جزئیات شرایط تاسیس و فعالیت شرکتهای هواپیمایی
تین نیوز | دستورالعمل جدید تاسیس و فعالیت شرکتهای هواپیمایی، بیست و نهم آذر رونمایی شد. براساس بخشی از این دستورالعمل، ایرلاینها علاوه بر داشتن کفایت مالی، باید ناوگان خود را به حداقل ناوگان مورد نظر بر اساس نوع پروانه بهرهبرداری برسانند. همچنین شرکتهای هواپیمایی از تاریخ تصویب این دستورالعمل موظفند حداکثر ظرف یک ماه ضمن معرفی اعضای حقیقی هیات مدیره، نمایندگان اعضای حقوقی هیات مدیره و مدیرعامل به سازمان جهت اخذ تاییدیه صلاحیت حرفهای مدیرعامل و اعضای هیات مدیره اقدام کنند. جزئیات دستورالعمل جدید تاسیس و فعالیت شرکتهای هواپیمایی که
ایرلاینها ملزم به رعایت آن هستند به شرح زیر است:
این دستورالعمل مشتمل بر پنج فصل تعاریف، آیین رسیدگی به تقاضای فعالیت شرکت هواپیمایی، فرآیند صدور موافقتنامه اصولی، شرایط و فرآیند صدور پروانه بهرهبرداری و ضمائم است.
در فصل اول و ماده (۱) این دستورالعمل، به تعاریف و انواع پروانههای بهرهبرداری پرداخته شده است.
فصل دوم این دستورالعمل به «آیین رسیدگی به تقاضای فعالیت شرکت هواپیمایی» اختصاص دارد: «در روند صدور موافقت اصولی و پروانه بهرهبرداری، مواردی شامل شرایط عمومی متقاضی، شرایط عمومی و اختصاصی هیات مدیره و مدیرعامل، اساسنامه پیشنهادی شرکت، طرح توجیه فنی و بازرگانی، شرایط فنی و عملیات و شرایط امنیتی مورد بررسی قرار خواهند گرفت.»
الف: شرایط عمومی متقاضی
ماده ۲- متقاضی میبایست از شرایط عمومی به شرح ذیل برخوردار باشد:
۲-۱- متقاضی یک شرکت سهامی دارای تابعیت جمهوری اسلامی ایران است.
۲-۲- متقاضی باید توانایی تامین منابع مالی و کفایت مالی شرکت را طبق مفاد ضمیمه الف این دستورالعمل به اثبات برساند.
۲-۳- متقاضی باید به نحو موثری، توانمندی اجرایی و تخصصی شرکت را مطابق با استانداردهای مرجع در انجام فعالیت مورد درخواست به اثبات برساند.
تبصره- شرکتهای سازنده هواپیما نمیتوانند متقاضی دریافت پروانه بهرهبرداری فعالیت بازرگانی در زمینه خدمات موضوع این دستورالعمل باشند و همچنین این شرکتها نمیتوانند به طور مستقیم یا از طریق سهامداران یا اعضای هیات مدیره خود به عنوان سهامدار یا عضو هیات مدیره در شرکت هواپیمایی وارد شوند. شرکتهای سازنده هواپیما میتوانند صرفا به منظور انجام امور جاری خود تقاضای پروانه بهرهبرداری کنند.
ب: احراز صلاحیت حرفهای هیات مدیره و مدیرعامل
ماده ۳- شرایط عمومی هیات مدیره و مدیرعامل
اشخاص پیشنهادی برای تصدی سمت مدیرعامل با عضو هیات مدیره باید از شرایط عمومی به شرح ذیل برخوردار باشند:
۳-۱- متدین به دین اسلام و یا یکی از ادیان شناخته شده در قانون اساسی کشور
۳-۲- داشتن اهلیت قانونی، عدم اشتهار به فساد اخلاقی، عدم اعتیاد به مواد مخدر و روان گردان، عدم سوء پیشینه و محکومیت کیفری که موجب سلب حقوق اجتماعی گردد.
۳-۳- انجام خدمت وظیفه و یا معافیت دائم (برای آقایان)
۳-۴- دارا بودن حداقل ۳۰ سال سن
۳-۵- دارا بودن حداقل مدرک تحصیلی کارشناسی در یکی از رشتههای مورد پذیرش سازمان هواپیمایی کشوری که فهرست این رشتهها از طرف سازمان اعلام میگردد.
ماده ۴- شرایط تخصصی هیات مدیره و مدیرعامل
اشخاص پیشنهادی برای تصدی سمت مدیرعامل یا عضو هیات مدیره باید از شرایط تخصصی به شرح ذیل برخوردار باشند:
۴-۱- حداقل ۵ سال سابقه فعالیت در صنعت حمل و نقل هوایی و یا ۱۰ سال در مشاغل تخصصی و مرتبط صنعت برای دو سوم اعضای هیات مدیره
تبصره- دارا بودن حداقل ۵ سال سابقه فعالیت در صنعت حمل و نقل هوایی برای رئیس هیات مدیره الزامی است.
۴-۲- حداقل ۵ سال سابقه فعالیت در مشاغل مدیریتی در صنعت هوانوردی برای مدیرعامل
تبصره- دارا بودن مدرک دکتری و کارشناسی ارشد در رشتههای مرتبط به ترتیب به عنوان دو و یک سال سابقه فعالیت محسوب میگردد.
۴-۳- احراز صلاحیت علمی و تخصصی بر اساس مفاد ماده ۵ این دستورالعمل
۴-۴- تسلط به یکی از زبانهای رسمی ایکائو (ترجیحا زبان انگلیسی) برای مدیرعامل
تبصره ۱- مدیرعامل شرکت هواپیمایی بالاترین مقام مسوول و پاسخگو به سازمان هواپیمایی کشوری در رعایت مقررات، قوانین و دستورالعملها در خصوص عملیات ایمن و امن هوانوردی است.
تبصره ۲- پاسخگویی مدیرعامل، رافع مسوولیتهای سایر افراد ذیربط از شرکت هواپیمایی از جمله معاونان فنی و عملیات و هیات مدیره نیست.
تبصره ۳- مسوولیت مدیرعامل و معاونان فنی و عملیات شرکت در رعایت قوانین، مقررات و دستورالعملهای ایمن و امن، قابلانتقال به غیر نیست.
ماده ۵- این ماده به موضوع «ترتیب رسیدگی و تاییدیه یا در صلاحیت حرفهای هیات مدیره و مدیرعامل» میپردازد که بر اساس بند ۵-۳ آن، برای بررسی صلاحیت حرفهای اعضای هیات مدیره و مدیرعامل، کمیتهای با عنوان «کمیته احراز و سلب صلاحیت حرفهای مدیران عامل و اعضای هیات مدیره شرکتهای هواپیمایی» مشتمل بر اعضای کمیته هوانوردی و یا نمایندگان آنها تشکیل میشود و تصمیمات آن پس از تصویب در کمیته هوانوردی و اخذ تایید از رئیس سازمان هواپیمایی کشوری ابلاغ میشود.
در بنده ۵-۱۴ دستورالعمل آمده است: از تاریخ تصویب این دستورالعمل کلیه شرکتهای هواپیمایی فعال و متقاضی فعالیت موظفند حداکثر ظرف یکماه ضمن معرفی اعضای حقیقی هیات مدیره، نمایندگان اعضای حقوقی هیات مدیره و مدیرعامل به سازمان جهت اخذ تاییده صلاحیت حرفهای مدیرعامل و اعضای هیات مدیره اقدام نمایند.
در تبصره بند مذکور ذکر شده است: اشخاصی که در تاریخ تصویب این دستورالعمل به عنوان عضو هیات مدیره و مدیرعامل شرکت هواپیمایی فعالیت دارند، باید ظرفیت یکماه از تصویب این دستورالعمل، تقاضای تاییدیه صلاحیت حرفهای به سازمان ارائه نمایند.
در فصل سوم این دستورالعمل به «فرآیند صدور موافقتنامه اصولی» و در فصل چهارم نیز به «شرایط و فرآیند صدور پروانه بهرهبرداری» اشاره شده است.
ماده ۱۱- در این ماده، فرآیند صدور پروانه بهرهبرداری شرح داده شده است:
۱۱-۱- متقاضی پس از اخذ موافقتنامه اصولی، امکانات و شرایط مورد نیاز جهت اخذ تاییدیههای صلاحیت بازرگانی و فنی و عملیاتی طبق ضوابط و معیارهای تعریف شده توسط سازمان را برای هر دو تاییدیه فراهم نموده و به سازمان ارائه میدهد.
۱۱-۲- سازمان با لحاظ کردن شاخص کفایت مالی، طرح توجیهی، نظامنامههای فنی و عملیاتی و امنیتی الزامات و استانداردهای مورد نیاز جهت اخذ تاییدیههای بازرگانی، فنی و عملیاتی، چنانچه متقاضی را واجد شرایط تشخیص دهد مراتب را جهت صدور این دو تاییدیه به کمیته هوانوردی ارجاع خواهند داد. در صورتی که متقاضی موفق به اخذ این دو تاییدیه از کمیته هوانوردی گردد وهیات مدیره و مدیرعامل پیشنهادی طبق ماده ۵ این دستورالعمل تاییدیه صلاحیت حرفهای را اخذ نمایند، مراتب جهت صدور پروانه بهرهبرداری آزمایشی در شورایعالی هواپیمایی مطرح خواهد شد.
مدت اعتبار این پروانه یکسال میباشد و طی این یکسال بررسیها و نظارتهای مربوط به تضمین تداوم شایستگی و صلاحیت شرکت به عمل آمده و گزارش آن را به کمیته هوانوردی و شورایعالی هواپیمایی ارائه میشود.
۱۱-۳- چنانچه شرکت بتواند در دوره آزمایشی یک ساله تمامی الزامات و استانداردهای فنی، عملیاتی و بازرگانی را رعایت کند، مراتب جهت صدور پروانه بهرهبرداری سه ساله در شورایعالی هواپیمایی مطرح خواهد شد، اما در صورتی که شرکت به هر دلیلی یکی از شرایط احراز (اخذ) تاییدیههای بازرگانی یا فنی، عملیاتی را از دست بدهد، سازمان گزارش کار را جهت اتخاذ تصمیم لازم به شورایعالی هواپیمایی ارائه می کند وحسب تصمیم شورا عمل خواهد نمود.
۱۱-۴- در پایان دوره سه ساله، عملکرد شرکت هواپیمایی جهت صدور پروانه دائم به شورایعالی هواپیمایی گزارش میشود.
براساس بندی از این دستورالعمل شرکت هواپیمایی موظف است تا قبل از هر گونه فعالیت بازرگانی نسبت به اخذ گواهینامه خلبان، کادر پروازی، کادر فنی و ناوگان و تجهیزات ایمنی خود از سازمان اقدام و برابر ضوابط قانونی و استانداردهای مرجع به موقع نسبت به تمدید و تجدید آنها اقدام نماید.
فصل پنجم این دستورالعمل نیز مشتمل بر سه ضمیمه الف (کفایت مالی)، ضمیمه ب (تشریفات صدور مجوز تاسیس و عملیات شرکتهای هواپیمایی) و ضمیمه ج (فرم مشخصات مدیران و مدارک و مستندات مورد نیاز) است.
طبق ضمیمه الف، کفایت مالی متقاضی یکی از الزمات دریافت تاییدیه بازرگانی است و با توجه به نوع پروانه بهرهبرداری مورد درخواست متقاضی و به منظور احراز توان مالی متقاضی بابت تامین زیرساختهای عملیاتی و اداری تعیین میشود.
۱- پس از ارائه درخواست توسط متقاضی و دریافت مدارک و مستندات لازم، کمیته هوانوردی در مورد تعیین نوع پروانه بهرهبرداری قابل اعطا به متقاضی با توجه به تواناییهای وی و نیازمندیهای جامعه تصمیمگیری خواهد کرد. بر این اساس متقاضی نسبت به تکمیل مدارک و ادامه مراحل مربوطه جهت دریافت هر یک از انواع پروانههای بهرهبرداری تعریف شده اقدام خواهد نمود.
۲- حداقل مجموع داراییهای مورد نیاز برای انواع پروانههای بهرهبرداری بر اساس تعداد و مشخصات هواپیماها و تجهیزات پیشبینی شده در طرح توجیه فنی و اقتصادی کسب و کار شرکت، سایر داراییهای ثابت و سرمایه در گردش مورد نیاز تعیین میگردد.
تبصره- حداقل تعداد ناوگان شرکت در تمامی دوره فعالیت خود نباید از حداقل تعداد تعیین شده توسط سازمان برای هر نوع پروانه بهرهبرداری کمتر باشد.
۳- بعد از تعیین نوع پروانه بهرهبرداری و تاییدیه کمیته هوانوردی، جهت طرح درخواست صدور موافقتنامه اصولی در شورایعالی هواپیمایی، حداقل ۵ درصد از مجموع داراییهای در نظر گرفته شده برای نوع پروانه بهرهبرداری مورد درخواست توسط متقاضی در یکی از بانکها یا موسسات اعتباری مورد تایید بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران سپرده میشود. سپرده مذکور بدون موافقت سازمان قابل استفاده (برداشت، انتقال، تضمین و...) نخواهد بود، ولی سود متعلق به سپرده میتواند مورد استفاده متقاضی قرار گیرد.
۴- پس از صدور موافقت اصولی، متقاضی میتواند به منظور تامین بخشی از سرمایه مورد نیاز شرکت هواپیمایی و با کسب موافقت سازمان بورس و اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران، اقدام به عرضه عمومی سهام شرکت در بورس اوراق بهادار نمایند.
۵- متقاضی موظف است جهت طرح درخواست صدور پروانه بهرهبرداری آزمایشی در شورایعالی هواپیمایی، میزان سود را حداقل به ۲۵ درصد از مجموع داراییهای در نظر گرفته شده برای نوع مجوز بهرهبرداری مورد درخواست افزایش دهد.
تبصره۱- حداکثر معادل ۴۰ درصد از مبلغ مذکور در این بند، قبل از صدور پروانه بهرهبرداری آزمایشی میتواند به صورت داراییهای ثابت در تملک متقاضی شامل هواپیما و ساختمان اداری، با توجه به طرح توجیهی متقاضی و طبق استانداردهای مورد تایید سازمان هواپیمایی کشوری معرفی شود.
تبصره۲- فروش و انتقال (عین یا حق انتفاع) داراییهای مذکور و استفاده از مانده سپردههای بانکی تا قبل از اخذ پروانه بهرهبرداری و یا انصراف متقاضی و یا عدم موافقت با درخواست وی ممنوع میباشد.
۶- در صورتی که شرکت مورد نظر در دوره فعالیت آزمایشی براساس گزارش بخش ارزیابی استمرار شایستگی و صلاحیت موفق به احراز شرایط دریافت پروانه بهرهبرداری سه ساله شد، پس از صدور پروانه بهرهبرداری سه ساله، سازمان ضمن آزادسازی داراییهای متقاضی، امکان استفاده شرکت هواپیمایی از تسهیلات بانکی و صندوق توسعه ملی را در چارچوب مقررات قانونی و از طریق صدور معرفینامههای لازم فراهم میآورد، ولی در هر صورت تجهیز منابع اعم از سرمایه و تسهیلات مالی به عهده متقاضی میباشد.
۷- حداکثر ۷۵ درصد از مجموع داراییهای متقاضی میتواند از محل منابع بانکی و بازار سرمایه تامین شده و مابقی توسط صاحبان سهام به صورت سرمایه تمام پرداخت شده تامین میگردد.
۸- ارزش دفتری ناوگان هوایی و داراییهای مرتبط با فعالیت شرکت هواپیمایی در هیچ زمانی پس از شروع بهرهبرداری نباید از ۷۰ درصد ارزش داراییهای شرکت هواپیمایی در صورتهای مالی کمتر باشد.
۹- در خصوص شرکتهای هواپیمایی فعال ملاک ارزیابی کفایت مالی جهت تمدید پروانه بهرهبرداری، صورتهای ملی حسابرسی شده توسط موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران خواهد بود که میبایست پس از هر دوره مالی به این سازمان ارسال گردد.
۱۰- شرکتهای هواپیمایی فعال ملزم هستند جهت طرح درخواست تمدید حداقل معادل ۶۰ درصد حداقل دارایی مذکور در بند ۲ را برای پروانه بهرهبرداری مورد درخواست به صورت دارایی در تملک متقاضی با عنایت به طرح توجیهی و طبق استانداردهای مورد تایید سازمان هواپیمایی کشوری ارائه نمایند.
۱۱- شرکتهای هواپیمایی غیرفعال و فعال برای درخواست دریافت پروانه بهرهبرداری و یا ارتقای پروانه بهرهبرداری ملزم به احراز شرایط این دستورالعمل هستند.