«ایران ۱۴۰»؛ ناایمن
تین نیوز | پس از سقوط یک فروند هواپیمای «ایران 140» در روز گذشته در حوالی فرودگاه مهرآباد، یکبار دیگر پرسشهای بسیاری درباره ایمنی این نوع هواپیما مطرح شد. لازم به ذکر است که از همان زمان آغاز به کار ساخت این هواپیما بسیاری از کارشناسان و «ایرلاین»ها مخالف این نوع هواپیما بودند. از آنجایی که کشور ما ارتفاع زیاد و آبوهوای گرمی دارد، بسیاری از کارشناسان، این هواپیما را مناسب وضعیت آبوهوایی ایران نمیدانستند. به همین دلیل هم باید در آینده در انتخاب هواپیما بیش از اینها دقت کرد. باید در نظر داشت که در مجموع هواپیماهای روسی برای ما
مشکلساز هستند زیرا برای وضعیت آبوهوایی خاص روسیه طراحی میشوند که با وضعیت آبوهوایی ایران به کل متفاوت است. در نتیجه عملکرد هواپیما در کشور ما نیز متفاوت خواهد شد. نکته دیگری که باعث ایجاد مشکل در پروازهای هواپیما میشود عدم رعایت تعداد حداکثر مسافر است. شاید در این مورد هم اگر تعداد مسافران کمتر بود، مشکلی پیش نمیآمد. نکته دیگری که در این زمینه حایز اهمیت است اینکه در اینگونه موارد چندان هم نمیتوان به ادعاهای شرکتهای سازنده هواپیماها اعتماد کرد بلکه این عملکرد هواپیماست که بیانگر کارآیی آن است. در مورد تغییر در طراحیهای هواپیما
باید بر این نکته تاکید کرد که شاید بتوان در خودروها تغییراتی بدون آنکه مشکلات حادی از لحاظ ایمنی پدید آورد (کما اینکه خودروهای پراید و پژو در ایران تغییراتی اعمال کردند) ایجاد کرد، اما واقعیت این است که هر هواپیمایی مشخصات فنیتخصصی خاصی دارد و به آسانی نمیتوان در آن مشخصات تغییراتی به وجود آورد زیرا مجوز هر هواپیمایی براساس طرح اولیه ساخت و تولید ارایه میشود؛ پس نمیتوان و نباید مشخصات فنی و تخصصی هواپیماها را (بدون لحاظ کردن موارد ایمنی) تغییر داد. بنابراین تعداد مسافر، مقدار بار و وضعیت آبوهوایی هر هواپیمایی از پیش مشخص است. اما برای آنکه
چنین مواردی در آینده دوباره تکرار نشود، باید به موضوع مدیریت ایرلاینها بیشتر توجه کرد. یکی از مواردی که خود من بارها با آن روبهرو شدم، تعارض بین بخش تجاری و عملیاتی ایرلاینهاست. بخش تجاری یک «ایرلاین»، به درآمد بیشتر از راه تعداد پرواز بیشتر و تعداد زیاد مسافران در هر پرواز توجه میکند، اما معاون عملیات یک شرکت هواپیمایی، به موضوع امنیت هواپیما و پرواز توجه میکند، نه درآمد و هزینههای شرکت. با این توصیفات این پرسش مطرح میشود که در این بین تصمیم چه کسی سرنوشتسازتر است؟ باید تاکید کرد در چنین مواردی مدیران دستگاهی باید بیش از همه
به توصیههای کارشناس فنی و تخصصی توجه کنند، نه به توصیههای بخش درآمدی و برای افزایش درآمد شرکت؛ برای مثال ظرفیت مسافر هواپیما را افزایش دهند. اما اگر بخواهیم درباره این «ایرلاین » خاص صحبت کنیم، باید تاکید کرد این هواپیما در اختیار شرکت هواپیمایی «سپاهانایر» بود. این شرکت به این دلیل تاسیس شد که هواپیماهای «ایران 140» تولیدشده را بهکار گیرد زیرا دیگر «ایرلاین»های معتبر از پذیرش و بهکارگیری این هواپیما خودداری و تاکید کردند در صورتی از آن استفاده میکنند که تغییرات مورد نظر آنها در این هواپیما اعمال شود.
اما متاسفانه عملکرد آن در این شرکت هواپیمایی نیز موفقیتآمیز نبوده است زیرا پیش از این نیز این نوع هواپیما سابقه سقوط داشته است. اکنون که این هواپیما سقوط کرده و تعداد زیادی از مسافران آن جان باختهاند، باید یاد بگیریم برای پرواز هر هواپیمایی، شرایط استاندارد لازم برای پرواز را بسنجیم و طبق آن پرواز کنیم تا مشکلی پیش نیاید. البته در ادامه باید تاکید کنیم که صرف ایرانی بودن این هواپیما نه مایه افتخار است و نه اینکه همه مشکلات مربوط به سقوط هواپیما را به ایرانیبودن آن نسبت داد. پیش از این هواپیما، هواپیماهایی از شرکتهای هواپیماسازی بزرگی مانند
«بویینگ»، «ایرباس» و «فوکر» نیز ساقط شدند، اما مدیریت غلط در چنین سقوطهایی کمتر نقش داشته است. متاسفانه در چندسال اخیر، برخی از مدیران بهانه تازه تحریم کشور را نیز دستمایه توجیهات خود قرار دادهاند و مدعی هستند چون قطعات یدکی هواپیماها را نداریم، با چنین مشکلاتی روبهرو شدهایم. بهنظر میرسد چنین بهانههایی نیز بیمورد است. اگر تشخیص دادیم که هواپیمایی مشکل دارد و نمیتواند به شکل ایمن پرواز کند، نباید اجازه پرواز صادر شود. اگر زمانی هواپیمایی با یک قطعه معیوب یا مستهلک پرواز کرد، باید مدیر آن شرکت هواپیمایی، پرواز آن
هواپیما را متوقف کند. به بیان دیگر اگر موارد ایمنی را درمورد هواپیماهایی مانند «ایرباس» و «بویینگ» رعایت نکنیم، آنها هم سقوط میکنند. با توجه به اینکه متولی نظارت بر پرواز هواپیماها در کشور، «سازمان هواپیمایی کشوری» است، باید دقیقتر و حساستر از قبل به بررسی دلایل اصلی سقوط این هواپیما بپردازد و ریشه اصلی این مشکلات را پیدا و آنها را اصلاح کند. از همان اولین هواپیمایی که سقوط کرد باید به این موارد رسیدگی میشد که متاسفانه رسیدگی نشد، اما امروز باید این موضوع به شکل ریشهای بررسی شود و از حساسیتهایی مانند ایرانیبودن نام
این هواپیما چشمپوشی کرده و دقیقتر و فنیتر به این موضوع بپردازیم. در پایان ذکر این نکته ضروری است که برای موفقیت صنعت هواپیمایی کشور باید دیدگاههای سیاسی را در این حوزه کنار گذاشته و فقط از جنبه فنی و تخصصی به آن نگاه کنیم. اما اگر نگاههای سیاسی پررنگ و ملاحظات فنی و تخصصی نادیده گرفته شود، مطمئنا در آینده شاهد حوادث تلختری خواهیم بود.