آزادسازی نرخ بلیت هواپیما، تابویی که شکستنش شرط بود نه اجرایش
تین نیوز | آزادسازی نرخ بلیت هواپیما تابویی بود که 10 سال طول کشید. دولت به دولت گشت تا به دولت یازدهم رسید. اما در نهایت علنی کردن و اجرایش توسط سازمان هواپیمایی به نتیجهای جز بینیجهگی نرسید .شاید سازمان هواپیمای کشور چنین موضوعی را به صراحت عنوان نکند اما بسیاری از کارشناسان صنعت حمل و نقل بر آن اتفاق نظر دارند. «علیرضا منظری»،از کارشناسان ارشد صنعت هوانوردی به تبعات آزادسازی نرخ بلیت هواپیما، پرداخت.
جالب است که سخنان سازمان هواپیمایی کشور به عنوان متولی صنعت هوانوردی با آنچه که کارشناسان این صنعت بر آن اعتقاد دارند و اعلام میکنند کاملا با هم متضاد است.به طور مثال، بارها فعالان صنعت هوانوردی اعلام کردند که آزادسازی نرخ بلیت هواپیما برای امروز صنعت هوانوردی کشور هیچ سودی نداشته و حتی ممکن است تاثیرات سویی هم داشته باشد این در حالی است که پیش از آن مسئولان سازمان هواپیمایی درباره آزادسازی نرخ بلیت هواپیما ابراز خرسندی کرده و معتقد بودند در صورت اجرای این قانون عدالت در صنعت هوانوردی اجرا میشود.
«علیرضا منظری»،از کارشناسان ارشد صنعت هوانوردی در گفت و گویی کوتاهی به تبعات آزادسازی نرخ بلیت هواپیما، اشاره کرده و به سایر سوالات پاسخ میگوید:
به نظر شما آزاد سازی نرخ بلیت هواپیما توانست پیامدهای مثبتی را برای صنعت هوانوردی ایران داشته باشد؟
تا امروز این آزادسازی چندان محسوس نبوده استدر واقعآزادسازی نرخ بلیت هواپیما دارای دو بعد بود یکی از این ابعاد در حد شکستن تابوی آزادسازی برای کمک به تغییر و بعضا اصلاح مقررات هوایی و بعُد بعدی در خصوص هماهنگی نرخ بلیتها برای مسیرهای مختلف است. اما چیزی که همیشه بر آن تاکید داشتم این بوده که آزادسازی نرخ بلیت هواپیما به تنهایی تغییری در صنعت هوانوردی نخواهد داشت مگر سایر سیاستها در این هدف مد نظر قرار گیرد تا مجموع عوامل منجر به اصلاح روشها در امور هوانوردی شود.
در خصوص هماهنگی نرخ بلیتها در مسیرهای مختلف که میتواند یکی از پیامدهای آزادسازی باشد توضیح بفرمایید؟
این که تابوی آزادسازی نرخ بلیت هواپیما شکسته شده خیلی خوب است اما اینکه عرضه و تقاضا در مسیرهای مختلف چگونه باید هماهنگ شود هنوز در پارهای از ابهام باقی مانده است حتی مشخص نشده که دولت قرار است در مسیرهای کم مسافر که دارای امکانات محدودی هستند چگونه حمایت خواهد کرد. و اینکه حقوق مردم در رابطه باانوع شرکتهای هواپیمایی چگونه است از موضوعات قابل بررسی و مهم است که تا امروز دولت برای پاسخ به آنها تلاشی نکرده است.
به نظر میرسد وضعیت تاخیرات هوایی علی رغم ادعای مسئولان همچنان بالاست نظر شما در این خصوص چیست؟
چند صباحی است مجددا تاخیر پروازها افزایش و آرامش مسافران هوایی را بر هم زده است. همین امر به عنوان دغدغهای برای نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی مطرح شده ه به طوری که طرح سوال یکی از نمایندگان در کمیسیون عمران موجب شد تا به وزارت راه و شهرسازی دو ماه فرصت دهند تا نسبت به حل مشکل تاخیر پروازها و همچنین نحوه برخورد با مسافران اقدام کند.
بدیهی است پس از آن جلساتی برقرار گردد و دوباره مسئولین سازمان هواپیمایی کشوری و شرکت های هواپیمایی و شرکت فرودگاههای کشور گرد هم آیند و نکات تکراری و همیشگی و مشکلات موجود را مورد بحث قرار دهند و احتمالا هریک از دستگاهها علت تاخیر را به گردن دیگری اندازد.
البته باید اقرار کرد که چندی پیش دولت در اجرای قانون برنامه پنجم، آزادسازی نرخ حمل و نقل هوایی داخلی را به اجرا درآورد و در نتیجه آن شرکتهای هواپیمایی میتوانند به صورت اختیاری و آزادانه مسیرهای هوایی را انتخاب نموده و زمانهای انجام پرواز در طول روز را با توجه به نوع و تعداد هواپیماهای در اختیار تعیین نمایند و طوری مدیریت و برنامهریزی کنند تا با تمامی مشکالات موجود در ناوگان هوایی، بتوانند طبق قراردادی که با مشتریان منعقد نموده و بلیتی که تحویل آنها دادهاند، پروازهای بهنگام را انجام دهند و به تعهدات قراردادی عمل نمایند.
بنابراین علیرغم اشکالات احتمالی فنی و عملیاتی ناشی از تحریم و یا حتی ناهماهنگی عملکردی میان نهادهای مختلف که باید هر یک از نهادهای مسئول به موقع رسیدگی نموده و راهکارهای معقول را برای آن ارایه کنند، شرکت های هواپیمایی در مقابل تعهدات قراردادی خود با مسافران مسئولیت داشته و باید پاسخگو باشند زیرا در هر جامعهای باید به حقوق مشتری احترام گذاشته شود و دولت نیز وظیفه حمایت از حقوق آنها را به عهده دارد. در سایر کشورها برای اعمال این حق مشتری در برابر تاخیرات پروازی مقررات بازدارندهای وضع کردهاند که ضمن وظیفهمند ساختن شرکتهای هواپیمایی به رسیدگی به
مسافران برای تاخیرهای کوتاه مدت و پاسخگویی صحیح از طرف نماینده شرکت هواپیمایی، پرداخت غرامت به مسافران به ویژه در تاخیرهای بیش از دو ساعت را نیز اجباری کردند. چون پرداخت غرامت موجب میشود تا مدیران شرکتهای هواپیمایی با دقت بیشتر برنامههای پروازی را تنظیم کنند. در این مقررات علاوه بر تعیین روش برخورد مسئولان شرکت در مقابل مسافران، نحوه نظارت سازمان هواپیمایی کشوری برای اعمال مقررات بر شرکت هواپیمایی به طور صریح بیان داشته شده است.
در این میان پیشنهاد میشود تا فرصت باقی است با توجه به تجربیات جهانی در سایر کشورها تدوین این نوع مقررات در دستور کار سازمان هواپیمایی کشوری قرار گرفته و جایگزین جلسات تکراری و بدون نتیجه و بدون حضور نماینده مشتریان شود. شاید اجرای صحیح چنین مقرراتی موجبات اعمال مدیریت و برنامهریزی درست پروازی در شرکتهای هواپیمایی را با در نظر گرفتن امکانات موجود ایجاد نماید. در هر حال رفع زمینههای عدم آرامش مسافران و احقاق حقوق آنها و پاسخ به دغدغههای نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی یکی از وظایف دولت است که باید هر چه سریعتر انجام پذیرد.
انتقال فرودگاه مهرآباد که البته به بودجه قابل ملاحظهای هم نیاز دارد نگرانیهای را در بازار هوایی سبب شده به طوری که معتقدند با این انتقال مشکلات زیادی دامن این صنعت هوانوردی را خواهد گرفت؟
فلسفه وجودی فرودگاه امام خمینی که در سال 1340 تاسیس شد با اهداف انتقال پروازهای مهرآباد به این فرودگاه بود. به عبارتی مسئولان معتقد بودند که طی یک برنامه بلند مدت مهرآباد در منطقه شهری قرار گرفته و این موضوع تبعاتی را به دنبال خواهد داشت که از آن جمله میتوان به آلودگی زیست محیطی، آلودگی صوتی اشاره کرد . اگرچه آلودگی صوتی ناشی از همجواری خانه ها با فرودگاه ها فقط در ایران مطرح نیست اما شرایط برای قیاس مهیا نیست.در حال حاضر مسئولان به دنبال یافتن جایگزینی برای مهرآباد هستند و معتقدند هیچ فرودگاهی بهتر از فرودگاه امام نمیتواند جایگزین مهرآباد شود اما مشکل
عمده فرودگاه امام کامل نبودن آن است لذا اگر تا به امروز دولت این امکان را نداشته ا فرودگاه را تکمیل کند این مشکل مسئولان است که باید به آن رسیدگی کنند.
شما با این انتقال موافقید؟
بلی در واقع سازمان هواپیمایی کشور از چند سال پیش در مورد این قصه حتی مطالعاتی را انجام داده که فرودگاه مهرآباد و فرودگاه امام باید نسبت به هم چه وضعیتی را داشته باشند لذا نتیجه این بررسی ها این بود که حجم تردد مسافری را کاهش داده و به 6 یا 7 میلیون مسافر در روز برسانند و بقیه ترددها را به فرودگاه امام خمینی منتقل کنند اما میبینیم که تا به امروز نتوانستند این تصمیم را اجرایی کنند چرا که در چند ماهه اخیر 14 میلیون نفر از این فرودگاه تردد کردند. به عبارتی این مطالعات هیچ نتیجهای نداشته است. اما برای انتقال بهتر است که زمان و تعداد پروازها را کاهش داده و برای
اجرای پروژه انتقال به آهستگی حرکت کنند. این که بگوییم یکدفعه فرودگاه مهرآباد را جابجا کنیم این امکان پذیر نیست باید یک اراده محکم باشد تا طرح مطالعاتی سازمان هواپیمایی را به اجرا درآورد تا به صورت تدریجی این جابجایی اتفاق بیفتد.
به نام خدا مرحوم شریعتی در یکی از نوشتار هایش می گوید دفاع بد، بدتر از حمله کردن است این درست است که تابوی آزاد سازی نرخ بلیط شکست اما این نسخه فقط یک قلم دارو برای درمان مشکل مردم نداشت از این به اصطلاح آزاد سازی فقط شرکت های هواپیمائی منتفع گردیدند و بس در این بازه زمانی که این طرح اجرا شده کجا به مردم فرصت انتخاب داده شد؟ کجا و چه مرجعی رانکینگ ایرلاین ها را اعلام نمود؟ کدام نظارت بر آنها اعمال گردید؟ اگر من بلیط ۱۳۲ هزارتومانی تهران مشهد را ۱۶۰ هزارتومان خریدم کدام یک از دغدغه های من همچون افزایش خدمات، امکان سهل و راحت تهیه بلیط، افزایش ایمنی پرواز، تاخیر حداقلی، عدم ایستائی در سالن فرودگاه و…نصیب و قسمتم می گردد؟ امروز اجرای ناقص این طرح همان دفاع بد بوده و طرح را ابتر می نماید البته شما درست می فرمائید وقتی تکنیسین اطاق عمل بجای دکتر جراح مشغول عمل جراحی صنعت حمل و نقل هوائی است بهتر از این نمی شود اگر Frame Work کار تعریف می شد امروز با تاخیر و تاخر بالاخره این طرح مجبور به اجرا بود تا زمانی که دکتر نوریان بود باز ایشان پیگیری می نمود حالا که دیگر کسی دنبال این طرح نیست از طرفی هم یک جوانمرد پیدا نمی شود بگوید حالا که ناقص است تعرفه ها را به حال اول برگردانیم و بالاخره آنکه ضرر می کند مردم بیچاره ای هستند که مجبورند برای سفرهایشان همین هواپیما هائی را که با هزار اما و اگر دارای تائیدیه سازمان هواپیمائی کشوری شده را سوار و بعضا بدترین برخورد ها را در فرودگاه و هواپیما ببینند و بشنوند و البته آنچه به جائی نرسد فریاد است. روایتی از یکی از معصومین داریم که حوائج ناس به سوی شما نعمات الهی است پس از کثرت آن به خود ملول نگردید آیا امروز مدیران فعلی صنعت حمل و نقل هوائی چیزی از این حدیثرا در خود می بینند. امروزاین مدیران ایمنی را فدای مصلحت سیاسی می نمایند و بعد که سانحه رخ می دهد دنبال متهم می گردند و هر کدام توپ را در زمین دیگری می اندازند. آیا وقت بیداری فرا نرسیده است چقدر در خواب غفلت هستید امروز مجبور هستید برای Flight Check یا بروید دنبال پاکستان و یا از مغولستان(فقط سطح هوانوردی این کشور را تو اینترنت ببینید) با التماس کارشناس بیاورید. چرا فرصت سازی را به فرصت سوزی تبدیل کرده اید. والسلام کارشناس احقر هوانوردی
کارشناس احقر هوانوردی عزیز سلام اشتباهی که بنظر بنده صورت گرفته آن است که انتظار میرود یکسری از توفیقاتی که در بلندمدت بواسطه آزادسازی نصیب کشورهای غربی شده، خیلی زود در ایران هم محقق شود. پائین آمدن نرخ بلیت، افزایش ایمنی، مطابقت بیشتر عرضه و تقاضا و … از نتایج آزادسازی در کشوری نظیر امریکا بود، اما باید توجه داشت که تحلیلها و مقایسههای آماری پس از ده سال در این کشور انجام شده است. هرچند اتفاقاتی که طی چندماه اخیر در صنعت اتفاق افتاده، روند روبهجلو و مثبتی را نشان نمیدهد، ولی در نظر بگیرید یک تابو بنام آزادسازی که مقدمه هر حرکت بزرگتری در صنعت است بالاخره شکسته شده که خودش نکته مثبتی است. از سوی دیگر پائینتر بودن سطح عرضه نسبت به تقاضاست که در کشور ما موجب بالاتر رفتن قیمت و عدم خدمترسانی به نقاط محروم و … شده است. شرایط ایران را نباید با سایر کشورها مقایسه کرد. در این مورد که مدیریت حملونقل هوایی در ایران بسیار ضعیف بوده و از ظرفییت امکانات موجود استفاده نمیشود و نظارت بسیار ضعیف است شکی نیست. اما آزادسازی صنعت یک " باید " بود که باید اتفاق میافتاد.
محمد رضای عزیز من و هر بیننده عاقلی قطعا شکستن تابو آزاد سازی نرخ بلیط را ارج می نهیم اما حدیثمن تائید فرمایشات شماست اگر در تاریخ هوانوردی آمریکا بررسی نمائید نقشه راه داشتند و هر کسی آمد و رفت مجبور به اجرای این نقشه که هدفش ارتقای هوانوردی آن کشور بود بود مشکل ما از خود تحریمی و سوء مدیریت است که می تواند به این همت(شکستن این تابو) اثر معکوس گذارد اصلا قرار نیست کشور عزیزمان را با کشور دیگری قیاس کنیم ولی باید وضعیت ناوگان را بدانیم و با توجه به ان برنامه ریزی کنیم حضرتعالی خود مستحضرید که در هوانوردی کشور ما سیاسی کاری بر علم هوانوردی ارجحیت دارد و این آفت صنعت هوانوردی است و می تواند هر مقدمه و موخره ای را تحت الشعاع قرار دهد کامنت این حقیر هم نه از بابن منفی گرائی است بلکه روایت برخی واقعیات بمنظور تلنگری به صاحبان زرو زور و تزویر در صنعت هوانوردی است امید دارم کامنت من زنگ کوچکی در بیداری باشد والا من همیشه خود را شاگرد کلاس اول این صنعت دانسته و ارادتمند خدمتگزاران به این صنعت هستم