بزرگترین فرصت ۱۰ سال آینده
تین نیوز | تنها چندهفته تا 24نوامبر؛ ضربالاجل تعیینشده برای دستیابی به توافق هستهای میان ایران و غرب باقیمانده است، سرمایهگذاران ایرانی و غربی برای فرارسیدن این تاریخ روزشماری میکنند.
اگر فقط به اعداد نگاه کنید معاملات هفته پیش در حوزه هوافضا و استحکامات و ایمنی شرکت «بویینگ» با ایران ناچیز به نظر میرسید؛ «120هزاردلار برای برخی دادهها، دستور عملکرد، نقشهها، نمودارهای ناوبری.» اما این قرارداد فروش با «ایرانایر» یک اتفاق نمادین محسوب میشود و معامله 22اکتبر از این جهت بسیار مهم بود. این اولینبار بود که یک کمپانی هوافضای آمریکایی پس از تحریمهای سال 1979 با ایران وارد معامله میشد.
معامله بویینگ با ایران - که با مجوز قانونی اداره کنترل داراییها و پس از توافق کوتاهمدت انجام شد- تنها نشانهای بود از اینکه احتمال دارد ایران بهزودی و برای اولینبار پس از انقلاب اسلامی وارد روابط تجاری با غرب شود. این در حالی است که روز 24نوامبر که پایان ضربالاجل گفتوگوهای هستهای میان ایران و غرب است، بهسرعت نزدیک میشود.
جامعه تجاری ایران و غرب در انتظار موقعیتی طلایی هستند. عجله تهران و اروپا برای مانورهای زیرکانه در تجارت، همانند برنامه دیدار صد مدیر فرانسوی، ایتالیایی، چینی و آلمانی از ایران برای بررسی نمایشگاه تخصصی معادن در تهران در ماه آگوست، کاملا آشکار است.
بسیاری از کمپانیهای بینالمللی، از «سامسونگ» گرفته تا «رنو» در حال حاضر در ایران هستند. معاملات در بخشهای مجاز که شامل تحریمها نمیشود از جمله مواد غذایی، خودرو و دارو انجام میشود. در سال 2013 ارزش صادرات کشورهای عضو اتحادیه اروپا به ایران 4.5میلیاردیورو معادل 6.8میلیارددلار بود.
در صورت برداشتهشدن تحریمها، سرازیرشدن کارشناسان تجاری مشتاق به ایران، تنها با [شرایط اروپایشرقی] زمان پس از فروپاشی دیوار برلین قابل مقایسه است. «چارلز رابرتسون» اقتصاددان ارشد بینالمللی معتقد است «ایران بزرگترین فرصت 10سال آینده است.»
این بهسادگی قابل مشاهده است که راهیابی به بازاری جدید با 80میلیوننفر جمعیت قطعا فرصتی نادر بهشمار میرود. ایران علاوهبر این، کشوری دارای نفت و گاز، نیروی کار تحصیلکرده و بازارهای پرجنبوجوش است که پتانسیل آن 35سال محصور بوده است. حامیان ایرانی مقایسه این کشور را با برمه و ویتنام یا دیگر اقتصادهای رو به رشد رد میکنند. یک سرمایهگذار ایرانی در انجمن ایران- اروپا در کنفرانس اخیر لندن که سرمایهگذاران اروپایی و بازرگانان ایرانی را گردهم آورده بود به کنایه گفت: «ما علاقهمندیم که به یک ترکیه چربونرم فکر کنیم.»
اما چالشها همچنان باقی است. اگر نمایشگاهی برای نشاندادن امکانات و فرصتهای ایران طراحی شود، باید بر موانع نیز تاکید شود. یکی از نتایج تهدید اوباما مبنی بر اینکه «با هرکس که تحریمها را بشکند برخورد قاطع خواهد شد» ایجاد ممنوعیت برای کنفرانسهای تجاری و تاکید بر این نکته بود که هرگونه مذاکره، توافق یا معامله تجاری با ایران همچنان ممنوع است و دلایل زیادی برای چنین ممنوعیتهایی مطرح میشود.
تاجران اروپایی و ناظران ایران در بخشهای مختلف - از نفت و بهداشت گرفته تا کالاهای مصرفی - منتظر رسیدن تاریخ 24نوامبر هستند.
آنان معتقدند توافق هستهای باید به دست بیاید. تحریمها به اقتصاد ایران آسیب رسانده است و ایرانیها بهخوبی میدانند که حتی اگر تحریمها بهطور کامل برداشته شود باید یک دوره بازسازی روابط با جامعه بینالملل را در حوزه اقتصادی و بانکی پشتسر بگذارند.
همه در داخل و خارج ایران میدانند که برخی کشورها و گروهها از ادامه تحریم ایران منافع ویژهای میبرند؛ کشورهایی مانند روسیه و چین و برخی از گروههای تندرو... .اکنون حدود سههفته تا پایان ضربالاجل هستهای ایران باقی مانده است و نهتنها مدیران و فعالان حوزه نفت و گاز بلکه تمام ایرانیان بیزار از تحریم، امیدوارند که توافق انجام شود.
«وندی شرمن» رییس گروه مذاکرهکننده هستهای آمریکا با ایران هفته گذشته در یک سخنرانی، خواستار پایان کار شد. در حالی که برخی مقامات ایالاتمتحده میگویند اوباما ممکن است برای [رسیدن به توافق] تلاش کند کنگره را دور بزند.
«نیویورکتایمز» اخیرا گزارش کرد که کنگره، اجازه دورزدن را به رییسجمهوری نمیدهد. رامین ربیعی، از سرمایهگذاران ایرانی شرکت فیروزه و همکاران میگوید: «ایران آخرین بازار بکر و دستنخورده بزرگ جهان است.» حداقل تا 24نوامبر چشمانداز هیجانانگیزی مقابل ماست، تنها پرسشی که باقی میماند این است که آیا میتوان بر تمامی مشکلات و موانع غلبه کرد یا نه؟