پرندههای تازهنفس دوباره خبرساز شدند
تین نیوز | ایرباسهای ایران دوباره خبرساز شدند. از پس سالها تحریم بالاخره 9 پرنده تازهنفس به ناوگان هوایی ایران پیوستند. همگی ایرباس بودند كه در سالهای تحریم امكان آمدن به ایران را نداشتند اما با توجه به شرایط جدید ایجاد شده، 9 هواپیمای تازهنفس با خاك فرودگاه ایران آشنا شدند تا یك سال میانگین سنی ناوگان هوایی ایران را كم كنند.
وقتی مقامات سازمان هواپیمایی در جمع خبرنگاران حضور یافتند تا درباره پرندههای تازهنفس سخن بگویند نشانی از فروشنده ندادند. گفتند تمام مراحل مذاكرات چراغ خاموش طی شده است تا مشكلی برای فروشنده پیش نیاید. آنها كه آنجا بودند نیز كمتر پرسیدند. برخی در این میان میگفتند اروپاییها خودشان دستبهکار فروش ایرباسها شدهاند و وزیر راه و شهرسازی نیز اعلام كرد پس از تیرماه و با امضای توافقنامه جامع این روند تداوم مییابد تا آسمان ایران بار دیگر شاهد پرواز آخرین نسل هواپیماها باشد. هواپیماهای تازهوارد ساخت سال 2002 تا 2004 بودند و هستند و
حالا عکسالعمل آمریکاییها جزییات بیشتری از آنچه گذشت را آشكار كرده است. آمریكا دو شركت عراقی و اماراتی را به دلیل فروش هواپیما به ایران تحریم كرد. این خبر كوتاه و گویا نشان میدهد آمریکاییها امروز در تلاشند تا دوباره اثبات كنند ایران در تحریم به سر میبرد و نباید روالی جز تحریم در دستور كار مراودات بینالمللی باشد.
سرآغاز داستان
داستان، تنها فروش هواپیما به ایران نیست. قصه سر درازی دارد. این روزها، بعد از بیانیه لوزان، در آستانه تیرماه، ماهی كه قرار است توافق هستهای در آن امضا شود، بسیاری از كشورها باور کردهاند تحریمهای ایران در حال لغو شدن است. میگویند تحریمها دیگر باقی نمیماند. برخی معتقدند لغو تحریمها به تحریمهای هستهای اختصاص دارد و برخی دیگر بر این باورند كه این سرآغازی است برای لغو تمامی تحریمهایی كه اتفاق افتاده است و راهی نیست جز اینكه باور كنیم ایران در شرایط دیگری به سر خواهد برد. این را غربیها باور کردهاند. بیش از غربیها، خود
ایرانیها نیز معتقدند روزگاری دیگر در راه است. روزگاری كه میتوان در آن بدون تحریم نفس كشید. میتوان شرایطی ویژه را شاهد بود، میتوان برای وضعیت بهتر خیز برداشت.
فهرست «میتوان»ها كم نیست. میتوان كارهای زیادی را در دستور كار قرار داد و حالا در چنین شرایطی باید باور كرد ایران در موقعیت دیگری است. این را تنها ایرانیها نمیگویند، خود خارجیها معترفاند كه رفتار ایرانیها در همین یك ماه و اندی تغییر كرده است. موضعشان بالا رفته و طوری حرف میزنند كه قبلتر اینگونه سخن نمیگفتند. وقتی وزیر نفت راهی چین شد تا درباره قراردادهای نفتی و پروژههای آتی با مقامات این كشور سخن بگوید، برخی میپرسیدند چرا؟ چرا چین؟ مگر اروپاییها نیستند؟ چینیها از چه بابت باید ما را همراهی كنند؟
پاسخ وزیر اما جنسی دیگر بود. میگفت به دوستان دوران تحریم احترام میگذاریم و در دوران پساتحریم نیز با آنها روبرو خواهیم شد. میگفت: چین بزرگترین خریدار و مصرفکننده انرژی است و چه چیزی از این مهمتر؟ انگار میخواست بفهماند ما تنور رابطهمان را با چین گرم نگه میداریم. تنها چینیها نیستند كه به تغییر رفتار ایرانیها اعتراف میکنند. یك تاجر ایرانی مقیم چین میگوید: اینها تا یك سال پیش هر كالایی را به ما نمیفروختند و بهراحتی پول تاجران ایرانی را جابجا نمیکردند اما امروز رفتارشان تغییر كرده و همین تغییر رفتار آنها سبب شده است
تاجران ایرانی نیز تغییر موضع بدهند و اعتماد به نفسشان افزایش یابد. وی گفت: بسیاری از آنها از ما میپرسند چه خبر؟ آمریکاییها آمدهاند؟ معلوم است بیش از آنكه نگران ورود اروپاییها باشند، از ورود آمریکاییها به یاران هراس دارند. اتفاقی كه من و همكارانم میدانیم نمیتواند بهسرعت رخ دهد اما ممكن است در میانمدت تحولی اینچنین بهوقوع بپیوندد. او كه تمایلی به ذكر نامش ندارد در توضیح دلیل عدم اعلام اسمش در شرایط تازه میگوید: ما فعلا نباید جو گیر شویم. ما در حال صدور كالا به چین و سایر كشورها هستیم ازاینرو ممكن است دشمن دوباره بازی
جدیدی تدارك ببیند و آنوقت ما به دلیل بیاحتیاطی قربانی شویم.
حالا با وجود همین دست بالا، آمریكا میخواهد تلاش كند تا دوباره به همه بقبولاند كه ایران هنوز تحریم است، از مراوده تجاری با این كشور پیش از امضای توافقنامه و لغو تحریمها خودداری كنید.
آن سبو بشكست
وقتی حسن روحانی در توضیح دستاورد دولتش اعلام كرد كه هیمنه تحریمها ریخته است، كمتر كسی معنای این حرف را در زندگی عادی مردمان دریافت اما حالا خرید 9 ایرباس و تلاش آمریکا برای برخوردی تحریمی با این معامله نشان میدهد حرف او درست بود، هیمنه تحریمها ریخته است و نمیتوان این دستاورد را نادیده گرفت. ماجرا تنها ایرباس نیست و بیانیه وزارت خزانهداری آمریكا مبنی بر اینکه شرکتهای هواپیمایی النصر عراق و اسکای بلو برد اوییشن امارات به دلیل فروش هواپیما به شرکت ایرانی ماهان مورد تحریم قرار گرفتند، ماجرا فراتر از 9 ایرباس است. بر اساس حکم دولت آمریکا،
تمام داراییهای این دو شرکت که تحت حاکمیت آمریکا هستند مسدود شده و شهروندان آمریکایی از انجام فعالیتهای اقتصادی با این شرکتها منع خواهند شد. آدام جی زوبین، معاون وزیر خزانهداری آمریکا در بخش تروریسم و اطلاعات مالی، طی سخنانی دراینباره تأکید کرد ما بهصورت فعال به مقابله با نقض تحریمهای ایران خواهیم پرداخت. این مقام آمریکایی تأکید کرد، ما از تحریم افراد و شرکتهایی که در نقض تحریمها کمک میکنند، دریغ نخواهیم کرد. بر اساس اعلام وزارت خزانهداری آمریکا، شرکت النصر عراق در اوایل ماه جاری میلادی حداقل 8 هواپیمای ایرباس A340 و یک
هواپیمای ایرباس A320 به ایران منتقل کرده است. ارزش این قرارداد از سوی این وزارتخانه دهها میلیون دلار ارزیابی شده است.
حتی اگر واشنگتن تلاش كند تحریمهای هوایی، ایران را به بخش ضد تروریسم نسبت دهد نه به فعالیت هستهای باز هم تفاوتی ندارد، سبو شكسته است هرچند موضع آمریكا میتواند زحماتی را برای ایران فراهم كند. موضع واشنگتن همچنین نشان میدهد تحریم دو شرکت «النصر» عراق، «اسکای بلو برد» امارات متحده عربی و «عصام شموت» مالک سوری این شرکت، به دلیل تحریمهای مرتبط با هستهای که قرار است پس از توافق برداشته شوند، نبوده بلکه بهواسطه تحریمهای موسوم به «ضدتروریسم» یا همان حمایت ایران از گروههای مقاومت است که گروه موسوم به 1+5 میگوید بعد
از توافق نیز پابرجا میماند.
در بخشی از این بیانیه آمده است: «این مجموعهها و این شخص بر اساس دستور اجرایی 13224، ذیل اختیار ضد تروریسم، وارد (لیست سیاه) شدهاند. خطوط هوایی ماهان در اکتبر سال 2011 بر اساس دستور اجرایی 13224 به دلیل کمکهای مالی، مادی و تکنولوژیکی به نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران وارد لیست شد. نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران هم در سال 2007 بر اساس دستور اجرایی 13224 برای حمایت از سازمانهای متعدد تروریستی، وارد لیست شده بود.» وزارت خزانهداری آمریکا همچنین نوشته است که این کشور از انتقال یک فروند هواپیمای مسافربری دیگر که قرار بوده
بهواسطه شرکت النصر به ایران منتقل شود، جلوگیری کرده است.
در بخشی دیگر از این بیانیه، واشنگتن تهدید کرده است که 9 فروند هواپیمای خریداری شده توسط ماهان، بر اساس تحریمهای آمریکا قابل مصادره هستند که این امر به نوشته روزنامه والاستریتژورنال، فعالیت این هواپیماها در خطوط بینالمللی را با ریسک مواجه میکند. وزارت خزانهداری آمریکا در این مورد نوشته است: «با توجه به آنکه اموال و مالکیت ماهان ایر بر اماکن در حوزه قضایی ایالاتمتحده، مسدود شده، وزارت خزانهداری، 9 فروند هواپیمایی را هم که اخیرا از خطوط هوایی «النصر» به ماهان ایر منتقل شده، جزو اموال تحت مالکیت ماهان میداند. ماهان ایران
برای انتقال نیروها، تسلیحات و منابع نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران برای حمایت از رژیم اسد در پروازها به سوریه کمک کرده و ضمنا خدمات حملونقل به حزبالله لبنان که پیش از این بهصورت جداگانه جزو گروههای تروریستی قرار گرفته، ارائه میدهد.» با این تفاسیر به نظر میرسد ایرباسهای تازهنفس باید فعلا در خانه بمانند و برای پرواز، روزهایی دیگر چشم به راه باشند.