سرنوشت پر ابهام قراردادهای نوسازی ناوگان هوایی
درست یک هفته پس از اعلام نتایج انتخابات ریاستجمهوری میاندورهای مجلس نمایندگان و سنای آمریکا که نشاندهنده یکدست شدن هیئت حاکمه ایالات متحد آمریکا بود اعلام شده است که مجلس نمایندگان آمریکا تا چهارشنبه هفته آینده درباره طرح جدید ممنوعیت فروش بوئینگ به ایران رأیگیری میکند.
با توجه به فضای غالب پس از پیروزی دونالد ترامپ و اکثریت مطلق شدن جمهوری خواهان مخالف توافق هستهای ایران با قدرتهای جهانی انتظار نمیرود که این طرح بدون مسئله از نمایندگان مجلس رأی موافق بگیرد.
آمریکا بدعهدی کند اقدام متقابل میکنیم
عضو هیئت رئیسه کمیسیون قضائی و حقوقی مجلس، ضمن پذیرش این خطر برای پرونده خرید هواپیماها بهویژه مجوزهای لازم برای این معامله از سوی اوفک و همراهی شرکت بوئینگ آمریکا گفت: قطعا اگر آمریکاییها در موضوعات مختلف بدعهدی کنند، جمهوری اسلامی متعهد به اجرای یک طرفه تعهدات نیست و ما اقدام متقابل را در دستور کار قرار میدهیم.
محمد کاظمی، در واکنش به تلاشهای کنگره آمریکا برای ممنوعیت فروش هواپیماهای بوئینگ به ایران، گفت: این اقدامات و رویکردهای بار دیگر نمایانگر بدعهدی آمریکاییها در قبال تعهداتشان است و این مسئله قابل پیشبینی بود.
وی افزود: نقض قرارداد بوئینگ از سوی مسئولان آمریکایی، نشان دهنده نگاه خصمانه و بدبینانه آنها به جمهوری اسلامی است و این مسائل بار دیگر نظر و پیشبینی مقامات نظام درباره اهداف ایالات متحده را اثبات میکند. این نماینده مردم در مجلس دهم، بر لزوم اقدام متقابل در صورت بدعهدی آمریکاییها در اجرای تعهداتشان تأکید کرد و گفت: قطعا اگر آمریکاییها در موضوعات مختلف بدعهدی کنند، جمهوری اسلامی متعهد به اجرای یک طرفه تعهدات نیست و ما اقدام متقابل را در دستور کار قرار میدهیم.
پیروزی ترامپ برای برجام و خرید هواپیماها خطری ایجاد نمیکند.
با این وجود یک اقتصاددان بابیان اینکه پیروزی ترامپ خطری برای توافق هستهای و قرارداد خرید هواپیماهای جدید ندارد، گفت: آمریکا تنها تصمیمگیرنده برای توافق هستهای نیست و سرمایهداران آمریکایی به دنبال فروش هواپیما به ایران هستند.
سعید لیلاز درباره تأثیر پیروزی ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا بر برجام و خرید هواپیماهای جدید، گفت: معتقدم پس از پیروزی ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا تلاطمهایی در موضوع لغو تحریمها و خرید هواپیما از بوئینگ و ایرباس اتفاق میافتد اما شاهد تحولات و رخدادهای استراتژیکی نخواهیم بود.
او بابیان اینکه در روابط ایران و آمریکا مسئله توافق هستهای، مسئله پیچیده ای است و دستگاههای امنیتی ایران و آمریکا به این توافق رسیدهاند، ادامه داد: در موضوع توافقهای هستهای و برجام، تمام دنیا دخیل هستند و مشارکت دارند بنابراین نه آمریکا میتواند بهتنهایی درباره برجام تصمیم بگیرد و نه آقای ترامپ. ضمن اینکه این توافق به زیان آمریکا هم نبوده که با اعلام نتیجه انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، این توافق لغو شود.
لیلاز در پاسخ به این سؤال که با توجه به اینکه جمهوریخواهان پیروز انتخابات سنای آمریکا شدند و ترامپ هم پیروز انتخابات ریاستجمهوری، قرارداد خرید هواپیماهای جدید چه سرنوشتی خواهد داشت؟ گفت: تا تاریخ بیستم ژانویه که اتفاقی نخواهد افتاد و تا آن زمان تغییری را در سیاستهای آمریکا ازلحاظ قانونی و حقوقی نخواهیم دید.
بعد از بیستم ژانویه هم نمیدانیم که تصمیم عملیاتی دولت جدید آمریکا چه خواهد بود. این اقتصاددان بابیان اینکه معتقدم با بر سرکار آمدن دولت ترامپ هم بهطورکلی خطر عمدهای توافق هستهای و قرارداد خرید هواپیما را تهدید نمیکند، ادامه داد: قرارداد خرید هواپیماهای جدید هم میتواند انجام شود، چرا که خود سرمایهداران بزرگ آمریکایی که فروشنده هواپیما هستند به کاخ سفید فشار میآورند تا این معامله انجام شود و سفارشها را به ایران تحویل دهند.
به زودی قراردادهای خرید نهایی میشود
عباس آخوندی روز دوشنبه در نشست خبری در بیست و دومین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاریها در پاسخ به پرسش ایرنا درباره زمان نهایی شدن قرارداد خرید هواپیما با شرکتهای بوئینگ و ایرباس افزود: نمایندگان این شرکتها مرتب در رفت و آمد هستند و بهزودی قرارداد این شرکتها نهایی میشود.
وزیر راه و شهرسازی افزود: ما در تنظیم قراردادها به دنبال انتقال حداکثری دانش فنی به کشور هستیم و این موضوع در صنعت هواپیمایی شامل درصدی از امکان تعمیر، نگهداری یا ساخت برخی قطعات است.
آخوندی گفت: در حوزه هواپیمایی موضوع نگهداری و تعمیرات کلی موتور از مهمترین مباحث به شمار میرود که همه کشورها مجهز به آن نیستند. وزیر راه و شهرسازی تأکید کرد: با توجه به اینکه در زمان تحریمها تعمیر و نگهداری هواپیما در ایران وجود داشته است، باید از این پس توسعه بیشتری داشته باشد.
محمدباقر نوبخت در پاسخ به اینکه گفتهشده ایران از طریق یک شرکت لیزینگ اقدام به خرید ۱۷ فروند هواپیما خواهد کرد، گفت: این اقدام تنها از طریق یک لیزینگ نیست، بلکه چندین شرکت شرایط خود را اعلام کردهاند و براساس نرخ سود و تملک و نوع اقساط جمهوری اسلامی ایران است که انتخاب خواهد کرد و کارها در حال انجام است که در صورت قطعی شدن، خبر اولین ورود هواپیما به فرودگاه مهرآباد یا امام (ره) را اعلام خواهیم کرد.
وی در پاسخ به سؤالی در مورد آخرین تمهیدات دولت برای رفع مشکل مسکن مهر گفت: دولت مسکن مهر را نمیسازد، بلکه موظف است تسهیلات لازم برای اتمام پروژه مسکن مهر فراهم کند.
از مجموع این مواضع برمیآید که پرونده خرید هواپیما و نوسازی ناوگان هوایی بهعنوان یکی از دستاوردهای برجام در چشماندازی مبهم به سر میبرد. آنچه که یک سال و اندی پیش پس از اعلام توافق هستهای از سوی مذاکره کنندگان خرید هواپیما با ایرباس اعلام شده بود یعنی خرید ۱۱۸ پرنده پهن پیکر دست اول از فرانسه با همکاری و سرمایهگذاری لیزینگ ساچه ایتالیا امروز به ۱۷ فروند هواپیما تقلیل پیدا کرده است که آن هم توسط یک شرکت چینی لیز شده است تازه به شرطی که اوفک صلاحیت این شرکت چینی را تأیید نماید.
کشدار شدن این پرونده و تکرار وعدههای نامتحقق از سوی مسئولان و مدیران وزارت راه و شهرسازی در کنار انتقادات کارشناسان صنعت هوایی که ظرفیتهای موجود کشور را با این تعداد هواپیمای جمبوجت پهن پیکر نامتناسب میبینند و نسبت به ترکیب بسته پیشنهادی خرید انقلتهایی را مطرح میکنند کار راه به جایی رسانده است که نقطه مهم و روشنی که میتوانست نمایانگر اقتدار سیاسی و قدرت رایزنی بینالمللی و گرهکشایی کارشناسانه از بخش مهمی ازموانع توسعه کشور باشد تبدیل به نقطه پر از ابهام و تردید شده است و رفته رفته باید انتظارداشت که مخالفان و دلواپسان سیاسی که از
هر بهانهای برای تضعیف برجام و دستاوردهای بزرگ دولت بهره میبرند این ماجرا را به جنجال تبلیغاتی علیه دولت تبدیل کنند.
در واقع نگرانی جدی حامیان دولت آن است که نکند کوه موش بزاید. نگرانی که شنیده شده است وزیر راه و شهرسازی با عتاب و گلایه نسبت به قائممقام خود که در سفرهای مکرر خارجی قرار بوده است هر چه سریعتر این پرونده را به پایان برساند مطرح کرده است.
لینک خبر