◄ جایگاه علم مدیریت، اقتصاد، بازرگانی و استراتژی در مدیریت ایرلاینهای ایرانی کجاست؟ / بخش نخست
تین نیوز | اعضای گروه " مدیریت هوایی " که گروهی متشکل از فعالان و متخصصان بخش هوانوردی کشور و در یکی از شبکههای موبایلی فعال است در یکی دیگر از بحثهای گروهی خود در مورد " علل عدم تغییر سیاست اداره ایرلاین ها از سوی مدیران عامل و مالکان خطوط هوایی با علم به نقاط ضعف سیستم شركتشان" گفت و گو کردهاند.
نظر برخی اعضای گروه در ادامه آمده است:
* دلایل زیر را می توان برای این موضوع برشمرد:
١- اقتصاد ( business) این شركت ها از اساس در ایران غلط شكل گرفته البته منظورم در دوره اخیر است. اصولا شركت های حمل و نقل هوایی بر اساس مزیت های یك كشور یا منطقه جغرافیایی شكل می گیرند و وابسته به توسعه آن كشور در بخش های بازرگانی یا توریست هستند. اما در ایران بیشتر پوششی برای دیگر امور مانند حفظ نقدینگی و انتقال آن در امور دلالی بوده و یا برای رفع نیازهای مقطعی برخی مدیران سیاسی از آنها استفاده می شود.
٢- بدون وجود برنامه ای جدی برای توسعه اقتصادی كشور تشكیل ایرلاین ها نیز بر اصول خاصی در ایران بنا نشده اند و معمولا به دلیل دیگری غیر از اقتصاد حمل و نقل هوایی تشكیل می شوند و اگر تعدادشان كم یا زیاد شوند هم مانند كارخانه های ماكارونی و فرش ماشینی كه در دوره ای بی قاعده و بدون برنامه خاصی تاسیس شدند فقط به دلیل استفاده از تسهیلات و رانت های دولتی زیاد وبعد كم می شوند.
٣- تقریبا تمام ایرلاینها از مدیران و صاحبان غیر متخصص و حتی غیركار بلد در اقتصاد حمل و نقل هوایی برخوردارند كه بر اساس روابط سیاسی به این جایگاه ها رسیده اند. دولت و حاكمیت نیز از همه غیر متخصص تر. در استثنائاتی كه مدیر عامل متخصصی به كار گمارده می شود به دلیل آن كه مالك، مسئولین بالاسری دولتی و مالكان وابسته به نهادهای نظامی تقریبا هیچ آشنایی با این صنعت ندارند، یا كارشان به استعفا كشیده شده و یا مثل آنها عمل می كنند.
با این شرایط وضعیت فعلی تقریبا یك معجزه به نظر می رسد و معتقدم كه با بررسی تمام جوانب این صنعت آن چه كه مانده است نتیجه تلاش های فردی برخی از متخصصین دلسوز و معتقد به آرمان های والای انسانی و به تمام معنا عاشق این اب و خاك است وگرنه اگر بر اساس این وضعیت تا كنون باید چندین بار این صنعت در كشور ما كاملا تعطیل شده بود.
* اداره یک شرکت هواپیمایی منحصر به بهره برداری از هواپیما نیست بلکه یک کسب و کار تجاری است که دارای اصولی می باشد. در حالیکه در ایران با توجه به گذشت نه چندان آن عموما افراد نا آشنا به مدیریت شرکت هواپیمای تجاری اداره کننده هستند. شرکت هواپیمایی در ایران دارای استراتژی و برنامه اجرایی نیستند شرکت ها باید برای تغییر سیاست از روش های جدید از طریق مطالعه استفاده کنند که نیاز به هزینه دارد و آنها هزینه نمی کنند.
* مدیران فعلی دلیل یا نیاز ضروری برای تغییر نمی بینند و این ضرورت یا نیاز برای آنها وجود ندارد. شرایط شرکت ها نیز باهم بسیار متفاوت است. شرکتی می تواند از منابع مالی و ... که سایر شرکت ها نمی توانند بهره بگیرد، شرکت دیگر از زیرساخت های دولتی می تواند بهره بگیرد و کلا شرکت ها در شرایط مساوی قرار ندارند.
* تغییر نیازمند دانش و آگاهی است تا دانش رور نباشد برای مدیریت ایده های جدید اجرایی نمی شود و تغییر اتفاق نمی افتد. آموزش مدیریت برای شرکت های هواپیمایی وجود ندارد و مدیریت ها تجربی است.
* شركت هایی را می شناسم كه نیروی صفر كیلومتر را حدود ٣ سال به نیروی كارآمد تبدیل كرده و سپس به راحتی آنها را به دلیل پرداخت حقوق كم از دست می دهند. واقعاً ضرری كه یك ایرلاین در از دست دادن نیروی فنی خود می بیند بسیار بیشتر از حد تصور است. البته مدیرانی را می شناسم كه با علم به این كه دارند ضرر می كنند حاضر به افزایش حقوق نیستند و همین ضرر بیشتری را متوجه ایرلاین می كند. در واقع اگر نیروی كارآمد maintenance باقی بماند هواپیماها همیشه پرواز خواهند كرد و از نظر اقتصادی برای ایرلاین سودآورتر از از دست دادن نیرو هست.
* این عدم تغییر آگاهانه است.
* موضوع این است که یک شرکت قبول کند که ضعف مدیریتی دارد. این جماعت که خود را علامه می دانند، مگر به ضعف خود فکر می کنند. مدیر ارشد یک شرکت هواپیمایی تمامی دغدغه یک ماه اش این بوده است که چرا نشریه درون پروازی اش، 5 میلی متر از شماره قبل، کوچکتر شده است. آن هم 5 میلی متر از طول مجله که سفیدی است و به افزایش محتوا دقتی نمی کند. حقوق هر بخش و واحد را باید سرپرست آن واحد كه متخصص آن هست تعیین كند و نه مدیر ایرلاین. آن عدم آگاهی هم که اشاره شد ناشی از ضعف مدیریتی است.
* زمانی که ضعف مدیریتی، نفع مالی را هنوز مهیا می کند، چرا درد تغییر را به جان بخرند. به راستی با ضعف مدیریتی از کدام قافله عقب می مانند؟ وقتی رقابتی وجود ندارد.
* بزرگترین آفت مدیریتی در ایران محافظه کاریست این یکی از دلایل عمده برای ایستادگی در برابر تغییر است. منافع شخصی با منافع سازمانی در تضاد است.
* سوال این است که چرا ایرلاین ها علیرغم ضعف مدیریتی از قافله عقب نمی مانند؟منافع شان چگونه تامین می شود؟
* چون رقابت ضعیف است، وقتی سن فلیت ایرلاین های ایرانی تقریباً ١٨ تا ٢ سال هست دیگر رقابتی نمی ماند كه كسی از قافله عقب بماند. مثل یك مسابقه دو هست كه همه با هم دارند قدم زنان پیش می روند تا كسی ندود دیگری احساس خطر نخواهد كرد.
* مدیریت حمل و نقل هوایی مبتنی بر علم مدیریت ،اقتصاد، بازرگانی و استراتژی است. مادامی که سیستم نباشد و ساختار تک محوری اداره شود همین است و این که چرا از قافله عقب نمی مانند چون مملکت تشنه است و بازار دارای تقاضا بسیاری است. متاسفانه ایرلاین ها به شعور مخاطبشان احترام نمی گذارند.
* قافله زمانی وجود دارد که هر عضو این قافله، در رقابت با هم باشند. در صنعتی که هر شرکت، مشتری خود، مسیر خود و روش کسب درآمد خود را دارد، دیگر قافله ای وجود ندارد. زمانی قافله ایجاد می شود که نظام درآمدی واحد و رقابت وجود داشته باشد. شما ضعف مدیریتی داشته باش، یک چارتر کننده خوب هم داشته باش، هتل داریوش را هم می خری؛ دیگر مدیریت می خواهی چه کار؟ موضوع پول هست.
* دلیل دیگر كمبود ناوگان ایران است، این باعث می شود كه تعداد مسافران هوایی نسبت به هواپیماها بیشتر باشد و وقتی یك ایرلاین همیشه می تواند فول پسنجر پرواز كند، دیگر دلیلی برای رقابت نمی ماند.
* جسارت استارت تغییر است با کدام توان آغاز کنند؟
* چون به طور عرفی چارچوب اداره وجود ندارد هر فردی احساس می کند می تواند مدیریت کند. مدیریت در شرکت بیشتر توجه خود را به تامین هواپیما و بهره برداری آن اختصاص می دهد و برای اداره بازرگانی آن امکانات تخصیص نمی دهد. مدیریت علمی و نظام مدیریت جمعی حاکم بر شرکت ها وجود ندارد بلکه سرمایه گذار مدیریت می کند. سرمایه کافی برای اداره شرکت ندارند و آنها با مدیریت روزمره و فروش خدمات و سرمایه دیگران می خواهند شرکت را اداره کنند.
ادامه دارد...
با این مدیریتی که در سازمان هواپیمایی وجود دارد چه دل خوشی دارید که دنبال این مطالب هستید، مدیران محترم و شجاع سایت تین نیوز، با گزارشات کارشناسی و افشاگرانه خود به داد صنعت برسید، ما پدر کشتگی با کسی نداریم، شما بررسی کنید نتیجه قبول است، صنعت را دست … نجات دهید.