می خواهم از تنش با امریکا بکاهم
تین نیوز | احتمال دیدار روسای جمهور ایران و امریكا دیگر كلیشه شده، اما هنوز هم سرشار از هیجان است. هر سال مطرح می شود، اتفاق نمی افتد و دوباره سال بعد زنده می شود. یك تماس تلفنی 15 دقیقه یی بزرگ ترین تحول این داستان تكراری است. همه منتظر تحول جدیدتری هستند، اما كسی برای آن «برنامه» ندارد: نه طرف ایرانی و نه طرف امریكایی. امریكایی ها گفته اند كه از چنین دیداری استقبال می كنند و آن را به «انتخاب ایران» واگذار كرده اند. رییس جمهوری ایران هم گفته «در دنیای سیاست همه چیز امكان پذیر است. » اما با این مواضع به نظر نمی رسد دو طرف «دیدار تاریخی» را
به «تقدیر» وانهاده باشند. مخصوصا آنكه رییس جمهوری كشورمان تاكید داشته كه «عدم رابطه با امریكا تا قیامت نیست. » چنین رابطه یی هر وقت قرار باشد شكل بگیرد می توان آن را در قاب یك ملاقات تصویر كرد:تصویری كه هنوز كمی دور از ذهن می رسد. همان طور كه حسن روحانی گفته برای جمهوری اسلامی ایران «موضوع امریكا یك موضوع خاص است، شرایط خاصی دارد و بین ایران و امریكا سالیان دراز تخاصم و تنش وجود داشته است. » درست در آن سوی جهان و همزمان با سخنان روحانی، یك مقام امریكایی هم به خبرگزاری رویترز درباره احتمال دیدار اوباما و روحانی توضیح داده كه «رییس جمهور امریكا
همواره نسبت به برگزاری چنین دیدارهایی با روی گشاده استقبال می كند. » هر چند تمام گمانه زنی ها درباره احتمال دیدار روسای جمهور ایران و امریكا در نشست عمومی سال گذشته سازمان ملل به یك تماس تلفنی كوتاه، آن هم در دقیقه 90 خلاصه شد، اما این یك سال روابط دو كشور آنچنان هم بدون تحول نبودند.
حداقل حالاروابط و دیدار مقامات ایران و امریكا در سطح وزرای امور خارجه یك چیز عادی شده است.آلبوم خاطرات سیاسی محمدجواد ظریف و جان كری در یك سال گذشته پر است از عكس های مشترك: عكس هایی سر میز مذاكره، در حال دست دادن یا حتی خوش و بش. یك سال بعد از نخستین سفر روحانی به نیویورك دیگر دیدار وزرای خارجه ایران و امریكا خبری هیجان برانگیز نیست. همین هم شاید هیجان گمانه زنی ها درباره دیدار اوباما و روحانی را افزایش داده باشد: آیا حالانوبت روسای جمهور است تا با هم عكس یادگاری بگیرند؟ شاید هنوز زود باشد. پشت عكس های یادگاری ظریف و كری در همین یك سال انباشتی از مسائل و
اختلافات جدید هم وجود دارد: سوریه، داعش، تحریم های جدید امریكا، مرحله نهایی اختلافات پرونده هسته یی و... پارسال خیلی خبری از این مسائل نبود، اگر هم بود هیجان تغییر دولت در ایران و به تبع آن تغییر رویكرد سیاست خارجی كشورمان روی آن را پوشانده بود. ایرانی ها و امریكایی ها می خواستند در آن زمان همدیگر را بسنجند: امریكایی ها در پی آن بودند تا ببینند تغییر دولت در ایران چقدر مواضع كشورمان را عوض كرده و مقامات ایرانی هم در پی آن بودند تا تغییر رویكرد امریكا را در قبال تغییر ادبیات و رویكرد ایران بسنجند. همین هم شاید شرایط را برای دیدار روسای جمهور دو كشور «نامساعد»
كند. اما دیدارهای دیگری در دستور كار قرار دارد، از جمله موردی كه رویترز از قول مقام مسوول امریكایی به آن اشاره كرده است: «ممكن است جان كری، وزیر امور خارجه امریكا دیداری دوجانبه با محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه ایران درباره برنامه هسته یی و برخی موضوعات دیگر در حاشیه نشست سازمان ملل برگزار كند. » اما همین مقام امریكایی به رویترز درباره پیشنهاد ایران برای افزایش تعداد سانریفیوژها گفته است: «چنین پیشنهاداتی غیرقابل قبول است. » همین هم نشان می دهد كه جاده روابط ایران و امریكا در تمام یك سال گذشته آنقدرها هموار نشده است. نشانه دیگر چنین ادعایی را باید در
مقایسه موضع گیری پارسال و امسال كاخ سفید درباره دیدار اوباما و روحانی جست وجو كرد: مواضعی كه تفاوت آشكاری با هم دارند. سال گذشته مقامات كاخ سفید بارها اعلام كردند كه اوباما آماده دیدار با رییس جمهور ایران است. زمانی هم كه این دیدار محقق نشد كاخ سفید اعلام كرد كه طرف ایرانی مایل به چنین دیداری نبوده است. امسال اما كاخ سفید رسما درباره چنین اتفاقی اعلام آمادگی نكرده است. تنها جاش ارنست سخنگوی كاخ سفید در این باره گفته بود كه چنین برنامه یی در دستور كار رییس جمهوری امریكا قرار ندارد. خبر «استقبال» اوباما از دیدار با روحانی هم توسط «یك مقام مسوول» در
خبرگزاری رویترز منتشر شده كه قطعا معنای بسیار متفاوتی با یك موضع گیری رسمی دارد. در این شرایط به نظر می رسد كه دو طرف بیشتر تمركز خود را متوجه رساندن مذاكرات هسته یی به نقطه یی مشخص كرده اند، هر چند كه همچنان هیجان احتمال دیدار اوباما و روحانی وجود داشته باشد.
جملات كلیدی مصاحبه رییس جمهور در گفت وگو با تلویزیون NBC
گروه سیاسی| رییس جمهوری در مصاحبه با شبكه تلویزیونی ان بی سی امریكا، با تاكید بر اینكه مبارزه با گروه های تروریستی در منطقه باید توسط مردم و دولت های منطقه انجام شود، گفت: دورانی كه قدرت های نظامی بزرگ برای ملت ها و مناطق دیگر تصمیم می گرفتند، به پایان رسیده است و امروز باید به افكار عمومی ملت ها و دولت ها احترام گذاشت. به گزارش ایرنا، گزیده اظهارات حجت الاسلام والمسلمین حسن روحانی به شرح زیر است:
اگر می خواهیم با تروریسم بجنگیم راهش این است كه برای همه مردم جهان و همه آنهایی كه بدون گناه مورد حمله تروریست ها قرار می گیرند، مانند اتباع خودمان دلسوزی كنیم. از نظر ما تبعه عراقی یا سوری یا فلسطینی یا لبنانی كه مورد حمله تروریست ها قرار بگیرد مثل آن است كه یك تبعه ایرانی مورد حمله قرار گرفته است.
تاكنون ائتلاف های متعددی را تشكیل دادند اما بعد از مدتی ناچار شدند بدون دست یافتن به نتیجه یی، از منطقه خارج شوند. ما در برابر تروریسم ضمن انجام وظایف انسانی خود، نسبت به همسایگان مان نیز احساس مسوولیت می كنیم.
دولت ایران یك دولت مسوول است و نسبت به مردم منطقه احساس مسوولیت و احترام می كند. این ائتلاف كمی مضحك است زیرا در داخل این ائتلاف كسانی هستند كه این گروه های تروریستی را به وجود آوردند و در داخل این ائتلاف كشورهایی هستند كه پول این گروه ها را تامین می كردند و هنوز هم می كنند.
در نخستین روزهایی كه گروه های تروریستی وارد موصل شدند با آقای مالكی صحبت كردم و گفتم ما از هر نظر آماده ایم به دولت و مردم عراق در برابر تروریست ها كمك كنیم: ممكن است فرماندهان نظامی ما هم به عراق رفت و آمد داشته و مشاوره هم بدهند. هر كمكی از دست ما برآید برای اینكه تروریسم در این منطقه ریشه كن بشود انجام می دهیم، البته در چارچوب خواست مردم و دولت های منطقه و مقررات بین المللی.
ما نیروی زمینی در عراق نداریم: نیازی نبوده، نه ارتش عراق از ما درخواست كرد، نه مردم عراق: فكر نمی كنم مردم، دولت و ارتش عراق نیاز داشته باشند و از ما درخواست نیرو كنند. تاكنون چنین درخواستی مطرح نشده است.
اگر هماهنگی ایران و امریكا برای پرواز هواپیماهای امریكایی بر ضد داعش را با ارتش عراق و دولت عراق انجام دهد این هماهنگی كافی است و اگر هم بدون هماهنگی انجام بدهد از نظر ما محكوم است: اساسا فكر نمی كنم نیازی به این موضوع باشد: اگر بخواهیم كمكی انجام دهیم این كمك را به مردم، دولت و ارتش عراق انجام می دهیم.
درباره احتمال حمایت ایران از اعزام نیروی زمینی امریكا به عراق ما كه حتما حمایت نمی كنیم و این كار را نادرست می دانیم برای اینكه تجربه گذشته نشان داده كه این نیروها كارایی لازم را ندارند، وقتی در عراق بودند نیز هر روز انفجار در عراق رخ می داد: وقتی نتوانستند شهر فلوجه را از تروریست ها پس بگیرند حالاچطور می خواهند با یك نیروی كم شمار، كار بزرگ زمینی انجام بدهند.
درباره گفت وگوی ایران و امریكا در حاشیه مذاكرات هسته یی درباره داعش، مذاكرات اصلی ما با امریكا یا با هر یك از كشورهای 1+5 برای موضوع هسته یی است اما در حاشیه آن ممكن است هر گفت وگویی انجام بگیرد اما در خصوص مبارزه با تروریسم نیازی نمی بینیم با امریكا مذاكره كنیم و با آنها همكاری داشته باشیم اما به دنبال فعالیت درچارچوب خواست مردم و دولت عراق هستیم.
درباره مذاكرات هسته یی و موانع اصلی این مذاكرات از طرف ایران این تصمیم جدی است كه ما مذاكرت را ادامه دهیم و این اراده قاطع در طرف ایران وجود دارد كه مسائل هسته یی را با مذاكره به حل وفصل نهایی برساند.
ما راهی جز مذاكره نمی دانیم و نمی بینیم برخلاف بعضی ها كه می گویند روی میز ما خیلی چیزها قرار دارد و خیلی شلوغ است، میز ما شلوغ نیست و فقط صفحه های منطق، مذاكره، استدلال و تعامل وجود دارد.
معتقدیم در مساله هسته یی راه روشن است: همچنان معتقدیم و تردید نداریم كه با مذاكره، مسائل حل و فصل می شود: ممكن است نسبت به زمان آن بحث باشد كه امروز یا فردا اما در اینكه تنها راه حل مساله هسته یی مذاكره است و با مذاكره به حل و فصل نهایی خواهد رسید هیچ تردیدی نداریم: بحث آن است كه در چه زمانی ما به توافق نهایی خواهیم رسید.
درباره بازداشت خبرنگار امریكایی و همسرش به هر حال این همه زندانی در دنیا هستند و تعدادی ایرانی هم توسط امریكایی ها در زندان به سر می برند: ممكن است افرادی هم در ایران زندانی باشند و ممكن است افرادی به دلایل امنیتی یا غیرامنیتی در چارچوب مقررات قوه قضاییه احضار و دستگیر شوند و مورد بازجویی قرار بگیرند و پروسه قضایی روی پرونده آنها انجام بگیرد.
مگر تعجب دارد كه پرونده فردی در پروسه قضایی به دلیل اتهاماتی مورد رسیدگی قرار گیرد: مطمئن هستم دستگاه قضایی ایران در چارچوب قانون و مقررات و عدالت پرونده ها را رسیدگی خواهد كرد. آنچه من به عنوان رییس جمهوری ایران از وزیر دادگستری كه عضو كابینه من و رابط دولت با قوه قضاییه است همیشه پیگیری می كنم، نداشتن مشكل برای همه زندانیان است.
قانون و مقررات ما نسبت به همه زندانیان باید دقیقا اجرا شود. رییس جمهوری مسوول آن است كه قانون اساسی كشور به دقت عمل و اجرا شود.
فكر می كنم تحولات بسیار زیادی در این یك سال انجام شده است: امروز در جامعه ما آرامش و نشاط بیشتری وجود دارد: از لحاظ سیاسی، همه جناح ها فعال تر از گذشته در حال فعالیتند: در دولت من نمایندگان همه جناح ها و احزاب معروف سیاسی حضور دارند.
از همه احزاب، جناح ها در این دولت حضور دارند. فضای امروز دانشگاه های ما از گذشته بهتر است: همه سازمان های مردم نهاد در ایران فعالیت بسیار خوبی دارند و لایحه یی برای حقوق آنها در حال آماده شدن است كه تقدیم مجلس می كنیم.
امروز در انتقاد از دولت نه تنها كسی با مانعی مواجه نمی شود بلكه بنده و همه اعضای دولت انتقادكنندگان را تشویق می كنیم: حتی بعضی از سخنانی كه منصفانه هم نیست نسبت به آن عكس العملی نشان نمی دهیم.
شرایط اجتماعی بیش از آن چیزی است كه من یك سال پیش فكر می كردم: البته به این معنا نیست كه ما به پایان راه رسیدیم، راه طولانی تری در پیش داریم و در سه سال باقیمانده با حمایت مردم و همه نخبگان و فرهیختگان جامعه، این راه را ادامه می دهیم.
درباره ملاقات با اوباما در سفر به نیویورك، فعلادر برنامه من چیزی به عنوان ملاقات با رییس جمهور اوباما وجود ندارد. در دنیای سیاست همه چیز امكان پذیر است اما در عین حال موضوع امریكا یك موضوع خاصی است: شرایط خاصی دارد و بین ایران و امریكا سالیان دراز تخاصم و تنش وجود داشته است. اراده دولت من بر این است كه سطح تخاصم و تنش را پایین بیاوریم و شرایط را برای اینكه دو ملت بتوانند به هم نزدیك تر شوند، فراهم كنیم. رابطه نزدیك تر می تواند راه های جدیدی را پیش روی سیاستمداران امریكا بگذارد: به هر حال معتقدم به آینده باید بیشتر نگاه كنیم تا گذشته.
درباره احتمال سفر رییس جمهوری امریكا به ایران به هر حال این عدم رابطه و شرایط ایران و امریكا تا قیامت كه نخواهد بود. به هر حال زمانی در یك شرایط مناسبی، در دوره این دولت یا دولت بعدی یا بعد از آن، مساله ایران و امریكا حل خواهد شد و اینگونه نیست كه 100 سال دیگر هم همینطور باشد. نكته مهم این است كه ما باید به فكر منافع مردم خود و منافع جهان باشیم: امریكا هم باید به فكر منافع خود و جهان باشد.
معتقدم بسیاری از واقعیت های ایران در رسانه ها برای مردم امریكا دگرگون تشریح شده است، لذا وظیفه شما در رسانه ها این است كه واقعیت های ایران را به مردم امریكا معرفی كنید. در شرایطی كه منافع ایران بر این قرار بگیرد كه شرایط روابط با امریكا تغییر كند، آن روز هر دولتی در ایران سركار باشد قاعدتا بر مبنای منافع كشور تصمیم می گیرد.
در طول یك سال گذشته برخی رفتارها از مقامات امریكایی مشاهده كردم كه می توانست رفتار بهتری باشد و شرایط بهتری را به وجود بیاورد. ما نباید شرایط گذشته را به عنوان تنها مسیر برای آینده مد نظر قرار دهیم، ما باید منافع دو ملت و همه جهان را به عنوان راه پیش رو مد نظر قرار دهیم.
آنچه می خواهم به مردم امریكا بگویم این است كه ما باید بیشتر به فكر مسائل مهم و منافع ملت های جهان باشیم و به گونه یی حركت كنیم كه كوتاه ترین، پر منفعت ترین و كم هزینه ترین راه را انتخاب كنیم.