◄ نقد مدیریت ایرلاینهای ایرانی: مدیریتی سنتگرا و مبتنی بر امکانات دولتی
تین نیوز | اعضای گروه "مدیریت هوایی" که گروهی متشکل از متخصصان بخش هوانوردی کشور و در یکی از شبکه های اجتماعی موبایلی فعال است، در یکی دیگر از بحثهای گروهی خود به نقد عملکرد شرکتهای هواپیمایی پرداختهاند که نظر برخی از اعضای گروه در این مورد در ادامه آمده است:
- سیستم مدیریت ایرلاین ها در ایران سنت گرا و متاسفانه مبتنی بر امکانات دولتی است
متاسفانه بخش بازرگانی شرکت ها هم بیشتر بر پایه بازاریابی است،نه بر اصول بازرگانی و اقتصادی، به عنوان نمونه شرکت ها بیشتر به سمت فروش صندلی به صورت چارتر گرایش دارند.
- حمل و نقل هوایی یکی ار ارکان صنعت هوانوردی است که تصدی آن از طریق شرکت های هواپیمابی انجام می شود. تنظیم مقررات آن و نظارت بر اجرای فعالیت آنها در بعد فنی و عملیاتی و بازرگانی بر عهده سازمان هواپیمایی کشوری است. متصدیان حمل و نقل مسئولیت تامین ناوگان هوایی و مدیریت آن به صورت ایمن و فروش بلیت برای جابجایی مسافر و بار است. در بسیاری از کشورها با وسعت زیاد اغلب تعدد شرکت های هواپیمایی وجود دارد. در ایران نیز حدود 20سال قبل که دو شرکت هواپیمایی ایران و آسمان به صورت دولتی وجود داشتند که با آغاز خصوصی سازی تقریبا شرکت هایی به صورت نیمه خصوصی و سپس خصوصی ایجاد شدند.
متاسفانه در کشور ساماندهی برای شرکت ها وجود ندارد.
- با بررسی شرکت های ایران ایر و آسمان نتایج جالبی حاصل می گردد، ایران ایر بر اساس ساختار قبلی خود مبتنی بر پروازهای بلند با ظرفیت زیاد بوده و آسمان با توجه به ادغام شرکت های ایرتاکسی ،پارس ایر،هور آسمان مبتنی بر پروازهای منطقه ای بوده است.
- در شرکت های ایرانی بخش بازرگانی عملا وجود ندارد. در این رمینه آموزش نداده ایم و این بخش را به صورت بازاری اداره می کنیم و به جای ایجاد شرکت های برنامه ای و فروش بلیت بر روی سیستم با فروش چارتر دنبال می کنند. البته یک علت دیگر عدم وجود نقدینگی در شرکت هاست که پول را از چارتر کنندگان می گیرند و عملا بخش بازرگانی به آنها واگذار شده است.
- متاسفانه در سال های اخیر انتخاب ناوگان هم در بخش خصوصی اشتباه و غیر حرفه ای بوده است.
- برنامه درست براي تربيت مديران تخصصي كه بتوانند بخش هاي مختلف صنعت، را راهبري كنند وجود ندارد و هنوز مديريت يا بر اساس مالكيت است و يا معمولا سياسي بوده كه هر دو به نفع صنعت نيست.
- یکی از راهکارها ایجاد شرکت های حمل و نقل هوایی است تا پس ار چارتر کردن فعالیت آنها تحت کنترل سازمان قرار گیرد.
- به عنوان نمونه استفاده از هواپیما با سایکل 8 ساعت و استفاده در خطوط داخلی با میانگین سایکل ۱.۵ ساعت. اخیرا شرکت هواپیمایی ماهان از ظرفیت ۷۴۷ برای مسافت های ۱.۵ ساعته استفاده می کند که در صورت تکمیل ظرفیت باز هم توجیه اقتصادی وجود ندارد.
- یک اشکال مهم آن است که شرکت ها عمده وقت را صرف خرید هواپیما می کنند و زمینه وجود موسسات مالی برای خرید هواپیما وجود ندارد به همین دلیل مدیریت ها ایرلاینی نیست و غیر تخصصی است.
- سهم حمل و نقل هوایی از کل حمل و نقل در کشور حدود دو درصد است. متاسفانه سهم تولید ناخالص ملی از حمل و نقل و هوایی بسیار ناچیز است. از سوی دیگر برای رسیدن به سند ۱۴۰۴ باید صندلی های پروازی به ۱۳۸۰۰۰ افزایش یابد، همچنین برای رسیدن به سرانه ۱.۶ هواپیما تا سال ۱۴۰۰ باید ۴۰۰ فروند هواپیما به ناوگان اضافه شود. یعنی سهم هر شرکت ۲۰ فروندحالا باید دید کدام شرکت هواپیمایی توان افزایش ۲۰ فروند هواپبما را تا سال ۱۴۰۰ دارد. متاسفانه هیچ برنامه زیر بنایی هم برای تامین و تکمیل ناوگان وجود ندارد و سازمان هواپیمایی هم در خواب است. متاسفانه در بودجه امسال سهم حمل و نقل هوایی بسیار
ناچیز و از صندوق توسعه هم ردیفی برای خرید هواپیما در نظر گرفته نشده، بدهی شرکت های هوایی به بخش دولتی و بخش اقتصادی به خط قرمز رسیده و بدرستی معلوم نیست درآمد ایرلاین ها در کدام بخش هزینه،یا شاید در غیر بخش سرمایه گذاری گردیده است.
- مشکل آن است که دولت راهکار اجرایی برای اعمال راهبردهای حمل و نقل هوایی ندارد و فقط مصاحبه می کند. فکر می کنند با خشونت و بگیر و ببند مشکل حل می شود در حالی که دولت باید حمایت کند.
- در بحث ایرلاین ها شاهد حضور و محو ایرلاین های زیادی بودیم ارم، تفتان و... سوال این است که اساسا هدف تشکیل ایرلاین بوده است؟ مثلا در زاهدان در شرایطی که چند ماه از سال دید پروازی به خاطر طوفان شن پایین می آید و زمانی که منطقه ممنوعه (DELTA4 (danger area فعال می شود تا ارتفاع 30000 پا مسیر بسته است و پروازها باید از ارتفاع 31000 پا به بالا عبور کنند شاهد هستیم 2 فوکر 50 خریداری می شود و مسافران زاهدان مشهد را با یک مسیر منحنی شکل و با 1 ساعت بیشتر باید طی کنند. سوال این است که اساسا این هواپیما برای این مسیرها مناسب است، بعد از مدتی هم ایرلاین دیگر پروازی ندارد!
در مدت اخذ وام بانکی تا خرید هواپیما و بعد کارنکردن آنها چه اتفاقاتی میفتد؟!
یا شرکت هواپیمایی ایران ایر چند فروند ایرباس از طریق ترکیه خریداری می کند که بدون استفاده مانده آن هم در شرایطی که تحریم برای این شرکت حرفی تکراری شده است. چه کسی در مورد هواپیماهایی که این همه هزینه صرف خریدشان شد و اکنون بلا استفاده هستند پاسخگو است ؟! آیا در سایر خریدها هم دقت کافی بوده ؟ عمر مفید هواپیماها واقعا لحاظ شده است؟
- به جهت آنکه در شرکت های ایرانی مدیریت درآمد وجود ندارد امروز برنامه ریزی برای مسیرها علمی شده و با روش سنتی و بازاری موفق و قابل رقابت نیستیم.
- آیا نمی نوان از مدل شرکت های خارجی که ادغام می شوند در کشور استفاده کرد؟ متاسفانه شاهد هستیم برخلاف گذشته خصوصا در بخش عملیات خلبان های سفارشی وارد ایرلاین ها می شوند و گهگاه مسیر خاص و اصلی عملیات را دور می زنند که زنگ خطری است برای شرکتها چرا که بهترین ها انتخاب نمی شوند. هنوز در بحث HUMAN RESOURCE MANAGEMENT در شرکت های هواپیمایی بعضا مشکل وجود دارد، تجربه شرکت های EASYJET و BRITISH AIRWAYS و مقایسه آنها با هم نشان داده هر جا که به این پرسنلشان اهمیت داده شده بهره وری شرکت افزایش پیدا کرده و عملکرد خصوصا خلبانها بهتر شده است. هواپیمایی ما هم مثل فوتبال شده یک عده در کار خرید و
فروش !
- دولت با همکاری موسسات مالی باید شرکت لیزینگ هواپیما تشکیل و ناوگان را تامبن و در اختیار شرکت های هواپیمابی فعال و دارای توانایی قرار دهند. شرکت ها را مجبور به تهیه راهبرد و برنامه اجرایی کنند تا در چارچوب آن دسته بندی گردند و در مسیرهای معین فعالیت و رقابت کنند.
- متاسفانه مدیریت در ایران ایر دولتی، در ماهان دیکتاتوری و در آسمان هم بعد از رفتن مهندس عابدزاده مدیریتی وجود ندارد در بقیه ایرلاین ها هم تکلیف روشن است.
- بدبختانه اگر مدیریت های اعمالی به بخش عملیات و فنی وقتی کشیده شود و در دست غیر اهل فن باشد بعدها ضرر رسان می شود.
- در اروپا شرکتهای هوایی کنسرسیوم هستند، مسافران را بین هم تقسیم می کنند و همه سود می برند.
- متاسفانه نظارت بر شرکت ها از طرف سازمان خیلی ضعیف است و قدرت شرکت ها به دلایل مختلف از جمله حمایت نمایندگان مجلس و دولت در بعضی مواقع بیش از سازمان می شود و از طرفی کمبود نیروهای خبره که تحت حمایت کامل سازمان باشد و دلایل دیگر باعث کاهش جایگاه حاکمیتی و نظارتی سازمان شده که باید روی این مسئله کار کرد.
- و البته سیستم باج دهی!
- بدبختانه همین طور است. به نظرم باید بحث اقتصاد در شرکت های هواپیمایی جزو دروس مدیریتی در بخش هواپیمایی باشد و حتی دانشگاه های دیگر و از تجربیات دنیا استفاده کنیم.
جناب آخوندی به دلیل عدم تجربه و آگاهی زیاد در بخش راه مداخله نمی کند به ویژه در بخش مورد نظر شما یعنی صنعت هوایی از اینرو مدیران نالایق این بخش هم بر اساس مدیریت آزمون و خطا پیش می روند در نتیجه ماهان با استفاده از رانت دولتی پیش می رود همای دولتی مورد سو استفاده و فساد مدیران خود و ماهان به سمت ورشکستگی کامل میرود و آسمان با کوبیدن سردار علایی مجددا در دامان مافیا خواهد افتاد
با سلام و احترام نظر اساتید فن در بالا برای همگان قابل مطالعه میباشد بعضی از مطالب هم کاملا درست و بعضی دیگر منطق درستی ندارد. اما خواهش بنده به عنوان عضو کوچکی از این صنعت از اساتید هوانوردی اینست که نسخه شما برای حل معضلات صنعت هوایی چیست؟ ممنون از پاسخهای مستدل و قابل انجام شما دوستان