قرارداد بویینگ لغو نمیشود
یکی از موفقترین بخشهای پسابرجامی ایران بخش هوایی است که توانست با انعقاد قرارداد با غولهای بزرگ هوایی دنیا، استارت نوسازی ناوگان هوایی کشور را بزند.
یکی از موفقترین بخشهای پسابرجامی ایران بخش هوایی است که توانست با انعقاد قرارداد با غولهای بزرگ هوایی دنیا، استارت نوسازی ناوگان هوایی کشور را بزند.
به گزارش روزنامه اعتماد، در یکسال گذشته با انعقاد قراردادها با بویینگ و ایرباس و ایتیآر بخش هوایی ایران خود را در آستانه تغییر و تحولاتی دید که توانست آرزوی چند دههای ایرانیها برای استفاده از هواپیماهای نو در خطوط هوایی را عینیت ببخشد.
این امید با ورود چندین فروند هواپیماهای نو در سال گذشته نشان از اجرایی شدن قراردادهایی بود که از همان روزهای نخست امضا شدنشان مورد آماج ایرادات و انتقادات و حتی پیشبینیهای لغو قراراداد بود. موضوعی که در طی این مدت بارها از سوی مسوولان اروپایی ایرانی تکذیب شده و به انحای مختلف اعلام شد. «هیچ یک از طرفین قصد ندارند در اجرایی شدن این قراردادها خللی ایجاد کنند و این قراردادها اجرا خواهند شد.»
هر چند که تاکیدات مقامات عالیرتبه طرف قرارداد خبر از بینتیجه بودن برخی اخبار و پیش بینیها را میدهد اما هر ازگاهی خبرهایی در مورد احتمال لغو قراردادهای هوایی ایران به گوش میرسد. به تازگی نیز یکی از پایگاههای اطلاعرسانی امریکایی در تحلیلی از صحبتهای اخیر دونالد ترامپ نتیجه گرفته است که قرارداد بویینگ لغو خواهد شد.
این پایگاه اطلاعرسانی دستراستی امریکا که تاکنون گزارشهای متعدد آن از سوی مقامات این کشور و سایر مقامات عالیرتبه اروپایی تکذیب شده است در این گزارش جدیدش به نقل از منابع آگاه گزارش داده که دولت امریکا برای لغو قرارداد میان شرکت هواپیماسازی بویینگ و ایران تحت فشار روزافزون کنگره قرار دارد. این منابع آگاه میگویند که دولت دونالد ترامپ، رییسجمهور امریکا احتمال دارد قرارداد میان شرکت هواپیماسازی بویینگ امریکا و یکی از خطوط هوایی ایران را که واشنگتن ادعا میکند در فعالیتهای تروریستی مشارکت دارد، لغو کند.
این منابع آگاه به واشنگتن فیریبیکن گفتند که اگرچه قرارداد با ایرانایر مشاغل زیادی را برای امریکاییها فراهم میکند، دولت و کنگره اجازه هرگونه قرارداد تجاری که به ادعای آنها به ایران اجازه میدهد تلاشهای نظامیاش را افزایش دهد و تسلط بر منطقه را دنبال کند، نخواهند داد.
این پایگاه خبری پیش از این نیز در ماه اوت گزارش داد که کنگره درحال تحقیقات درباره شواهد جدید مبنی بر این است که آیا ایرانایر تجهیزات نظامی به سوریه و دیگر نقاط جنگی در منطقه ارسال میکند یا نه که به ادعای آنها نقض قوانین بینالمللی است. کنگره همچنین مدعی است که دولت اوباما برای پیشبرد توافق هستهای با ایران این اطلاعات را نادیده گرفته است. اکنون در دولت امریکا و کنگره نگرانیهایی وجود دارد که ایران ممکن است از هواپیماهای جدید بویینگ برای افزایش آنچه واشنگتن مداخلات منطقهای از جمله در سوریه میخواند، استفاده کند.
این در حالی است که پیش از این هم علی عابدزاده، رییس سازمان هواپیمایی در خصوص این ادعاها گفته بود: «قراردادهای خرید هواپیماهای جدید در سطح بینالمللی منعقد شده است و مصوبه اخیر کنگره امریکا در مورد ممنوعیت فروش هواپیما به ایران تاثیری بر اجرای این قراردادها ندارد.»
به گفته وی، اگر امریکاییها به ما بدعهدی میکنند، ما از گذشته به این بدعهدی آنها عادت کردهایم و با وجود تحریمهای ظالمانهای که در گذشته علیه کشورمان وجود داشت، صنعت هواپیمایی ما همچنان سرپا مانده و به توسعه و رشد خود ادامه داده است.
بنابراین بدون شک همه شرکتها به قراردادهای خود متعهد هستند و باید این قراردادها به مورد اجرا گذاشته شوند. از طرف دیگر برای ورود بخش خصوصی به صنعت حمل و نقل هوایی در کشور فضای مناسبی به وجود آمده است و باید به سرمایهگذاری خود در بخشهای مختلف این صنعت ادامه دهد.
معاون وزیر راه و شهرسازی معتقد است: خوشبختانه پس از توافق برجام، رشد صنعت حمل و نقل هوایی نسبت به بخش جادهای و ریلی بسیار بیشتر بوده و آزادسازی نرخ بلیت پروازهای هوایی تحول بزرگی در این عرضه به وجود آورده است.
البته در همین راستا هم شرکت هواپیماسازی بویینگ به بازار بکر ایران در حوزه صنعت هوانوردی نیاز دارد و ازسوی دیگر به دلیل نفوذ بالای دولت امریکا در این شرکت، امکان تخطی از دستورالعملها و تصمیمات مقامات امریکایی را ندارد. نکته دیگر اینکه بویینگ بنا به گفته تلویزیون سیانبیسی، اعلام کرده قراردادش برای فروش ۵۰ هواپیمای ۷۳۷ (باریکپیکر) و ۳۰ هواپیمای ۷۷۷ (پهن پیکر) خود به ایرانایر از تصمیمات سیاسی دولت امریکا در امان خواهد بود.
ازسوی دیگر، مقامات سیاسی اروپا ازجمله امانوئل مکرون، رییسجمهور فرانسه نیز در یک گفتوگوی تلفنی با رییسجمهور کشورمان بر پایبندی خود به برجام و قراردادهای تجاری این کشور با ایران را اعلام کرده است؛ بنابراین ایرباس نیز به عنوان یکی از شرکتهای فرانسوی طرف قرارداد با هواپیمایی جمهوری اسلامی به روند ساخت و تحویل هواپیماهای سفارشی ایران ادامه خواهد داد که این موضوع شکستی دیگر برای بویینگ خواهد بود.
گفتنی است ۱۰ درصد از سهام ایرباس متعلق به امریکا بوده و براساس قوانین داخلی امریکا، ایرباس نیز برای فروش هواپیما به ایران مجبور به اخذ مجوز از اوفک (دفتر کنترل داراییهای خارجی امریکا) خواهد بود.
همچنین مقصود اسعدی سامانی، دبیر انجمن شرکتهای هواپیمایی هم گفته است:جلوگیری از فروش هواپیما به ایران نقض برجام است، در متن توافق هستهای تصریح شده که کشورها نباید مانعی بر سر راه فروش هواپیما به ایران به وجود بیاورند و از اینرو اگر امریکا بخواهد بر این رویه تاکید کند، باید وارد فضایی شود که به اصل توافق هستهای بازمیگردد.
البته فرزانه شرفبافی، مدیرعامل شرکت ایرانایر هم با واکنش به این موضوع، اعلام کرده است: حتی اگر امریکا از توافق هستهای خارج شود، سفارش خرید هواپیماهای مسافربری همچنان به قوت خود باقی است و این تاثیری بر قرارداد شرکت بویینگ با ما نخواهد گذاشت.
همچنین در قراردادی که بویینگ با هما دارد، بویینگ باید در صورت انصراف از اجرای قرارداد به ایران خسارت بدهد که این موضوع، یکی از خساراتی است که ترامپ به مالیاتدهندگان امریکایی وارد میکند.
در نتیجه اینکه لغو قرارداد بویینگ با ایران از هر جهت به ضرر امریکاییها خواهد بود. حالا با این وجود، وزارت خزانهداری امریکا که مسوول صدور مجوز برای اجرای قرارداد بویینگ با ایران است، تاکنون اظهارنظری درباره این مساله نکرده است.
بعد از لغو تحریمها، یکی از صنایعی که دستخوش تغییرات شد و توانست زودتر از هر حوزه دیگری سرمایهگذار خارجی را به کشور بیاورد، صنعت حمل و نقل هوایی بود. به این ترتیب که اوج تاثیر برجام در صنعت حمل و نقل زمانی مشاهده شد که دولت موفق شد تنها یک سال پس از برجام، نخستین قرارداد را با هواپیمایی ایرباس به امضا برساند.
بعد از آن و در اواخر روزهای سال گذشته نیز قرارداد بعدی این صنعت با شرکت بویینگ انجام شد؛ به طوریکه معاون مدیرعامل شرکت هواپیماسازی بویینگ، ارزش قرارداد فروش هواپیما را 16 میلیارد و 600 میلیون دلار اعلام کرد و در واقع قرارداد فروش 80 فروند هواپیما به ایران با تایید دولت امریکا نهایی شد.
به دنبال این ماجرا و گشایشهای دیگر، در فروردینماه امسال بود که فرهاد پرورش از امضای قرارداد خرید ۲۰ فروند هواپیما از سوی شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران از شرکت هواپیماسازی ایتالیایی «ایتیآر» خبر داد.
ایرباس تا به حال سه فروند را تحویل داده و بویینگ نیز قرار است از اوایل سال ۲۰۱۸ اقدام به تحویل هواپیماها کند. بنابراین با اتفاقاتی که در این حوزه حاصل شده، میتوان حمل و نقل هوایی را پیشگام صنایع در بعد از برجام نام برد.