◄ نقاط ضعف و قوت صنعت هوایی
وبلاگ تین نیوز، میلاد باستانی | هر صنعتی نقاط ضعف و در مقابل نقاط قوتی دارد و در هر صنعتی تلاش بر این است تا بتوان با ارائه راهکارهای تازه و کار آمد تدابیری اندیشید تا بتوان نقاط ضعف را کاهش و به پر رنگ تر کردن نقاط قوت پرداخت؛ البته چنین امری مستلزم صرف وقت، هزینه به انضمام کسب مهارت های تخصصی مرتبط با آن صنعت است تا بتوان به واسطه آن مهارت ها بر کار احاطه کامل داشت و از طرفی از آنجایی که هواپیمایی نیز جز صنایع مهم و در عین حال راهبردی هر کشور محسوب می شود، از این امر مستثنی نیست.
نتیجه آن که اگر بخواهیم از صنعت هوایی ایده آلی بهره مند شویم، باید بر طبق برنامه های زمان بندی شده ای پیش رویم و در هر مرحله مطمئن شویم که کارهای تعریف شده را به درستی انجام داده ایم و خلائی بر جای نگذاشته ایم به خصوص با توجه به حساسیتی ذاتی که در این صنعت وجود دارد، می طلبد که هر جزء کار خود را بی عیب و نقص انجام دهد.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، راهبرد عملکردی بسیاری از صنایع فعال در کشور با توجه به تغییر رویه سیاست گذاری های انجام شده، دستخوش تغییرات شد و به اصطلاح به سمت مفهومی بومی سازی پیش رفت؛ یعنی رسیدن به نقطه ای از کمال که در آن خود کشور بتواند بدون ایجاد وابستگی با عناصر خارجی، خود به تنهایی از پس مسائل مرتبط با آن صنعت کنار آید و برای حل کردن آنها و صد البته توسعه آنها راهکارهایی را ارائه کند چرا که قطعا فقدان متمرکز بودن بر روی ارائه راه هایی برای گسترش دادن دامنه فعالیت های مرتبط با یک صنعت، پیشرفتی در آن زمینه حاصل نخواهد شد و تنها در یک بازه بسته دوران خواهد
کرد.
در این میان صنعت هوایی نیز جز صنایعی محسوب می شود که هزینه، زمان و تلاش بسیاری جهت استوار نهادن آن بر پایه های بومی و به اصطلاح رسیدن به مفهوم خودکفایی باز کردن بازه دامنه آن، در آن، شده؛ تلاش هایی که گاه به شکست و گاه به پیروزی منجر شده است.
تلاش هایی که در نخستین روزها بیشتر بر اساس تلفیق دانش و مهارت با روش آزمون و خطا همراه بوده و در نهایت باعث کسب تجربیاتی ارزشمند در این زمینه شده است. پس نتیجه آن که در مرحله اول از فاز بومی سازی صنعت هوایی کشور، ایران موفق شد تا پس از طی کردن یک بازه زمانی به مهارت هایی کارآمد دست یابد که به عنوان نمونه ای مطرح از این موفقیت ها، می توان به برخی بحث های مهندسی مرتبط با تعمیرات و نگهداری هواپیماها اشاره کرد اما چنین موفقیت هایی در مقابل با ارزش بودن، علاوه بر جزئی بودن، موقتی هستند و جهت استمرار آن ها نیاز به یک برنامه مدیریتی یکپارچه است چرا که همان طور که بر همگان
روشن است تلاش انجام شده ای که بر اساس برنامه ریزی مدیریتی نباشد، تلاشی بس عبث و بیهوده خواهد بود حتی اگر موفقیت آمیز باشد!
بر این اساس به کارگیری سیستم های مدیریتی کارآمد از مرحله ای به بعد جز اولویت ها تلقی می شود چون همان طور که پیشتر نیز به آن اشاره شده با استفاده از راهکار نام برده، ایران موفق به کسب مهارت های بالا در زمینه این صنعت شد و حال نوبت آن بود که مدیریت شود.
البته در این زمینه به هیچ عنوان نباید از مورد تحریم های اعمال شده نسبت به ایران هم چشم پوشی کرد چرا که این عامل خود به تنهایی سبب روی دادن اتفاقی با عنوان سلب حق انتخاب می شود و بدان معناست که هر آن چیزی که انتخاب و در مرحله بعد با نام هواپیمای جدید وارد ناوگان خطوط هوایی می شود، تنها گزینه روی میز است و این عامل شاید یکی از دلایلی باشد که منجر به این تنوع و گوناگونی در تایپ های هواپیماهای عملیاتی داخل کشور شده است؛ طوری که به گزارش خبرگزاری press tv، ایران یکی از معدود کشورهایی در صنعت هوایی است که در آن حضور انواع هواپیماها دیده می شود.
این تنوع و گوناگونی بر خلاف اینکه پاسخگوی نیازهای سفرهای هوایی است (یعنی به واسطه آنها می توان به ارائه خدمات به مسافران پرداخت)، دارای نقص هایی نیز هست که از مهم ترین آنها می توان به افزایش هزینه های تعمیرات و نگهداری یک خط هوایی پرداخت. پس نتیجه آن که هر چه تنوع تایپ های هواپیماها تحت اختیار ناوگان یک خط هوایی کمتر باشد، هزینه های تعمیرات و نگهداری آن نیز کاهش پیدا می کند. از طرفی از دیگر مشکلات تنوع تایپ، نیازمند بودن به گروه های متخصص مستقل در زمینه های گوناگون وابسته به آن تایپ است که باز هم خود این مورد به معنای صرف هزینه های بیشتر در ازای آموزش افراد است.
مسئله بعدی که در مورد صنعت هوایی به خصوص در زمینه حمل و نقل مسافر وجود دارد، در اختیار نداشتن برنامه ای مدون و مدیریتی در خصوص نحوه استفاده کردن هواپیماها در مسیرهای پروازی گوناگون است؛ به عبارتی این موضوع صحبت از آن دارد که برخی از خطوط هوایی با توجه به تراکم بالای مسافر در برخی از مسیر ها، نتوانسته اند هواپیمایی واحد را انتخاب و در آن خط پروازی به کار گیرند و این یعنی گاهی شاهد آن هستیم که در مسیرهایی هواپیماهایی پرواز می کنند که اصلا مناسب آن پرواز نیستند! این مناسب نبودن به این صورت تعریف می شود که ویژگی های مورد نیاز هواپیمایی که در یک مسیر باید استفاده شود،
با ویژگی های هواپیمایی که دارد استفاده می شود همخوانی ندارد که در خیلی موارد اولین نتیجه آن پر شدن سریع تر عمر عملیاتی هواپیماست و دوم در پی داشتن هزینه هایی به نسبت بالاتر برای آماده کردن هواپیما برای انجام آن ماموریت پروازی است.
همان طور که پیشتر نیز اشاره شد ما در صنعت هوایی ایران در وضعیتی قرار داریم که حق انتخاب در اختیار داشتن هواپیماهای مورد نیاز را نداریم اما از طرفی با این مسئله نباید طوری برخورد شود که سبب از دست رفتن آنهایی هم که داریم شود! یکی دیگر از موارد قابل بحث، زمان بندی پروازهاست که در برخی اوقات شاهد آن هستیم که به جای گذاشتن یک هواپیمای به نسبت کوچک تر در ازای انجام تعداد پروازهای بیشتر، از یک هواپیمای بزرگتر با یک یا نهایت دو ساعت پروازی محدود استفاده می شود که چنین موضوعی حق انتخاب را از مسافر سلب کرده و به نوعی زمان سفر را به او تحمیل می کند اما خوشبختانه در این اواخر
شاهد آن بوده ایم که برخی خطوط هوایی نسبت به این راهکار، تغییر رویه داده اند و با انتخاب یک هواپیما و همچنین افزایش تعداد پرواز های آن به یک مقصد، برای مسافر حق انتخاب را پابرجا گذاشته اند که چنین چیزی از لحاظ اقتصادی بسیار به صرفه خواهد بود.
در مسئله بعدی می توان به نرخ بلیت های سفرهای هوایی اشاره کرد که از چند کمبود به شدت رنج می برند؛ از مهم ترین آن ها می توان به برخی اختلاف ها در نرخ های تعیین شده مصوب با آنچه که در بیرون است اشاره کرد که این موضوع به خصوص در بحث پروازهای چارتری عینا به چشم می آید که گاهی هم سوژه خبرگزاری های فعال در صدا و سیما نیز شده است.
همچنین شاهد آن هستیم که در برخی موارد تنها چیزی که از بحث آزاد سازی نرخ بلیت هواپیما قابل رویت است، افزایش نرخ بلیت است!
یکی از مواردی که در این زمینه جای کار دارد، دادن ارزش به هر سفر هوایی بر اساس امکانات ارائه شده و هواپیمای انتخاب شده در آن مسیر پروازی است؛ برای مثال اگر به منظور پرواز به مقصد A، دو خط هوایی a و b وجود دارند که هر کدام از هواپیماهای مختص خود بهره می برند، و فرض را بر این بگیریم که خدمات ارائه شده توسط خط هوایی a از خط هوایی b قوی تر است اما در عین حال هر دو از یک نرخ بلیت برخوردار هستند، باعث می شود تا خط هوایی a نیز از بازه زمانی به بعد در حد همان خط هوایی b خدمت می کند و امکانات ارائه می دهد.
چنین موضوعی اگر برطرف شود علاوه بر افزایش کیفیت خدمات سفر های هوایی، این فرصت به وجود می آید تا بیشتر اقشار جامعه نیز بتوانند از هوایپما برای سفر استفاده کنند و طبق همان ضرب المثل معروف به اندازه ای که پول می دهند آش بخورند!
با سلام و تشکر از مقاله ارزشمند شما نگارنده محترم باستحضار میرسانم که طراحی و ساخت ادوات پرنده پروازی خارج از مقیاس آزمایشگاهی و فرم عملیاتی آن در چند کشور معدود در حال انجام است چرا که سوار کردن مسافر به وسیله پرنده یعنی حصول اطمینان از صحت عملکرد و ایمنی آن. سالها قبل در حدود دو و نیم دهه قبل زمزمه های در خصوص ساخت هوا پیما در کشور اغاز و این امر با کپی سازس و تغییراتی جزئی در مهندسی معکوس و کپی سازی از چند محصول آغاز و برخی از آنها موفق و برخی دیگر اقبال تداوم و پیگیری نداشت که ساخت چند وسیله پرنده کوچک تا ساخت هواپیمایی سوییسی الاصل چند فارغ التحصیل جوان در کنار درب ورودی وقت شرکت آسمان قبل از تصرف خیابان منتهی به درب ورودی شرکت آسمان آنروز و عدم اقبال ایشان در اتمام طرح مصوب و مساله کپی رایت موضوع را به تعطیلی کشاند. بعد از آن چند طرح دیکر مثل فجر و آوا و دو مورد گلایدر مطرح و ساخت آنها با روش سعی و خطا به اتمام رسید که این امور موفق در زمان خود موفقیت های ارزشمندی در صنعت هوایی محسوب میشد که عدم تداوم و تعجیل برخی مسئولین آنروز مجال تکامل تجربیات ذی قیمت بدست آمده را منحرف و پیشرفت موضوع و ماهوی تجربیات بدست آمده را در فضای مه آلود ناشی از تحریم منحرف و پس از ساخت هواپیمای چهارنفره بجای طراحی و ساخت هواپیمای سایز بزرگتر یعنی شش و هشت و دوازده و بیست یکباره پای جت پنجاه و دو نفره وارد میدان شد که ابهامات عدم وجود موتور یا T. C اغاز انحراف طولانی موضوع ساخت ادوات پرنده ای بود که خروجی آن شش سانحه هواپیمای انتونف اوکراینی است که در شاهین شهر با روشی ناصواب مونتاژ گردیده و خریداری ندارد که این عدم اقبال و میزان سرمایه گذاری صورت گرفته و ترس مسئولین از پاسخگویی به سوالات طرح شده اسباب تاسیس شرکت هسا ایرلاین یا سپاهان را رقم زد که واویلای سقوط روز ۹۳/۵ / ۱۹ علی الظاهر پایان غم انگیز تراژدی چند صد ملیون دلار سرمایه گذاری غلط بر روی یک محصول ناشناخته با کمترین مطالعه میدانی بود که سرمایه و وقت کشور را گرفته و زیان آن اسباب تحقیر صنایع داخلی را باعثگردید. متاسفانه همواره اصرار بر ادامه مونتاژ این طرح در غالب بهره برداری غری نظامی و زمزمه این امر توسط برخی افراد ذینفع با بهره گیری از نفوذ سیاسیون کم دانش و ساده لوح با شعار حمایت از صنعت داخلی ادامه داشته که این امر بدون انجام اصلاحات دقیق بر روی طرح مذکور افزودن و تکمیل اشتباهات گذشته خواهد بود. پرداخت بودجه کشور در غالب بنگاههای دانش محور و پژوهش محور به افرادی که کمترین دانش و تجربه را در خصوص امور ارجاعی ندارند جز حیف و میل بودجه کشور حاصلی نداشته و خیانت به کشور خواهد بود. بهره گیری از تجربیات موفق حتی در خصوص برخی محصولات ارائه شده سنوات اخیر در وزارت دفاع نظیر مجموعه هلیکوپترهای شاهد در حوزه نظامی و غیر نظامی و سایر محصولات موفق راهکاری درست در انتخاب طرحهای مورد نیاز کشور باشد.
آقای باستانی یا نقد نکنید یا اگر نقد میکنید تعارف را کنار بگذارید نقاط ضعف این صنعت درمانده را تنها در تفکرات پوسیده و نخنما شده مدیران این صنعت باید جستجو کرد و لا غیر تنها نقطه قوت این صنعت هم ثبات مدیریتی و نبود نظارت است، تنها جایی که با خیال آسوده می توانی شش ماهه بار خود را ببندی …