با مداخله در قرارداد بویینگ سود میگیریم
تیننیوز| «اگر واشنگتن در این سفارشهای قراردادهای هواپیماها مداخله کند، درباره هر مبلغ پولی که برای خرید هواپیماهای مسافربری خود به بویینگ پرداخت کردهایم، بازپرداخت سود آن را مطالبه خواهیم کرد». این را مقامات ایرانی اوایل همین هفته اعلام کردند. به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، والاستریتژورنال در گزارشی نوشته است: ایرباس گروپ اسایی، شرکت اروپایی سازنده هواپیما، با پیروی از شرکت بویینگ در تکمیل یک قرارداد چندمیلیارددلاری با سازمان هواپیمایی دولتی ایران، آزمون بزرگ دیگری را برابر دولت آتی ترامپ قرار داد تا چگونگی واکنش
خود به گسترش شتابان تجارت غرب با جمهوری اسلامی را نشان دهد.
ایرباس، دومین شرکت بزرگ سازنده هواپیمای جهان پس از شرکت بویینگ، روز پنجشنبه اعلام کرد که توافق با ایران را برای فروش صد فروند هواپیمای مسافربری به شرکت هواپیمایی ملی این کشور (که مفاد کلی آن نخستینبار در ماه ژانویه گذشته اعلام شد) نهایی کرده است. ارزش این قرارداد براساس فهرست فروش که تخفیفهای درخور توجه اغلب در آن درج نمیشود، بیش از ١٨میلیارد دلار است. شرکت ایرباس اعلام کرده است در اوایل سال آینده، کار تحویل این هواپیماها را آغاز خواهد کرد. این توافق در حالی نهایی شده است که چندی پیش هم، شرکت بویینگ قرارداد فروش ٨ فروند هواپیمای مسافربری به ارزش
١٦میلیاردو ٦ میلیون دلار (براساس فاکتور فروش) به ایران را نهایی کرد. این دو قرارداد ارزشمندترین معاملات تجاری شرکتهای غربی با ایران پس از دستیابی به توافق هستهای محسوب میشوند. براساس این توافق، جامعه بینالمللی موافقت کرده تا در ازای اقدام ایران برای مهار برنامه هستهای خود، بسیاری از تحریمها را که سالها اقتصاد این کشور را منزوی کرده بود، رفع کند.
از آن هنگام، بسیاری از شرکتهای غربی برای ارزیابی فرصتها به تکاپو افتاده و شماری از آنها هم قراردادهایی را با همتایان ایرانی خود در بخشهای صنعتی شامل انرژی و خودروسازی مورد بحث قرار دادهاند. حملونقل هوایی برای ایران از اولویت خاصی برخوردار بوده است و این کشور برای نوسازی ناوگان فرسوده هوایی خود تلاش میکند که بیشتر آن متشکل از هواپیماهای بویینگ خریداریشده پیش از انقلاب در سال ١٩٧٩ است. نبود اطمینان به سرنوشت بسیاری از این قراردادهای خارجی در ایران، پس از انتخاب دونالد ترامپ شدت گرفته است. منتقدان در کنگره آمریکا گفتهاند قصد دارند
توافق بویینگ را برهم بزنند. شرکت بویینگ اوایل ماه جاری و در شرایطی دشوار، توافق خود با ایران را اعلام کرد. ترامپ درست همان زمان، پرسشهایی را درباره هزینه قرارداد میان دولت و بویینگ برای ساخت نسل آینده هواپیمای ریاستجمهوری موسوم به Air Force One مطرح کرده بود. ترامپ آشکارا درباره توافق بویینگ با ایران اظهارنظر نکرده است. گرچه ایرباس یک شرکت اروپایی است، ولی برابر هرگونه تغییرات بزرگ در سیاست آمریکا در قبال ایران آسیبپذیر است.
آنها نیازمند دریافت مجوزهای خاص آمریکا برای فروش محصولات خود هستند؛ چراکه هواپیماهای این شرکت دارای قطعات و فناوری فراوان آمریکایی است که مشمول قانون کنترل صادرات آمریکا است. شرکت ایرباس اوایل امسال از سوی دفتر کنترل بر داراییهای خارجی آمریکا، این مجوز را دریافت کرد. فرهاد پرورش، مدیرعامل هواپیمایی ملی ایران، در گفتوگویی گفته ایرباس «احتمالا» تعدادی از نخستین هواپیماهای تحویلی را تأمین مالی خواهد کرد. هرچند جزئیات تأمین مالی فاش نشده است. ایران پیشازاین گفته بود تأمین مالی برای سفارش دو فروند هواپیما را در داخل انجام خواهد داد و برای دیگر
سفارشها، به تأمین مالی خارجی متکی خواهد بود. همچنین انتظار میرود شرکت ایرباس، هواپیماهای خود را سریعتر از بویینگ، به شرکت هواپیمایی ملی ایران تحویل دهد و این میتواند توافق ایرباس را زودتر از توافق بویینگ به آزمونی برای محکزدن واکنش ترامپ تبدیل کند. یک مقام آگاه گفته است پیش از حضور رسمی ترامپ در کاخ سفید در روز ٢ ژانویه، حداقل یک فروند هواپیما به ایران تحویل داده خواهد شد.
از نظر بویینگ و ایرباس، خریدهای ایران کمک بزرگی به آنها خواهد بود؛ چراکه ایرباس در ١١ماهه نخست امسال تنها سفارش ساخت ٤١ فروند هواپیما را در مقایسه با هزارو هفت فروند در دوره مشابه سال پیش، دریافت کرده است. دریافت سفارش ساخت ٤٦٨ فروند هواپیما برای شرکت بویینگ هم هنوز از ارقام سال گذشته کمتر است. ایرباس اعلام کرده این صد فروند هواپیما ترکیبی از ٤٦ فروند هواپیمای تک راهرو A٣٢ ، ٣٨ فروند A٣٣ و ١٦ فروند هواپیمای پهنپیکر A٣٥ خواهد بود. تحویل این دو سفارش در نوینسازی ناوگان هوایی ایران که به دلیل وجود تحریمها یکی از فرسودهترین ناوگانهای
هوایی است، اثر چندانی نخواهد داشت. وجود تحریمها همچنین باعث شده فرودگاهها و زیرساختارهای مدیریت ترافیک هوایی ایران فرسوده شوند. ایرباس پنجشنبه اعلام کرد در بخشی از قرارداد خود، برنامه آموزش خلبانان و دیگر مساعدتها برای تقویت زیرساختار ایران را ارائه خواهد داد.