|
کد خبر
۱۱۳۵۸۷
کپی شد
راههای بینالمللی برای درآمدزایی فرودگاهی
تیننیوز| بهروز حیدریان *: در همه جای دنیا فرودگاهها دو نوع روش درآمدزایی دارند؛ یکی درآمدهای مرتبط با سرویسهای هوانوردی و دیگری درآمدهای مرتبط با سرویسهای غیرهوانوردی مانند پارکینگ، اجاره فضای تجاری مانند فروشگاهها و رستورانها و اجاره دادن فضا برای تبلیغات. عملکرد ایران در زمینه درآمدهای غیرهوانوردی، بسیار ضعیف است، این در حالی است که در بیشتر کشورهای دنیا، فرودگاهها از سوی شرکتهای خصوصی مدیریت میشود.
مانند شرکتهای تیآیوی (tav) و فراپورت (fraport). در تمامی کشورهای دنیا در زمان ساخت فرودگاه، بهطور معمول به این نکته توجه میشود که فرودگاه از کدام راه درآمد بیشتری خواهد داشت و چگونه وسعت خواهد یافت. سپس آن را در ۳ مدل «لینیر» (خطی)، «پییر» و «هابرید مادولار»طراحی کرده و میسازند. در واقع فرودگاههای بزرگ، مراکز خرید بزرگی هستند که یک باند آسفالت به آنها چسبیده است. این نکته در فرودگاههای ایران مورد توجه قرار نگرفته است.
به عنوان نمونه فرودگاه بینالمللی دوبی به روش لینیر ساخته شده، به همین دلیل ساختن پایانه جدید و بزرگ کردن فرودگاه بسیار آسان است اما مشکلی که این نوع سازه دارد این است که در طراحی، تکرار وجود دارد و اینکه تمام فروشگاههای بدون عوارض (Duty Free) در معرض دید همه مسافران نیستند. در مقابل در طراحی پییر، اضافه کردن پایانه جدید به سختی امکانپذیر است، اما تمامی فروشگاههای داخل فرودگاه در موقعیت عالی و در معرض دید همه مسافران هستند. این نگاه، پایه مدیریت و کسبوکار فرودگاهی است.
فرودگاه باید برخی خدمات غیرتخصصی را که هزینههای سنگینی برای شرکتها و فرودگاه خواهد داشت، به شرکتهای پیمانکار خصوصی بسپارد تا هزینههای مدیریت فرودگاه کاهش یابد، با این حال در ایران، یک شرکت همه کارها را بهدست میگیرد و هزینههای جاری آن از درآمدها بالاتر میرود. برای حل مشکلات فرودگاهی، ایران باید به سمت خصوصی کردن فرودگاهها در همه زمینهها برود و شرکتهای هواپیمایی نیز باید سهمی در ساخت پایانههای مسافری فرودگاهی داشته باشند تا فرودگاهها به سوددهی برسند. در این زمینه باید گفت خصوصیسازی فرودگاههای ایران هنوز به درستی انجام نشده است.
دولتهای اروپایی هم در ابتدا مخالف این خصوصیسازی بودند اما در سال ۱۹۸۵میلادی در انگلیس قانون خصوصیسازی فرودگاهها ابلاغ شد که شامل ۳ سرفصل بود؛ یکی اینکه فرودگاه و خدمات فرودگاهی نباید یارانه دریافت کنند، دیگری اینکه فرودگاهها باید به عنوان بنگاههای تجاری عمل کنند و همچنین عملیات فرودگاهی باید به سمت بازدهی بالا حرکت کند و فرودگاهها نیز مانند شرکتهای معمولی و برای تامین هزینهها، مجازند در بازار بورس، سهامفروشی کنند. حدود ۲۰سال بعد، در سال ۲۰۰۷میلادی تمام ۵ فرودگاه شهر لندن مالک خصوصی خارجی داشتند و به این ترتیب، امروز در دنیا بیش از ۴۰۰ فرودگاه، سهامی نیمهخصوصی یا تمام خصوصی دارند.
*کارشناس صنعت هوانوردی
به عنوان نمونه فرودگاه بینالمللی دوبی به روش لینیر ساخته شده، به همین دلیل ساختن پایانه جدید و بزرگ کردن فرودگاه بسیار آسان است اما مشکلی که این نوع سازه دارد این است که در طراحی، تکرار وجود دارد و اینکه تمام فروشگاههای بدون عوارض (Duty Free) در معرض دید همه مسافران نیستند. در مقابل در طراحی پییر، اضافه کردن پایانه جدید به سختی امکانپذیر است، اما تمامی فروشگاههای داخل فرودگاه در موقعیت عالی و در معرض دید همه مسافران هستند. این نگاه، پایه مدیریت و کسبوکار فرودگاهی است.
فرودگاه باید برخی خدمات غیرتخصصی را که هزینههای سنگینی برای شرکتها و فرودگاه خواهد داشت، به شرکتهای پیمانکار خصوصی بسپارد تا هزینههای مدیریت فرودگاه کاهش یابد، با این حال در ایران، یک شرکت همه کارها را بهدست میگیرد و هزینههای جاری آن از درآمدها بالاتر میرود. برای حل مشکلات فرودگاهی، ایران باید به سمت خصوصی کردن فرودگاهها در همه زمینهها برود و شرکتهای هواپیمایی نیز باید سهمی در ساخت پایانههای مسافری فرودگاهی داشته باشند تا فرودگاهها به سوددهی برسند. در این زمینه باید گفت خصوصیسازی فرودگاههای ایران هنوز به درستی انجام نشده است.
دولتهای اروپایی هم در ابتدا مخالف این خصوصیسازی بودند اما در سال ۱۹۸۵میلادی در انگلیس قانون خصوصیسازی فرودگاهها ابلاغ شد که شامل ۳ سرفصل بود؛ یکی اینکه فرودگاه و خدمات فرودگاهی نباید یارانه دریافت کنند، دیگری اینکه فرودگاهها باید به عنوان بنگاههای تجاری عمل کنند و همچنین عملیات فرودگاهی باید به سمت بازدهی بالا حرکت کند و فرودگاهها نیز مانند شرکتهای معمولی و برای تامین هزینهها، مجازند در بازار بورس، سهامفروشی کنند. حدود ۲۰سال بعد، در سال ۲۰۰۷میلادی تمام ۵ فرودگاه شهر لندن مالک خصوصی خارجی داشتند و به این ترتیب، امروز در دنیا بیش از ۴۰۰ فرودگاه، سهامی نیمهخصوصی یا تمام خصوصی دارند.
*کارشناس صنعت هوانوردی