صنعت هوایی همچنان رو به رشد است
تیننیوز| باتوجه به گستردگی كشور ایران و ایجاب رشد و تحركات اقتصادی در كشور و درنتیجه نیاز به گسترش و توسعه حمل و نقل، به نظر میرسد تعداد فرودگاههای اقتصادی و دارای پروازهای كافی و مناسب در كشور كم است. از سوی كارشناسان و مسوولان راهكارهای متعدد ومتفاوتی برای فعال شدن فرودگاههای غیراقتصادی كشورارائه شده که با توجه به کمبود پروازهای اقتصادی بهعنوان یکی از عوامل اصلی و همچنین مباحث بعد از برجام و پیگیری قراردادهای جدید مبنی بر خرید هواپیما ازسوی دولت روشهای تامین مالی هواپیما از طریق صنعت لیزینگ اهمیت بسزایی پیدا کرده است.
روشهای تامین مالی هواپیما
در لیزینگ صنعت هواپیمایی سه روش لیزینگ عملیاتی، مالی و ترهین (وثیقه) مورد استفاده قرار میگیرد که با توجه به شرایط کشورها و شرکتهای هواپیمایی، مدلهای متفاوت قراردادی منعقد میشود.
* تسهیلات سرمایهگذار بدون حق رجوع: نوعی از تسهیلات است که مالک هواپیما پرداخت میکند و هواپیما پس از ترهین به نام سرمایهگذار، بهصورت لیزینگ در اختیار مستاجر قرار میگیرد.
* تسهیلات سرمایهگذار به روش متنوع: در این روش سرمایهگذار (شرکت SPC) میتواند هواپیماهای متفاوتی را به روش لیزینگ به مشتریان خود واگذار کند و مزایای آن تعدیل ریسک و تنوع است.
* تسهیلات سرمایهگذاری به روش سندیکایی: تسهیلاتی است که در آن روش، بیش از یک نفر سرمایهگذار/ موجر/ تسهیلاتدهنده وجود دارد و از مزیتهای آن این است که ریسک اعطای تسهیلات مربوط به یک لیزینگ یا سرمایهگذار نیست و بین چند موجر تقسیم میشود و در زمان اقدامات حقوقی بابت تضامین نیز، هر کدام از موجران به اندازه سهم از تضامین مشخص شده در قرارداد میتوانند اقدام کنند.
* تسهیلات سرمایهگذاری درجهبندی شده (اولویت بندی شده): در این روش بین موجران قرارداد اعتباری منعقد میشود و درصورت قصور مستاجر، موجری که درجه یا اولویت بالاتری داشته ریسک کمتری دارد و سریعتر تسویه حساب میکند. موجر با اولویت کمتر ریسک بالاتری دارد و سود بیشتری نیز دریافت میکند.
* تسهیلات خطوط هواپیمایی: در این نوع، اعطای تسهیلات به خطوط هوایی با ترهین هواپیما انجام میشود و مدت بازپرداخت بین 2 الی 15 سال است.
* لیزینگ مرطوب (Wet): در این نوع قرارداد لیزینگ،موجر هواپیما را به همراه خدمه کامل به نحوی که پرداخت به ازای هر ساعت کار انجام میشود در اختیار مستاجر قرار میدهد.
* لیزینگ خشک (Dry): در این نوع قرارداد تامین مالی هواپیما بدون فراهم کردن خدمات، کارکنان، بیمه و... انجام میشود.
* لیزینگ جامع (ACMI): در این نوع قرارداد موجر هواپیما را به همراه خدمه کامل، تعمیر و نگهداری و بیمه برای یک شرکت هوایی یا کسبوکار دیگر بهعنوان یک کارگزار مسافرت هوایی (مستاجر) فراهم میکند.
* مالکیت مشترک: در این نوع قرارداد چند شرکت میتوانند در مالکیت هواپیما شریک شوند. در هنگام فعالیت هواپیما، هر یک از شرکا مسوول فراهم کردن خدمه پرواز هستند. خدمه میتوانند از طریق شریک مستقل یا از طریق مدیریت شرکت فراهم شود.
بررسی عملکرد لیزینگ هواپیما در جهان
بازار هواپیما در دهههای اخیر رشد چشمگیری داشته است. حتی جنگها و بحرانهای مالی تاثیر اندکی بر بازار آن داشته است. نمودار بالا درآمد شرکتهای هوایی را در دهههای اخیر نشان میدهد. طبق نمودار تقاضا برای 38 هزار هواپیما شامل 22هزار هواپیمای جدید و 16هزار هواپیما برای نوسازی ناوگان و جایگزینی در کلیه کشورهای دنیا تا سال 2034 پیشبینی میشود
عوامل رشد صنعت هوایی: 1-رشد اقتصادی جهان 2-افزایش شهرنشینی 3-افزایش مسافرتهای جهانی 4-افزایش تولیدات صنعتی و تجارت جهانی.
مهمترین چالشهای لیزینگ هواپیما عبارتند از چالشهای مرتبط با مشتریان، کاهش ظرفیت، کاهش کیفیت اعتباری/ ورشکستگی/ ادغام، چالشهای مرتبط با هواپیما، ارزش و نرخ اجاره هواپیماهایی که کارآیی سوخت ندارد شدیدا تحت فشار است و بازیافت و بازاریابی پس از ورشکستگی.
نتیجهگیری: با توجه به عملکرد و پیشبینی صنعت هواپیما در جهان، این صنعت در آینده نیز رشد خواهد داشت و لازم است در راستای تجهیز فرودگاههای کشور از روشهای مختلف تامین مالی بهرهبرداری کنیم. یکی از روشهای مرسوم در جهان، تامین مالی از مدلهای شرکتهای لیزینگ است. برای این مهم پارامترهای مختلفی را باید مد نظر قرار داد که شامل تجهیز منابع انسانی متخصص، تجهیز منابع مالی رقابتپذیر با رقبای برونمرزی، اعتمادسازی و تعامل مناسب با شرکتهای هواپیمایی و استفاده از روشهای نوین و مدرن لیزینگ همانند ایجاد کنسرسیوم لیزینگی (Syndicated
Lease) است.
*مدیر عامل شرکت لیزینگ جامع سینا