| کد خبر ۴۸۲۲۸
کپی شد

◄ وقتی منابع مالی و انسانی کشور در بخش هوانوردی به هدر می‌رود! / بخش نخست

◄ وقتی منابع مالی و انسانی کشور در بخش هوانوردی به هدر می‌رود! / بخش نخست
|

تین نیوز | اعضای گروه " مدیریت هوایی " که گروهی متشکل از فعالان و متخصصان بخش هوانوردی کشور و در یکی از شبکه‌های موبایلی فعال است در یکی دیگر از بحث‌های گروهی خود " نقش و سهم هوانوردی در اقتصاد و تولید ناخالص ملی" را مورد بحث و گفت و گو قرار داده و ضمن توجه به نقش و جایگاهی که این بخش می‌تواند در اقتصاد کشور داشته باشد، کاستی های موجود در این زمینه را برشمرده و به بیان راهکارهایی برای رسیدن بخش هوانوردی به جایگاهی مناسب در اقتصاد کشور، پرداخته اند.
 گزارش زیر دیدگاه برخی از اعضای این گروه در خصوص موضوع مورد بحث است.

- در مورد نقش صنعت هوانوردی در توسعه اقتصاد ملی معتقدم تمامی كارشناسان و متخصصان بر این باورند كه توسعه این صنعت نقش كلیدی و با توجه به شاخص های كشور ایران نقشی اساسی در توسعه اقتصاد دارد ولی با توجه به تمامی جنبه های اجتماعی فرهنگی سیاسی و اقتصادی كشور موارد زیر باید مورد توجه هر برنامه ریزی قرار گیرد:

1- به نظر می رسد توسعه و پیشرفت اقتصادی تنها در حد شعار باقی مانده و این مهم چندان در عمل جدی نیست. اقتصاد در ایران و در فكر مدیران ارشد در حد معیشت وحل بحران های اولیه تعریف می شود و مفاهیمی همچون منافع ملی با نگاه اقتصادی G.D.P و.... نگاه بلند مدت با در نظر گرفتن اجماع ملی، اتحاد های اقتصادی منطقه ای و رقابت بین المللی با تقویت مزیت های ملی هیچ جایگاهی در تفكر این افراد ندارند و در فكر وعمل با آن بیگانه اند.

 2- به تبع مطلب فوق برنامه ریزی اقتصادی با مبنای توسعه نیز در ایران چندان جدی نیست. به همین دلیل برنامه و چشم اندازهای تدوین شده نیز یا شامل بندهایی است كه قرار است بحرانی محلی یا مقطعی را سامان دهد و یا بندهایی كه اندكی هم به موضوعات كلان می پردازد اصلا اجرا نمی شود. البته اگر از این موضوع چشم پوشی كنیم كه تقریبا هـیچ توازنی بین بندها و بخشهای برنامه ها و اقدامات انجام شده نیز وجود ندارد به عنوان مثال تا كنون هیچ توازنی بین سیاست خارجی و برنامه توسعه اقتصاد ملی برقرار نشده است و..... 

3- در ایران هر گاه دولتی تغییر می كند گویی كودتا و تغییر رژیم اتفاق افتاده و این به دلیل عدم تفكیك مشاغل سیاسی از موضوعات تخصصی در كشور ما است و به همین میزان اقدامات سیاسی با گرایش جناحی و باندی نیز بیشترین تاثیر را در برنامه ریزی و اقدامات تخصصی دارد. 

4- صنعت هوانوردی و شاخه اصلی آن حمل و نقل هوایی در كشور ما بیشترین صدمات را از موارد فوق دیده و در مقابسه با كشورهای پیشرفته تقریبا ماكتی ناقص از آن باقی مانده است این موضوع درتمامی بخش ها شامل هوانوردی عمومی G.A فرودگاهی، ایرلاینها و سازمان هواپیمایی كشوری مشاهده می شود. 

5- دعواهای بین بخشی وبین افرادی كه در زمان های مختلف مدیر یا رییس بوده اند علاوه بر موارد فوق به دلیل تضعیف مفاهیم كشور، ملت و منافع ملی وعدم تعریف وتثبیت این مفاهیم است. در حال حاضر منافع قبیله، گروه و چند نفره آن هم با نگاهی كوتاه مدت جای خود را به تفكرات ملی داده است. حال با توجه به موارد فوق، برای آنكه صنعت هوانوردی بتواند نقش خود در توسعه اقتصاد ملی را ایفا نماید علاوه بر این كه باید عكس این موارد شكل گیرد موضوعات دیگری هم باید دردستور كار برنامه ریزان مدیران ارشد و مدیران میانی قرار گیرد. 

حال با توجه به موارد فوق، برای آنكه صنعت هوانوردی بتواند نقش خود در توسعه اقتصاد ملی را ایفا نماید علاوه بر این كه باید عكس این موارد شكل گیرد موضوعات دیگری هم باید در دستور كار برنامه ریزان مدیران ارشد و مدیران میانی قرار گیرد. 
1- جدی شدن و اولویت داشتن تمامی بخش های صنعت هوانوردی با نگاه ملی بر اساس برنامه جامع صنعت كه باید با در نظر گرفتن برنامه توسعه اقتصاد ملی تدوین شود.
2- تقویت نهادهای مدنی تخصصی برای كمك به تدوین برنامه های فوق بر اساس نگاه ملی و اجتناب از دخالت غرایض و احساسات و هیجانات شخصی در برنامه ریزی و اقدامات.
3- حركت علمی با استفاده از تجربیات كشورهای پیشرفته و با در نظر گرفتن الزامات ملی به سوی استفاده حداكثری از توان بخش خصوصی و تقویت جایگاه اصلی دولت در زمینه نظارت و تسهیل سازی و تدوین و نظارت بر اجرای استانداردهای صنعت. 
4- تقویت تمام جنبه های هوانودی عمومی.
5- دوری از تمركز در امور تصدی‌گری و تمركز و تقویت قدرت در سازمان هواپیمایی در امر نظارت و تدوین و اجرای استانداردها با اصلاح قانون سازمان.
6- ایجاد اتحادهای منطقه ای و تقویت اتصالات علمی و شركتی با كشورهای پیشرفته برای بازگشت صنعت هوانوردی به جایگاه اصلی و پس از آن پیشرفت در مسیر توسعه ملی
7- اتصال علمی و بر نامه ریزی شده این صنعت به دیگر بخش های حمل و نقل و ایفای نقش اساسی در رشد تجارت گردشگری و صنعت و دانشگاه و به خصوص مزیت اصلی ایران در صنایع نفت وانرژی و موقعیت ترانزیت شرق و غرب و شمال و جنوب. 

و در پایان با در نظر گرفتن وضع فعلی كه تنها كمتر از 4 درصد حمل نقل توسط حمل و نقل هوایی انجام می شود و نقش حمل و نقل نیز در تولید ناخالص ملی ایران كمتر از 7 درصد است و با توجه به نقش كم رنگ گردشگری و تجارت وسرمایه گذاری بر پایه تولید در اقتصاد، تا موارد فوق به صورت جدی و در راس اولویت مدیران ارشد و میانی و هم چنین متخصصین قرار نگیرد در عمل همچنان این صنعت به عنوان موضوعی لوكس و غیر ضروری ( در نگاه مدیران سیاسی ارشد) باقی مانده و نمی تواند نقشی اساسی (بر عكس تمامی كشورهای توسعه یافته) در تولید ناخالص ملی بیابد.

- نگاه کلی به این امر: با توجه به بحران های مختلف اقتصاد جهانی طی چند سال گذشته، توجهات به سوی تعدادی از صنایع کلیدی و نقش آنها در افزایش یا کاهش رشد اقتصادی معطوف شده است. با این وجود، نسبت به "صنعت هوانوردی" که نقش چشمگیری در ایجاد و حمایت از فرصت های شغلی جدید داشته و سهم قابل توجهی در اقتصاد جهانی دارد، توجه کمتری شده است.

در شرایطی که به این صنعت به عنوان یک تسریع کننده رشد اقتصادی بهای چندانی داده نشده، آمار و ارقام حاکی از مسئله دیگری است. بر اساس آمار ارائه شده  این صنعت پشتیبان 56.6 میلیون فرصت شغلی در جهان بوده و 3.5 درصد از تولید ناخالص داخلی آن را نیز به خود اختصاص داده است. در واقع، اگر صنعت هوانوردی جهان را به تنهایی یک "کشور" فرض کنیم، این "کشور" از منظر سهم تولید ناخالص داخلی عنوان نوزدهمین اقتصاد بزرگ جهان را کسب می‌کند. از سوی دیگر، بر اساس برآورد اتاق فکر اقتصادی "آکسفورد اکونومیکس"، مشارکت مستقیم سالانه صنعت هوانوردی در تولید ناخالص داخلی طی 20 سال آینده به میزان 6.3 درصد افزایش می یابد. این مساله ایجاد 294 هزار فرصت شغلی جدید را در خاورمیانه به همراه دارد.

- در آسیا و به ویژه خاورمیانه نیز مدتی است که پتانسیل های صنعت هوانوردی برای افزایش رشد اقتصادی مورد توجه قرار گرفته و از این رو، سرمایه گذاری های هنگفتی برای تاسیس و توسعه شرکت های هوایی معتبر و منطبق با استانداردهای جهانی انجام شده است.
این مساله نه تنها افزایش اشتغالزایی را به همراه داشته، بلکه تجارت جهانی را نیز تسهیل کرده و یکی از محرک های رشد اقتصادی محسوب می شود. بنابر آمار ارائه شده، صنعت حمل و نقل هوایی خاورمیانه در سال 2010 به صورت مستقیم و غیر مستقیم 2.7 میلیون فرصت شغلی جدید ایجاد کرده است. همچنین، این بخش سهمی 129 میلیارد دلاری در تولید ناخالص داخلی منطقه داشته است.
این در شرایطی است که آمار و ارقام حاکی از ادامه رشد صنعت هوانوردی طی دهه های آینده است. بر اساس "گزارش چشم انداز بازار" که از سوی شرکت "بوئینگ" منتشر شده، میزان تقاضا برای هواپیماهای جدید در خاورمیانه تا سال 2030 برابر با 2 هزار و 520 فروند خواهد بود. این مسئله حاکی از ادامه رشد اشتغالزایی و سهم صنایع هوایی در نظام اقتصادی است. 

- سهم صنعت هوانوردی در کشورهای توسعه یافته در حدود 10 درصد است و در کشور ما 2 یا 3 درصد. 

- سهم حمل و نقل هوایی کشورمان چه در داخل و چه در منطقه بیشتر نمی شود مگر اینکه ارتباطمان با دنیا بیشتر شود. حمل ونقل هوایی باید صرفه و توجیه داشته باشد. وگرنه نتیجه اش همین شرایط فعلی است. این ارتباط با دنیا هم در اختیار ما که در صنعت هوانوردی هستیم نیست. پس شاید بهتر باشد برویم به سمت تقویت بخش هایی که توانمندیش را داریم. مثل خدمات ناوبری، مثل ترانزیت و ...

- در تعیین میزان رشد یک صنعت در اقتصاد باید به توان و میزان تاثیر گذاری این صنعت و سایر صنایع وابسته یا اثرگذار دقت کرد.
 
- سهم حمل و نقل هوایی از مجموع حمل و نقل کشور چیزی حدود 3 درصد است و سهم حمل و نقل هوایی از مجموع تولید ناخالص ملی در سال 92 چیزی نزدیک به 2.5 درصد بوده است. از آمار 93 هنوز خبری نیست. البته سهم حمل و نقل هوایی و نه صنعت هوانوردی از مجموع تولید ناخالص داخلی جهان 7 درصد است. با لحاظ هوانوردی به 10 درصد می رسد. با کمی نگرش و تحقیق می بینیم که صنعت هوانوردی و مشخصا حمل و نقل هوایی از اصلی ترین پارامترهای رشد اقتصادی به خصوص افزایش سرانه تولید ناخالص داخلی در کشورهای توسعه یافته است و حتی در کشورهای در حال توسعه هم اهمیت هوانوردی به درک مدیریت کلان آن کشور رسیده است. اما در کشور ما از هوانوردی تنها در حوزه حمل و نقل هوایی و بدون اعمال افق و چشم انداز کلان و تنها محدود به رفع نیاز روز مردم استفاده می شود. با این حال هوانوردی بیمار مملکت با با بهره برداری ناقص از ظرفیت های واقعی خود و با این سیستم فکری حاکم در مدیریت حاکمیت و بهره بردار چیزی حدود 2 تا 2.5 درصد از مجموع تولید ناخالص داخلی کشور را از آن خود کرده است. در صورتی که با پردازش واقعی به ظرفیت های اصلی و حقیقی این صنعت علاوه بر رشد سهم هوانوردی ازGDPکشور، می توان به رشد دیگر صنایع درGDP به خصوص در صنعت گردشگری و کشاورزی تاثیر مستقیم گذاشت. 
برای بنده سخت و سنگین است وقتی می بینم هوانوردی امارات با برنامه ریزی و چشم اندازی منطقی در حوزه حمل و نقل هوایی و فرودگاهی و با تبیین بستر بازرگانی و دارای انگیزه برای دیگر ایرلاین ها همچون سرعت نور در حال رشد است. این کشور البته شیخ نشین دبی با سرمایه گذاری صورت پذیرفته به رشد 37 درصد تولید ناخالص داخلی خود در هواپیمایی خواهد رسید. 5 سال آینده 53 میلیارد دلار سهم هوانوردی خواهد بود. چرا ؟ به چه پرداخته اند؟ هواپیمایی امارات از سال 1986 با اجاره 2 فروند طیاره از هواپیمایی پاکستان آغاز کرد. 

-  اگر صرفه اقتصادی را در نظر بگیریم چگونه می خواهیم با رشد دادن هوانوردی و حمل و نقل هوایی باعث رشد کشور بشویم به طوریکه ضررهای نجومی و بسیار هنگفت سالیان گذشته را به همراه نداشته باشد؟ 

-  صنعت هوانوردی پشتیبان کننده و خود عاملی مهم در رشد اقتصاد ملی است. البته در حوزه سیاست و اقتصاد داخلی و ارزش پول ملی در رشد هوانوردی اثر گذار است. از ظرفیت های اساسی و اصلی هوانوردی کشور استفاده نمی شود و این ظرفیت های بکر بایر افتاده است و بهره وری ندارد. ما شاخصه های مهمی در دشد اقتصاد هوانوردی داریم.
باید ابتدا مجموع صنعت هوانوردی را به عنوان یک پایه اقتصادی ببینیم و تولید ناخالص داخلی هوانوردی را افزایش بدهیم. البته تمرکز را بر افزایش مصرف ملی و داخلی تقویت کنیم. 

- برنامه های توسعه فرودگاهی که این سالها شاهدش بودم چندان با واقعیات کشور، زمان و شرایط منطبق نبودند. متاسفانه هوانوردی کشور ما تجربه های زیادی را در حیف و میل منابع مالی و انسانی داشته است. هضم این موضوع مشکل است که ما با صرف هزینه های هنگفت مجدد موتور پیشرانه ای شویم برای پیشرفت احتمالی کل اقتصاد کشور. روی کلمه  احتمالی تاکید می کنم چون این فقط مثال است.
 
- سرمایه گذاری ثابت در کشور در این حوزه نیز اندک است که باید تقویت شود و ارزش افزوده آن خود در تولید ناخالص داخلی اثر گذار است. مهم اینجاست که ارزش سرمایه گذاری در هوانوردی به نسبت نیاز و جایگاه واقعی مورد انتظار چقدر است. ایرلاینی که با 10 هواپیمای 3 میلیون دلاری و هر کدام 160 صندلی، مجموعا 1600 صندلی ظرفیت در حمل و نقل هوایی ایجاد می کند با نمونه مشابه هواپیمای کم سن تر و گران تر چه تفاوت هایی در ارزش اموال ملی دارد؟ هیچ. چون آقایان به هواپیما با نگاه تجاری و درآمدزایی نگاه می کنند و نه به عنوان ثروت ملی در هوانوردی. 

- ما در کشور یک سند جامع توسعه هوانوردی کشور کم داریم و باید سند برنامه ای برای صنعت تدوین شود.
 
- سند جامع موجود است اما آقایان با خیالات واهی و بدون نگاه عمقی و چشم انداز منطقی و مبتنی بر احساس این سند را نوشته اند.

- در بازار رقابتی دنیای ما حفظ این سرمایه از طریق تغییر نگاه ملی و منطقه ای کار سختی است. مثال بارز آن تبلیغات گسترده ای است که برای خرید کالای ایرانی در کشور داریم. آیا تغییری بزرگ در ذائقه خریدار پدید آورده است؟

- در حوزه هوانوردی عمومی فرصت های بسیار داریم. در حوزه هلیکوپتری فرصت های اجتناب ناپذیری داریم. در حوزه آموزش می توانیم بهترین فرصت های درخشان را ایجاد کنیم که درآمد حاصل از خدمات را افزایش بدهیم. نه این که تنها اتکا به حمل و نقل هوایی کنیم. از 230 فروند تنها نزدیک به 150 فروند عملیاتی است و متاسفانه هیچ استراتژی بازرگانی در شرکت ها دیده نمی شود. 

- حوزه هوانوردی عمومی با وجود پتانسیل‌های فراوانش بسیار بکر و مغفول مانده است.

- توسعه، تولید بسته خدماتی، حمایت از سرمایه‌گذاری و دستیابی به اشتغال پایدار، مستلزم به کارگیری صحیح ظرفیت‌ها و منابع و فراهم نمودن بستر‌ها و الزامات لازم برای رونق این بخش است. توسعه بستر خدمات در کلیه بخش های هوایی که تبدیل به پول می شود، مستلزم رفع موانع فکری، حقوقی و قانونی است که باعث تسهیل و رشد می شود و فرصت سرمایه‌گذاری را فراهم می آورد. در این روند الزاماتی نظیر اصلاح، بازنگری و تقویت قوانین و مقررات و حتی آیین نامه ها و دستورالعمل های اجرایی قانون و مشوق‌های حمایتی و ایجاد فضای رقابتی در کشور مابین فعالان و بهره برداران، از جمله نکات مهمی است که در روند شکوفایی اقتصاد هوانوردی باید مد نظر قرار گیرد. 

- نقش هوانوردی از جهات گوناگون در كشور بسیار پر رنگ هست. جذب توریست با ایجاد فرودگاه های محلی در مناطق زیبای ایران كه كم هم نیستند و استفاده از هواپیماهای لایت هم می تواند مورد توجه قرار گیرد.بنده عقیده دارم كه غیر از هوانوردی سیویل و سفر های داخلی و خارجی می توان روتهای زیبای ایران را شناسایی و با هواپیماهای لوكس و كوچك، اقدام به جذب توریست و البته تفریحی مهیج برای هموطنان داخلی كرد. تصور كنید كه پرواز بر فراز پل ورسك چه جذابیت هایی ممكن است داشته باشد یا .... 

- از نظر بنده زمانی اقتصاد هوانوردی شکوفا خواهد شد که بستر فعالیت در هوانوردی گسترش یابد. ببینید الان در حوزه فرودگاهی می بینیم یک سرمایه ملی در فلان شهر خوابیده است و یک باند دارد و یک رمپ و تکنیکال بلاک و ترمینال و این چیزها. می بینیم از اراضی فرودگاه به غیر از باند پرواز تنها شاید 10 تا 20 درصد اراضی اشغال شده است و باقی عرصه زمین های خالی است که فنس کشی شده است. چرا؟ چون تنها فرصت بازرگانی فرودگاه ها چشم انتظاری ورود هواپیماهای مسافری و آن هم یک یا چند بار در هفته و البته نه با برنامه اقتصادی و بازرگانی ایرلاین بلکه با زور استاندار و فشار نماینده مجلس و این چیزها این پرواز برقرار می شود. حالا جایی مثل آمریکا چگونه است؟ می بینیم کل اراضی فرودگاه و دور تا دور باند پرواز تشکیل شده از رمپ و پارکینگ و آشیانه و ساختمان های جانبی. یکی مدرسه خلبانی است. یکی خدمات هوایی است. یکی مرکز تعمیرات طیاره است. یکی باشگاه هوایی هست. یکی خومات هلیکوپتری است . و چندین شرکت در کنار هم در یک فرودگاه فعال هستند. 

- ایجاد شهرك هوانوردی در هر استانی با توجه به ظرفیت های آن شهر می تواند اقتصادی پویا را ایجاد كند. شهركی شامل: هنرستان، دانشكده، پروازهای تفریحی، آموزش خلبانی
و.... 

ادامه دارد....

ارسال نظر
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید تین نیوز، تا ۲۴ ساعت بعد منتشر خواهد شد.
  • تین نیوز نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
  • انتشار مطالبی که مشتمل بر تهدید به هتک شرف و یا حیثیت و یا افشای اسرار شخصی باشد، ممنوع است.
  • جاهای خالی مشخص شده با علامت {...} به معنی حذف مطالب غیر قابل انتشار در داخل نظرات است.
  • در نوشتن نظرات، لطفا بعد از هر کلمه، یک فاصله خالی بگذارید.
  • در انتقال تخلفات دستگاه‌ها، موارد تخلف را با ضمیمه نمودن اسناد تخلف به آدرس info@tinn.ir ارسال نمایید تا امکان پیگیری بصورت مستند فراهم شود.