◄ آموزش و توجه به نیروی انسانی؛ نخستین راهکار برای بهبود صنعت بیمار هوایی
تین نیوز | بسیاری از کارشناسان صنعت هوایی کشورمان را صنعتی بیمار ارزیابی می کنند که بهبود آن نیازمند شناخت مشکل یا مشکلات و چالش های پیش روی آن است. اعضای گروه "مدیریت هوایی" که گروهی متشکل از متخصصان بخش هوانوردی کشور و در یکی از شبکه های اجتماعی موبایلی فعال است، در یکی دیگر از بحثهای گروهی خود این موضوع را مورد بررسی قرار داده اند.
نظر برخی از اعضای گروه در ادامه آمده است:
1- یکی از بیماریهای صنعت محبوس شدن صنعت هوانوردی در صنعت حمل و نقل هوایی است، یکی از بیماری های دیگر مشکل نیروی انسانی در بخش حاکمیت است. صنعت هوانوردی تبدیل شده به ایرلاین داری محض.
2- برای بهبود نیاز به مدیریت آگاه به صنعت و با تجربه و شجاع برای تصمیم گیری است.
3- مهمترین مشکل نیروی انسانی و hrm است که زیر بنای مدیریت بر صنعت و توانمندی برای حل دیگر مشکلات است. مشکل صنعت کمبود منابع به لحاظ تامین مالی و یا لجستیک نیست یا بهتر است بگوییم این موضوع در درجه دوم قرار دارد.
4- کمبود نیروی انسانی و عدم تربیت نیروی جدید و ضعف در آموزش از موضوعات مهم است. نکته دیگر عدم توجه مدیران بالا به نظرات کارشناسی و نکته بعدی حضور پررنگ افراد دارای رابطه سیاسی با مسئولین کشور است که زیرآبی می روند و متاسفانه آنها نیز به حرف کارشناسی عمل نکرده و به چنین افرادی اعتماد می کنند. نکته بعدی عدم تدوین یک راهبرد مناسب برای هدایت صنعت است.
5- پرسنل شاغل در حاکمیت و یا به عبارتی سازمان هواپیمایی کشوری گاهی از بخش خصوصی و به صورت محاوره ای کسب تجربه می کنند و متاسفانه آموزش ضمن خدمت هم بسیار کند و ضعیف است.
6- عدم توجه به نظرات کارشناسی معطوف به همین نکته ضعف در تربیت نیروی انسانی ماهر و استاندارد روز است.
7- ضعف نیروی انسانی ناشی از ضعف مدیریت است. برای بارور سازی آمزش و تربیت نیروی انسانی نیازمند سامانه قوی آموزشی در صنعت هستیم. برای اصلاح روش ها و تربیت نیرو چه دستگاهی باید پاسخ دهد؟
8- یکی از بیماری های مهلک صنعت هوانوردی سو استفاده از تحریم هاست و سرمایه های هنگفتی به بهانه تحریم در صنعت هوانوردی بر باد فنا می رود، این در حالی است که تحریم می توانست باعث رشد هم بشود البته کم و بیش این اتفاق افتاده است.
9- مشکلات صنعت هوانوردی از ابعاد مختلف تخصصی و غیر تخصصی یعنی اجتماعی و سیاسی قابل بررسی است. نداشتن استراتژی کلان یا همگام نبودن با آن یا ضعف در آن، نبود روش ها و شیوه اپرچ به اهداف، به دلیل نبود سیستماتیک انجام کارها و امور فردمحور، ضعف، بی کفایتی، سوء استفاده و بی توجهی بعضی از مدیران به مصالح هواپیمایی کشور، عدم ثبات مدیریتی بعضی از مدیران دلسوز و کارامد که با سیاسی کاری از وجودشان بهره برده نمی شود، ضعف شدید سازمان هواپیمایی کشوری و تزلزل جایگاه حاکمیتی آن به دلیل ضعف مدیریت، عدم ثبات مدیریتی و کمبود نیروهای متخصص، جزیره ای عمل کردن بخش های مختلف
هواپیمایی و نبود ATM COMMUNITY در کشور، بی توجهی و کمبود نظارت بر مراکز دانشگاهی هواپیمایی و استانداردهای مختلف در این مراکز، بی توجهی محض به مسئله نیروی انسانی یا HUMAN RESOURCE MANAGEMENT , CAPITAL RESOURCE MANAGEMENT که صنعت هوانوردی را از درون نابود می کند، از جمله مشکلات است.
10- اکنون شرکت فرودگاه ها نیرو استخدام کرد اما این سوال مطرح است که آنها چگونه انتخاب شدند. آیا برای آموزش آنها فکری شده است؟
11- در بحث نیروی انسانی و آموزش آن در سطح کلان مشکلات اساسی وجود دارد.
12- فعلا از دستگاه های رسمی خیلی نمی توان انتظار داشت. حرکت باید از بیرون به شکل نهضتی مقدس توسط عده ای مؤمن به اهداف صورت گیرد و سپس به درون دستگاه های بیمار و رنجور نفوذ و رخنه کند.
13- پس تقویت انجمن های مردم نهاد ضروری است.
14- به هر مبحث آموزشی که به صورت تحقیقی نگاه می کنیم با استانداردهای جهانی فاصله زیادی داریم. متاسفانه صاحبان سرمایه و مدیران ایرلاین ها آموزش را امری کاملا هزینه ای می دانند و برای کاهش هزینه ها اولین جایی که بودجه اش کاهش می یابد آموزش است.
15- تا این موضوع که در این بخش ضعف عمده داریم و باید با استراتژی و تاکتیک مناسب شروع کنیم، به باور نرسد بیان مشکلات روبنایی در صنعت در حد درد دل و گلایه باقی خواهد ماند.
16- وقتی سراغ بخش آموزش می رویم مباحث به روز نیست. هزینه آمورش سنگین است نه افراد می توانند بپردازند و نه شرکت ها به آن بها می دهند.
17- باید دستگاه حاکمیت اتاق فکر برای رفع مشکلات گسترش آموزش ایجاد کند.
18- یکی از راهکارهای آن اجباری شدن آموزش است. متاسفانه آموزش باور صنعت نیست.
19- تدوین بیانیه طرح ضربتی ترمیم و تیمار وضعیت بر اساس سند راهبردی آموزش که آن هم در پی شناخت و دسته بندی نقاط ضعف در نیروی انسانی حاصل آمده است شاید اولین اقدام باشد.
20- باید راهکارهای لازم از جمله حمایت مادی و معنوی مورد توجه قرار گیرد. برای اجباری کردن نیاز کمک داریم مثلا بخشی از هزینه را از محل درآمدهای کلی صنعت بپردازیم. چرا باید از درآمدهای پرواز عبوری فقط فرودگاه بسازیم که پرواز ندارد. چرا دانشکده صنعت در چند سال گذشته سرگردان است؟
21- انقلاب آموزشی خود جوش است که به کاخ آریستوکراتیک سیستم هجوم می برد و نه بالعکس.
22- برای اینکه متولی آموزش وجود ندارد در ضمن برای انقلاب در بخش آموزش نیاز به رهبر است.
23- یک نهاد آموزشی برای ایجاد نیاز به محل دارد کدام دستگاه کمک می ؟ برای ایجاد انقلاب آموزشی فدایی نیار است.
24- فعلاً در این وانفسای بخشی نگری و طائفه گری نمایندگان که حاصل آن احداث ابنیه و ساخت و سازهای بی حاصل است کاری از این سیستم بیمار بر نمی آید. آبی تازه و غیر آلوده لازم است برای آبیاری نهال هایی که کاشته شوند.
25- بنده طرح جامع آموزش ضمن خدمت خلبانان را تهیه و به متولی گری جامعه خلبانان به سازمان هواپیمایی،ارایه کردم اما قریب به دو سال است که در راهروهای سارمان به دنبال پیدا کردن طرح مفقود شده هستیم.
26- به نظرم زمین تقریباً حاصلخیز وجود دارد لکن دست های به هم پیوسته و متحدی را می طلبد برای آبیاری.
27- یکی از راهکارها آن است که افراد دلسوز و با تجربه تلاش کنند مطالب درسی را به هنگام نموده و در مجموعه های چاپ شده به صورت کتاب انتشار دهند.
28- توقع دارید سازمان زیر پای خود را با اجرای طرح های تحولی خالی کند؟؟؟!!!
29- برای رسیدن به وضعیت استاندارد جهانی سالها کار شبانه روزی نیاز است.
30- باید تلاش کنیم مدرسان با سواد را شناسایی و گروه های آموزشی به سبک حوزوی را ابجاد کنیم تا سطح علمی کادر را بالا ببریم.
31- قبل از انقلاب آموزشی، به انقلاب تفکری نیاز است، آن هم در بخش حاکمیت.
32- در بین کشورهای دنیا شاید بی توجه ترین مدیران به مسئله نیروی انسانی مدیران صنعت هوپیمایی ما باشند، بیش از 4دهه پیش شرکت ها و کمپانی های دنیا به مسئله نیروی انسانی پرداختند و از ابعاد مختلف مثل آموزش، معیشت و... متوجه تاثیرات مثبت این قضیه شدند ولی به تدریج کمپانی های بزرگ مثل تلفونیکا متوجه شدند برای بقای خودشان در این دنیای پر رقابت، نیاز به توجه به افرادی دارند که آچار فرانسه های سیستم هستند، کسانی که گرچه نمرات کم دانشگاهی دارند ولی حیات سیستم بسته به تصمیمات آنها دارد و در واقع بقیه کارکنان نقش لجستیک و پشتیبانی آنها را دارند، در حوزه
هواپیمایی ایکائو از آنها به عنوان FRONTLINES , SENSETIVE PERSONNEL, یاد می کند که شامل کنترلرهای مراقبت پرواز، خلبانها، مهندسان فنی هواپیما می شود( طبق تعریف انکس 2 ).
ولی در کشور ما در بخش مراقبت پرواز به دلیل بی توجهی محض و کارشکنی و سنگ اندازی مدیران هواپیمایی در گذشته و امروز این بخش که کمتر از 950 نفر در کل کشور را شامل می شود در آستانه فرو پاشی و فاجعه کامل هست، چرا که وقتی انگیزه نباشد ابتکار عملی هم وجود نخواهد داشت و کنترلری که می تواند با یک تصمیم سریع و خوب علاوه بر حفظ ایمنی باعث کاهش مصرف سوخت هواپیما ها بشود که در سال میلیاردها تومان در کل صرفه جویی اقتصادی را برای کشور و شرکت های هواپیمایی به ارمغان می آورد، وقتی انگیزه نداشته باشد، ناخواسته کمتر شاهد ابتکار عمل و خلاقیتش خواهیم بود و این یعنی میلیاردها تومان
که از دست داده می شود ولی به چشم نمی آید.
امروزه ایکائو اعلام می کند از هر 4 سانحه 3 سانحه به خاطر خطای انسانی رخ می دهد و به دلیل عملکرد ضعیف کنترلرها یا اشتباه آنها تراژدی های بدی در دنیا رخ داده سانحه تنریف با 583 کشته به دلیل عملکرد ضعیف کنترلر که با کمی هوشیاری می توانست از بروز آن فاجعه جلوگیری کند، برخورد دو هواپیمای دیگر در آسمان زاگرب، برخورد 747 هواپیمایی تایگر با کوه در کوالالامپور به دلیل استفاده نابجای کنترلر ازدو واژه TWO , TO ، خستگی کنترلر فرودگاه لکزینگتون به دلیل اضافه کاری روز قبل و عدم توجه به پروازی که به جای باند اصلی وارد باند کوتاه تر شده بود که در نهایت هواپیما با ساختمانی در
انتهای باند کوتاهتر برخورد کرد و یا فراموشی کنترلر فرودگاه لس آنجلس که یک پرواز را وارد باند می کند و پرواز دیگری را روی آن می نشاند و ده ها سانحه دیگر که ناشی از بی توجهی به نظرات کارشناسان و متخصصین است، فراموش نکنیم در چرنوبیل هم مدیران به صحبت های متخصصین در ارتباط با اشکال یکی از راکتورها اینقدر بی توجهی کردند و بی خیال بودند که چرنوبیل رخ داد و یا پرواز تهران خرم آباد با توپولف 154 که خلبان پرواز
درخواست وام کرده بود برای تهیه لوازم ازدواج دخترش و شرکت مربوطه بی توجهی کرده بود طوریکه چند بار دستگاه هواپیما هشدار برخورد با کوه را داده بود ولی خلبان سهوا متوجه نشده بود !
در حوزه هواپیمایی تحقیقات پرفسور استفان هگر نشان داده اگر کنترلرها دغدعه معیشتی داشته باشند در کورتکس مغزشون BLIND SPOTS یا نقاط کوری به وجود می آید که به طور طبیعی باعث توجه کمتر آنها به اطلاعات دیداری یا شنیداری می شود و امروزه متاسفانه وضعیت حاد کنترلرها و بی توجهی مدیران به سمتی پیش می رود که شاید سوانح هوایی بعدی در کشور احتمالا ناشی از مشکلات بخش کنترلر ترافیک هوایی باشد و کشور بزرگی مثل ایران با این همه سرمایه مادی و معنوی به خاطر ضعف و بی تفاوتی و حتی مشکل تراشی مدیران هواپیمایی باید احتمالا پاسخگوی یک آبرو ریزی بین المللی باشد مخصوصا با افرایش ترافیک
های هوایی به دلیل شرایط منطقه.
متاسفانه در بخش مراقبت پرواز دیگر کنترلرهایی همچون مرحوم رومینا وجود ندارند که از ده ها سانحه حتمی جلوگیری کردند و استاد بخش های مختلف خلبانی، مراقبت، فنی و.. بودند.
مغزهای متفکر وقتی برای سیستم تربیت نشوند و یا به آنها بی توجهی بشود در تمام بخش ها سیستم دچار مشکل و عقب ماندگی خواهدشد، متاسفانه به دلیل این بی توجهی میلیاردها تومان ضرر در سطوح مختلف از فرودگاه سازی در بخش ساخت باند و... کشور به طور تاسف باری رخ می دهد. ژاپن در دریا فرودگاه کانسای را می سازد و هنگ کنگ کوه را منفجر می کند ولی ما در زمین خشک و بیابان در فرودگاه حضرت امام ره فاصله باند 29 چپ و راست را کمتر از حد استاندارد می سازیم تا عملا 29 چپ از حالت باند خارج بشود !
مرحوم رومینا و رومیناها مرحوم شدند چرا از استاد گرانقدری بنام عین الله اردشیری و تجربیات بی مانند ایشان در آموزش و انتقال تجربیات گرانقدر ایشان به نسل جدید استفاده نمیشود؟
اسوه بزرگی مانند کاپیتان اردشیری چون دروغ نمیگفت و عروسک مدیران بی سواد نبود سالها از حقوق مسلم خود محروم و در گوشه عزلت گرفتار حسد مشتی به ظاهر مرد ولی در باطن نا… بود. خدا ایشان را حفظ کند که با گمنامی ظاهر در یک سناریوی سیاه از سازمان بازنشسته شد. خدا آقای زیباکلام را حفظ کند که برای ایشان یک جلسه خصوصی تودیع گرفت گرچه حق کاپیتان اردشیری قدردانی در حد وزیر و حتی ریاست جمهور بود. بخاطر دارم در آن جلسه ابتدا شهاب قران خواند و پس از آن حسین زیبا کلام که هنوز قربانی بی مهری مدیران نشده بود از کاپیتان و زحمات ایشان علی الخصوص در امر آموزش و انتقال تجربه قدردانی و مرحوم کاپیتان جلیلی از طرف حضار هدیهای به رسم یادبود به ایشان اهدا و با لفظ استاد این مرد بزرگ را مورد خطاب قرار داده و اشک در چشمان آقای اردشیری حلقه و مجلس با کمی دلتنگی و حزن پایان یافت. خدا مرحومین جلیلی، موسوی، عامری و ترلانی را هم بیامرزد سالروز شهادت این سربازان گمنام نزدیک است ولی متاسفانه از هواپیمای فلایت چک خبری نیست.