی به شهرهای فرودگاهی منتقل شده و حمل و نقل عمومی جاده ای و ریلی هم به آن وصل گردیده و به طور کلی یک شکل جدید شهری به نام "اروتروپولیس" ظهور کرده که حدود سی تا چهل و پنج کیلومتری اطراف فرودگاه را در بر گرفته است.

ـ شهرهای فرودگاهی در اطراف فرودگاه های اصلی جهان بویژه در کشورهای اروپایی از جمله کشور هلند (آمستردام) مراحل متفاوت توسعه را طی می کنند. تعدادی از فرودگاه های جدید در کشورهای آسیایی مانند هنگ کنگ، کره جنوبی (اینچون) و امارات (دبی) به عنوان شهرهای فرودگاهی یا "اروتروپولیس" برنامه ریزی شده اند. کشورهایی در آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی و حتی آفریقا نیز توسعه های شهر فرودگاهی و "اروتروپولیس" را در برنامه دارند. تا کنون حدود هشتاد و دو "شهر فرودگاهی" به ثبت رسیده است. در حال حاضر سرمایه گذاری های زیادی برای فرودگاه ها به شکل "اروتروپولیس" به عنوان ابزار رقابتی در قرن بیست و یکم در زمینه تجارت جهانی انجام می گیرد. 

با توجه به تعداد زیاد فرودگاه ها در ایران و عدم تزریق بودجه از منابع عمومی دولت و کاهش استفاده از درآمد هوانوردی ناشی از ارایه خدمات به هواپیماهای عبوری برای هزینه های فرودگاهی و جذب سرمایه های بخش خصوصی به منظور توسعه فرودگاه و حتی مدیریت به عنوان مشارکت خصوصی ـ عمومی و افزایش درآمدهای غیر هوانوردی فرودگاه ها نگاه به ایجاد شهر فرودگاهی در برنامه ریزی راهبردی و برنامه اجرایی فرودگاه های کشور یک الزام بشمار می آید که باید در برنامه ششم توسعه به طور جدی مورد ملاحظه قرار گرفته و بستر قانونی آن به لحاظ ساختاری آماده گردد. البته پس از ایجاد بستر قانونی در اجرای این ایده جدید نیازمند یک مطالعه میدانی برای هر یک از فرودگاه ها با در نظر گرفتن ملاحظات منطقه ای می باشند تا طرح های متناسب با آن فرودگاه تدوین شود.

ارسال نظر
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید تین نیوز، تا ۲۴ ساعت بعد منتشر خواهد شد.
  • تین نیوز نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
  • انتشار مطالبی که مشتمل بر تهدید به هتک شرف و یا حیثیت و یا افشای اسرار شخصی باشد، ممنوع است.
  • جاهای خالی مشخص شده با علامت {...} به معنی حذف مطالب غیر قابل انتشار در داخل نظرات است.
  • در نوشتن نظرات، لطفا بعد از هر کلمه، یک فاصله خالی بگذارید.
  • در انتقال تخلفات دستگاه‌ها، موارد تخلف را با ضمیمه نمودن اسناد تخلف به آدرس info@tinn.ir ارسال نمایید تا امکان پیگیری بصورت مستند فراهم شود.