عراقچی: تشریح روند مذاکرات هسته ای(۳)
تین نیوز | مجری در ادامه برنامه گفتگوی ویژه خبری پرسید: آمریکا پس از اینکه در طرح قبل توافق شد، قرار براین گردید که تحریم جدیدی اعمال نکند اما دو سه دور تحریم جدید اعمال کرد البته آنها معتقد به جدید بودن این تحریم ها نیستند آیا شما این موضوعات که سوء نیت آنها را نشان می دهد درمذاکرات هفته گذشته به طرف آمریکایی منتقل کردید؟
عضو ارشد تیم مذاکره کننده هسته ای پاسخ داد: بله ، به طور دقیق و صریح.
آقای عراقچی گفت: درخصوص این تحریم هایی که آمریکایی ها چند دور گذشتند در نحوه تفسیر توافق ژنو اختلاف نظر وجود دارد .
وی ادامه داد: توافق ژنو می گوید هیچ تحریم جدیدی نباید اضافه شود اما آمریکایی ها مدعی هستند تحریم های اخیر آنها ، تحریم جدید محسوب نمی شود و تحریم های گذشته را اجرا می کنند و چون این شرکت ها و افراد تحریم های موجود را نقض کردند بنابراین به لیست سیاه تحریم ها اضافه می شوند و به آن تعهدات خود که اضافه نکردن تحریم های جدید است عمل کرده اند.
معاون امور حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه افزود: اما این از دید ما وضع تحریم های جدید است و به آنها صراحتاً گفتیم که حتی اگر اختلاف نظر در نحوه تفسیر توافق ژنو داریم در این خصوص که توافق ژنو باید با حسن نیت اجرا شود اختلاف نظر نداریم و اصل حسن نیت در توافق ژنو منظور شده است.
عراقچی گفت: این یک اصل حقوقی بین المللی است که در اجرای توافقات طرفین باید صداقت و حسن نیت داشته باشند.
وی افزود: بنابراین معتقدیم تحریم های اخیر آمریکا هم خلاف اصل حسن نیت در اجرای توافق و هم خلاف متن توافق است.
عضو ارشد تیم مذاکره کننده هسته ای گفت: هر بار که با آمریکایی ها و اروپایی ها و خانم اشتون مذاکره کردیم این نکته را صراحتاً گفتیم و اعتراض خود را ابراز کردیم و در مذاکرات پنج شنبه و جمعه گذشته همه به این مسئله اعتراض جدی کردیم و گفتیم در این شرایط که مذاکرات به حساس ترین نقطه خود رسیده است این قبیل حرکات می تواند مخرب باشد و می تواند مذاکرات را از مسیر خود خارج کند و ما حتماً تحمل نخواهیم کرد که این حرکت تکرار شود.
مجری پرسید: اگر در دور جدیدی آمریکایی ها این قبیل اقدامات را انجام دهند واکنش دیپلمات های ایران چه خواهد بود؟
عراقچی پاسخ داد: ما حتماً عکس العمل نشان خواهیم داد.
وی ادامه داد: اگر انسان بخواهد اصل حسن نیت را کنار بگذارد می تواند از هر توافقی سوء استفاده کند و توافق ژنو هم مانند هر توافق دیگری این اجازه را می دهد که وارد جزئیات شویم، و با انها به نحوی بازی کنیم که طرف مقابل خوشش نیاید و یا طرف مقابل را بتواند عصبانی کند و این امکان در اختیار ما هم است و اگر این تحریم ها تکرار شود حتماً عکس العمل مناسب را مدنظر خواهیم داد.
عراقچی افزود: اجازه نمی دهیم کسانی که در پی شکست و توقف مذاکرات هستند از این مسیر به نتیجه برسند و این وجه قضیه را هم باید مدنظر داشت که کسانی هستند در آمریکا ، منطقه و در غرب که مایل به رسیدن مذاکرات به سرانجام خود نیستند و از طریق اقدامات مختلف سعی می کنند در فضای مذاکراتی خلل ایجاد و تخریب کنند.
عضو ارشد تیم مذاکره کننده هسته ای گفت: حواسمان به این گونه حرکات نیز است و اجازه نخواهیم داد که با بهانه های این چنینی ، عده ای بخواهند مسیر مذاکرات را قطع کنند یا به شکست بکشانند.
وی گفت: ما با هوشیاری لازم مذاکرات را دنبال می کنیم.
مجری پرسید: گفته می شود که پرونده هسته ای سه قسمت شده است یک قسمت در 1+5 و یک قسمت در آژانس و یک قسمت در شورای امنیت سازمان ملل متحد است همزمان با این گفتگوها هفته گذشته آژانس گزارشی را مطرح کرد که دو پهلو است این گزارش را چقدر سازنده می بینید یا گزارش های منفی تا چه حد می تواند در مذاکرات 1+5 مخرب باشد؟
عراقچی پاسخ داد: مسیر همکاری های ما و آژانس بین المللی انرژی اتمی یک مسیر موازی با مذاکرات گروه 1+5 است، این دو مسیر بر همدیگر تأثیر دارد اما هر کدام به صورت مستقل پیگیری می شوند.
عراقچی افزود: مسیر همکاری با آژانس برای پاسخ دادن به سوالاتی است که از گذشته وجود دارد و این سوالات از دید آژانس هنوز پاسخ داده نشده است و یکسری وظایف معمولی را نیز آژانس بر عهده دارد از جمله نظارت بر برنامه های ایران و اجرای توافق نامه پادمان و نظارت بر نحوه اجرای توافق که در حال انجام است و در این خصوص آژانس هیچگاه شکایتی نکرده است.
وی ادامه داد: ایران توافق نامه پادمان را کاملاً اجرا کرده است و توافق ژنو را نیز کاملاً اجرا کردیم و گزارش آژانس این موضوع را تأیید می کند.
معاون امور حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه اضافه کرد: فقط پاسخ دادن به سوالاتی که از 15 سال پیش وجود داشت باقی می ماند که در آن تاریخ ادعاهایی وجود دارد که ایران در پی برنامه های نظامی بود که البته صددرصد غلط است اما شبهات و سوالاتی را ایجاد کردند و ما همواره در موضعی بودیم که با آژانس برای پاسخ به این سوالات همکاری کنیم تا روشنگری و شفاف سازی صورت گیرد که برنامه هسته ای جمهوری اسلامی ایران همواره صلح آمیز بوده ، هست و خواهد بود.
عراقچی گفت: اما در طول این چند سال گذشته که با آژانس همکاری می کردیم متأسفانه شاهد سوءاستفاده از این قضیه بودیم.
وی ادامه داد: کسانی بودند که نمی خواستند این سوالات حل شود و با هر سوالی ، سوالات بیشتری را ایجاد می کردند و نگران بودیم که اطلاعات ما به خصوص اطلاعات مربوط به تأسیسات و افراد و دانشمندان هسته ای ما مورد سوءاستفاده قرار گیرد.
عضو ارشد تیم مذاکره کننده هسته ای گفت: نگرانی ما هم کاملاً دقیق و به جا است و 5 نفر از دانشمندان خود را از دست دادیم و طبیعی است که خیلی مراقب باشیم و با احتیاط برخوردار کنیم.
آقای عراقچی گفت: مراکز ما موضوع خرابکاری و جاسوسی بوده است و اجازه نمی دهیم کسی از هر امکانی که دارد سوءاستفاده کند ولو امکانات قانونی آژانس باشد برای جاسوسی از مراکز ما و کسب اطلاعات غیر از هسته ای از مراکز نظامی یا مراکز هسته ای ما.
وی ادامه داد: ما نسبت به سوءاستفاده از وظایف آژانس به شدت حساس و مراقب هستیم.
معاون امور حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه با بیان اینکه مسیر مناسبی را با آژانس طراحی کرده ایم، افزود: پارسال در آذرماه آقای آمانو به تهران سفر کرد و ما یک چارچوب همکاری با وی امضاء کردیم که بر آن اساس به سوالات گذشته و حال داریم پاسخ می دهیم.
عراقچی گفت: موانعی در نحوه اجرای این توافق بود که با سفر اخیر آقای آمانو به تهران این موانع را نیز برطرف کردیم و از نظر ما مسیر همکاری با آژانس اکنون مسیر تقریباً مبتنی بر تفاهم است.
وی افزود: آمادگی داریم که مسائل باقی مانده را به سرعت حل کنیم و البته آژانس نیز کار حرفه ای خود را باید انجام دهد.
عضو ارشد تیم مذاکره کننده هسته ای گفت: آمادگی حل همه مسائل گذشته را نیز داریم چرا که به گذشته خود اطمینان داریم و شک و شبهه ای وجود ندارد و برنامه هسته ای ایران همواره صلح آمیز بوده است.
عراقچی ادامه داد: برای برطرف کردن شک و شبهه های موجود هم آماده هستیم که با آژانس همکاری کنیم البته انتظار داریم آژانس هم این همکاری ها را در گزارش های خود منعکس کند.
وی گفت: به اعتقاد ما همکاری های مثبتی که به ویژه در دو ماه گذشته با آژانس در حل مسائل مربوط به گذشته صورت دادیم که یک موضوع آن بحث چاشنی های انفجاری بود که حل و فصل شد و ما الان روی دو موضوع دیگر در حال کار هستیم.
عراقچی در عین حال افزود: این حرکت مثبت در گزارش آمانو آن طوری که شایسته بود منعکس نشد و از این جهت انتظار داشتیم که آژانس برخورد منصفانه تری انجام دهد.
معاون امور حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه اضافه کرد: با این حال همکاری های ما با آژانس در چارچوب توافق امضاء شده با آمانو ، ادامه پیدا خواهد کرد و امیدواریم در این مسیر بتوانیم مسائل گذشته را هم حل کنیم و در ادامه مسیر با گروه 1+5 به توافقات برسیم.
مجری در ادامه پرسید: یکی از موارد مد نظر آژانس، ابعاد احتمالی نظامی است و الان واژه جدیدی را آورده اند به عنوان «ارزیابی سیستمی» آیا این موضوع سبب نمی شود که آژانس همواره و تا ابد بخواهد این موضوع را کش دهد؟
عراقچی گفت: این نگرانی صحیح است و طولانی شدن مسیر و امکان سوءاستفاده از این موضوع وجود دارد.
وی ادامه داد: PMD یا ابعاد احتمالی نظامی برنامه هسته ای ایران ، مسائل مربوط به گذشته است و ما علاقه ای نداریم از این واژه استفاده کنیم زیرا معتقدیم ابعاد احتمالی نظامی وجود ندارد و از نظر ما یکسری سوالات مربوط به گذشته است.
عضو ارشد تیم مذاکره کننده هسته ای پاسخ داد: ما چارچوبی را با آژانس امضاء کردیم که در این چارچوب این مسائل مربوط به گذشته را یک به یک حل کنیم و به آژانس نیز گفتیم که لیست آنها را مشخص کند.
آقای عراقچی گفت: انتظار می رود وقتی این مسائل حل می شود آژانس ارزیابی خود را اعلام کند.
وی ادامه داد: اختلاف نظری وجود دارد و معتقدیم که آژانس می تواند پس از هر موضوع ارزیابی خود را اعلام کند اما آمانو معتقد بود که باید همه موضوعات را بررسی کند سپس ارزیابی ها را کنار هم بگذارد و ارزیابی نهایی را انجام دهد و اسم آن را «ارزیابی سیستمی» گذاشته است.
معاون امور حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه افزود: این «ارزیابی سیستمی» را به اصطلاح در آخر کار می خواهد انجام دهد که ما با این موضوع مشکلی نداریم فقط خواسته ما این است که هر موضوعی که بررسی می شود پرونده آن موضوع بسته شود و اطمینان ایجاد شود که به آن پرونده برنخواهند گشت.
عراقچی گفت: در این خصوص به تفاهم رسیدیم و درخصوص چاشنی های انفجاری هم حل و فصل شد و آژانس ارزیابی اولیه خود را اعلام واظهارداشت که با توجه به پاسخ هایی که ایران داده است در راستای یک برنامه صنعتی هم می تواند باشد.
وی افزود: این چاشنی ها را در حوزه حفاری های نفتی استفاده می کنیم.
عضو ارشد تیم مذاکره کننده هسته ای گفت: ما در صنعت نفت از این چاشنی ها استفاده کردیم و این موضوع را پنهان نکردیم و پنهان هم نمی کنیم و این موضوع را خیلی روشن به آژانس اعلام کردیم و اسناد آن را نیز به آژانس نشان دادیم و حتی قراردادهایی که میان وزارت دفاع و نفت وجود داشت که این چاشنی ها توسط وزارت دفاع تولید شود.
عراقچی ادامه داد: این امر مرسومی است و وزارت دفاع به چنان توانایی هایی رسیده که در همه صنایع ما در حال ارائه خدمات است.
وی گفت: محصولات صنایع دفاعی ما اکنون در صنایع نفت و گاز ما و در صنایع خودرو و ساختمان سازی و بسیاری دیگر از صنایع ما استفاده می شود ما همه این ها را برای آژانس توضیح دادیم و اسناد آن را نیز ارائه کردیم و جمع بندی آژانس این بود که توضیحات ایران درخصوص این چاشنی ها کاملاً با کاربرد صنعتی مطابقت دارد.
عراقچی افزود: اکنون بر روی موضوعات دیگر مشغول کاریم که امیدواریم اگر حسن نیت داشته باشد و اگر دست هایی در خارج سعی در تخریب این مسیر نکند یک به یک این موضوعات را با آژانس به سرانجام خواهیم برسانیم.