◄ هما نیازمند خونی تازه است / مدیریت تخصصی در ایرلاین داری جایگاهی ندارد
تین نیوز | پنجم اسفند ماه مصادف با سالروز تاسیس شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران ( ایران ایر) است. بر این اساس اعضای گروه "مدیریت هوایی" که گروهی متشکل از متخصصان بخش هوانوردی کشور و در یکی از شبکه های اجتماعی موبایلی فعال است، در یکی دیگر از بحثهای گروهی خود این به این موضوع پرداخته اند که " با توجه به فرا رسیدن 51 امین سالگرد تاسیس هواپیمایی ملی ایران (ایران ایر) علت نزول عملکردی این شركت در سال های اخیر چه بوده و برای رسیدن به دوران طلایی آن شركت چه باید کرد. "
نظر برخی از اعضای گروه در ادامه آمده است:
1- شرکت هما یکی از سرمایه های ملی کشور است که در آن زمان ارز با نرخ هفت تومان رشد کرد و دارای نیروی انسانی آمورزش دیده و با تجربه می باشد. اما آیا توانسته ایم این سرمایه ملی را به خوبی حفظ کنیم؟
2- آن طور که شواهد نشان می دهد نتوانسته ایم این سرمایه ملی راحفظ کنیم. در حال حاضر هما شرکتی ورشکسته است که با کمک های دولتی سرپاست.
3- متاسفانه از هواپیمایی ملی چیزی جز یک مرده متحرک که با پول و بودجه دولتی ارتزاق می کند چیزی نمانده است. این شرکت بر موج تحریم ایستاده و بخشی از فعالیت های خود را محدود به این واژه نموده است در صورتی که سو مدیریت در این شرکت قوت دارد. شرکتی که در دنیا حرف ها برای گفتن داشته، دو مرتبه به فروش گذاشته می شود و هیچ مشتری هم نداشته است. مدیران فرمایشی، استخدام های بی ظابطه، ریخت و پاش های سنگین کمر این شرکت را در هزینه های بالا سری شکسته است.
4- شرکت هما قبل از انقلاب یکی از بهترین شرکتها بود که با نخستین هواپیماهای بوئینگ 747 long range دوربرد خود در دنیا زبانزد بود، متاسفانه مشکلات این شرکت غالبا از جنبه تحریم دیده شده در صورتی که تعداد کارکنان چند هزار نفری این شرکت با تعداد هواپیماها و ناوگان هما متناسب نبوده که این از لحاظ اقتصادی مشکل ساز است. گرچه اساس مدیریت این شرکت مخصوصا عملیات آن بسیار دقیق و حرفه ای بوده ولی به تدریج کمرنگ شده، از لحاظ مدیریتی همواره جایگاه پرسنل در آن مشخص بوده از خلبان تا کارمند عادی، چیزی که در بعضی شرکت ها مثل شرکت فرودگاه ها به هیچ وجه شاهدش نیستیم و این نشان می
دهد سیستم مدیریتی درستی در گذشته بر این شرکت حاکم بوده و از لحاظ تربیت نیروی انسانی لااقل در بخش عملیات تقریبا خیلی خوب عمل کرده است.
5- سوء مدیریت و عدم استفاده از افراد كارامد، بیش از تحریم ها بر بنیان این شركت تاثیر داشته است.
6- در یك صنعت مانند ایرلاین كه به لحاظ فنی و مدیریتی حساس و پیچیده می باشد، باید به ط.ور مرتب در مورد متدهای مدیریتی آن با صاحبان پیشروی آن صنعت مطالعه تطبیقی صورت گیرد و همیشه در حال زایش برای بهبود بهتر باشد. مشكل هواپیمایی هما نشات گرفته از تفكر غالب، در سطح مدیریت كلان می باشد كه متاسفانه اعتقاد دارد حتی در یك مجموعه Hi tec باید از سنگ فرش ساختمان، كترینگ، تعمیر ونگهداری، فروش خدمات، تربیت نیروی انسانی و صدها كار خرد و كلان، تحت یك مدیریت واحد انجام گیرد.
7- متاسفانه مدیران این شرکت ییش از آن که به فکر اقدامات اصلاحی باشند اکثرا واژه تحریم را پیش می کشند، در همین شرایط تحریم هم ماهان توانست در یک برهه بهترین هواپیماها را خریداری کند.
8- تحریم ها که قطعا بهانه است. در زمان تحریم برخی شرکت های خصوصی توانستند بسیار موفق تر از هما عمل کنند.
9- مثل بقیه شركت های دولتی ایران ایر هم می توانست با دور زدن تحریم ها هواپیمایی را دور بزنه و سر پا بماند.
10- اگر چه سو مدیریت در همه جا می تواند وجود داشته باشد ولی مشكل اصلی در روش ایرلاین داری ما است. یعنی مدیرعامل هواپیمایی هما از مثلا نان كترینگ تا خرید هواپیما را مدیریت می كند. كجای دنیا این شكلی ایرلاین دارند؟
11- تکیه بر بودجه دولتی موجب شد هما دغدغه دور زدن تحریم و جلوگیری از ورشکستگی را نداشته باشد.
12- الان كه ماهان ترمینال ١ را قبضه كرد بیش از پیش به دست های پشت پرده پی می بریم كه هما را كاملاً نابود خواهد كرد.
13- البته نا گفته نماند هما وابستگی مستقیم به دولت دارد و بخشی از بروکراسی اداری دولت نیز به شرکت سرایت کرده است.
14- می شد با واگذاری این شركت به بخش خصوصی همچنان آن را سرپا نگه داشت.
15- من فكر می كنم در یك صنعتی مانند ایرلاین، كه به لحاظ فنی و مدیریتی حساس و پیچیده می باشد، باید به طور مرتب متدهای مدیریتی آن با صاحبان پیشروی آن صنعت مطالعه تطبیقی صورت گیرد و همیشه در حال زایش برای بهبود بهتر باشد. مشكل هواپیمایی هما نشات گرفته از تفكر غالب، در سطح مدیریت كلان می باشد كه متاسفانه اعتقاد دارد حتی در یك مجموعه Hi tec باید از سنگفرش ساختمان، كترینگ، تعمیر ونگهداری، فروش خدمات، تربیت نیروی انسانی و صدها كار خرد و كلان، تحت یك مدیریت واحد انجام گیرد. چون این تفكر غالب در كشور شده، هر ایرلاین خصوصی هم راه اندازی می شود در كنارش كترینگ راه می
ندازد و دقیقا مدل دیگران و بعد اعلام می كنند ایرلاین ضررده است. مثلا در نظر بگیرید در شركت فرودگاه های كشور همین بیماری مشهود است، یك مدیرعامل با حدود 60 مدیر میانی به طور مستقیم كار می كند و به این تورم شدید در هرم تشكیلاتی یك سازمان عنوان می كنند و از این شركت از سرویس بهداشتی تا ارایه خدمات ناوبری را در دستور كار دارد. این غلط است اما این بیماری در سازمان هواپیمایی كشوری هم هست. از تدوین استاندارد تا نظارت، امتحان و بررسی سانحه و ... را با هم انجام می دهد. این بیماری ، ریشه در نگرش مدیریت كلان دارد.
شما مخابرات را در نظر بگیرید زمانی كه فرزندان شركت مادر تخصصی مخابرات متولد شدند بسیار چالاك شد و هر روز در حال رشد بیشتر می باشد و كارمندان راضی تر و مشتری مدارتر نسبت به گذشته. ما همیشه معلول درمانی كردیم.
16- متاسفانه مدیریت تخصصی در ایرلاین داری جایگاهی ندارد.
17- از دیگر ضعف های مدیریتی هما آن است كه چارت سازمانی آن، همچنان به صورت 40 سال پیش باقی مانده و هیچ نو آوری و استفاده ای از ایده های نخبگان ایرانی در راستای ارتقای كیفی به لحاظ مدیریتی، فنی و عملیاتی نشده است. این شرکت ابتدا خصوصی و در سال 42دولتی شد و حدود 10 سال است که معلوم نیست دولتی می ماند یا خصوصی خواهد شد این روش ناشی از بی ارادگی دولت و تغییر مدیریت ها و تفاوت دیدگاه است که باید یکپارچه شود.
18- این مدیریت نیروی انسانی هست که ساختار را می سازد و عامل انسانی متقابل می تواند ساختار را ارتقا بدهد یا نابود کند. متاسفانه مسئولین بیش از آن که به مدیریت هما کمک کنند تا مشکلاتش ریشه ای حل بشود با مسکن های مقطعی مشکلات هما را ادامه دار کردند و گویی یک توافق دوطرفه در این موضوع وجود دارد. به تدریج نیز عملکرد حرفه ای در تمام سطوح جای خود را به سیاسی کاری و تاثیر پذیری از حوزه غیر هوانوردی داد. متاسفانه باندهای مافیایی و روابطی که آفت جان هما شده باعث شده تا این ایرلاین بازیچه تصمیمات افرادی شود که به طور غیر مستقیم بیشتر از تحریم دارند به آن
ضربه می زنند، دلیل این امر هم خرید چند تا ایرباسی بود که با میلیون ها دلار از ترکیه خریداری شد و بعدا اعلام شد عملا غیر قابل استفاده هستند. الان 2 فروند از این ایرباس ها روی پل فرودگاه امام قرار دارد و مسئولین همچنان دم از تحریم و کسری بودجه می زنند و این یک تناقض بزرگ هست که نشان می دهد کار حرفه ای جای خود را به کار غیر حرفه ای داده است. در هیچ ایرلاینی در جاهای دیگر نمی شود اینطوری آماتور هواپیما خریداری کرد.
19- در زمان حال به نسل جدید و تحصیلکرده اجاره ورود به تصمیم سازی و تصمیم گیری نمی دهند. باید انحصارات هما را حذف کنند تا این ایرلاین بتواند به طور مستقل بر روی پای خود بایستد و به اصلاح ساختاری بپردازد. با توجه به دولتی بودن نمی تواند اصلاحات ساختاری مطالعه شده را اعمال نماید. آنها باید بتوانند بخش های کیترینگ و هندلینگ و فنی و تعمیرات را به عنوان بنگاه های تجاری مستقل درآورند تا مدیریت به وظایف اساسی بپردازد. علاوه بر آن استراتژی در زمینه شرکت های هواپیمایی نداریم که بالاخره چگونه باید اداره شوند. متاسفانه در سابق هما یک شرکت هواپیمایی برنامه ای بود و
شرکت های غیربرنامه ای جدید به وجود آمد و امروزه آن شرکت نیز به جای ارتقا تنزل کرده و به صورت چارتری عمل می کند.
20- در نظر بگیرید به عنوان مدیرعامل هما، در یك دوراهی جهت تصمیم برای خرید كترینگ خوب و آموزش نیروی انسانی باشید، به خاطر تبعات بد بودن كترینگ در افكار عمومی خیلی متمایل به صرف هزینه در این بخش خواهید بود. همین مسله را تعمیم دهید. در دراز مدت آموزش به قهقرا خواهد رفت. باید چالاك سازی صورت گیرد به عنوان یك نسخه با نگاه علت درمانی، باید تكلیف مان مشخص باشد که می خواهیم ایرلاین داری كنیم، یا كترینك، یا تعمیرات یا ... لوف هانزا را در نظر بگیرید از دانش ضمنی افراد خود در شركت مشاور برای درآمد زایی استفاده می كند.
21- آنها به جای فراهم کردن زمینه رقابت با توجه به امکانات و زیرساخت ها با ارز هفت تومانی به روش های غلط بیرون کردن رقیب از میدان می پردازند. راهکار آن است که به طور موقت با حفظ مالکیت برای دولت، مدیریت آن را با دریافت تضامین در اختیار گروه مدیریتی کننده خصوصی قرار دهند تا در طول 2سال اصلاحات را انجام دهند و سپس به صورت سهامی عام سهام آن را واگذار کنند.
22- شاید بهتر باشد بخش اصلی و بدنه هما همان شرکت هما باشد و بخش های اضافه شده به هما در غالب شرکت های دیگر فعالیت کنند ابتدا با کمک دولتی و به تدریج خصوصی.
23- متاسفانه امروز در سازمان ها معمولا با یك مشكل روبرو نیستیم بلكه با سندرمی از مشكلات روبرو هستیم و این رشته مشكلات، تشكیل سیستم داده اند كه در بعضی از موارد خیلی هم هماهنگ تر از فرآیندهای سازمان عمل می كنند. به شكلی كه سازمان را از حركت باز می دارند. در این سازمان ها باید نقشه مشكلات سازمان ترسیم شود و سپس شاخص های كلیدی عملكرد را با توجه به هر سازمان مشخص كنیم و بر اساس شاخص های كلیدی، حالت موفق را در سازمان های دیگر كه مطلوب می باشند با سازمان مورد مطالعه، مقایسه كنیم تا براساس فاصله ای كه میان وضع سازمان و سازمان موفق وجود دارد تحلیل فاصله انجام دهیم.
از بین مشكلات یكسری محوری بوده و ستون فقرات سیستم مشكلات سازمانی را تشكیل می دهند كه خود علت العلل سایر مشكلات جانبی می باشند.
24- شرکت نیازمند خون تازه است تا بتواند با مدیریت صحیح و در قالب مقررات خصوصی عمل نماید و باید ارتباط دریافت رانت و انحصار دولتی قطع شود. چرا نمی خواهیم از تجربیات بین المللی استفاده کنیم و آزادسازی و مقررات زدایی را اعمال کنیم تا منافع مشتری حفظ گردد. آیا می خواهند چند سال دیگر این وضع را ادامه دهند؟ اخیرا گفته اند می خواهند لایحه به مجلس برای دولتی ماندن آن بدهند واقعا دولت چقدر می تواند پول به آن تزریق کند تا هواپیما بخرد شاید نیاز به 1000میلیون دلار پول دارد.