◄ خشکسالی چگونه ریل قطارها را جا به‌جا می‌ کند؟ /هشدار تازه برای شبکه ریلی انگلیس

خشکسالی و تداوم گرمای هوا می تواند با خشک کردن و انقباض خاک های رسی زیر خطوط راه آهن، تراز و هندسه ریل ها را تغییر دهد؛ خطری که پس از خروج دو قطار از ریل در کمتر از ۲۴ ساعت در انگلیس، بار دیگر توجه کارشناسان حمل ونقل ریلی را به تاب آوری زیرساخت ها در برابر تغییرات اقلیمی جلب کرده است.

به گزارش سرویس ریلی تین نیوز، حدود یک پنجم خطوط راه آهن انگلیس روی خاک های رسی احداث شده اند؛ خاک هایی که در دوره های خشکی طولانی، آب خود را از دست می دهند، منقبض و ترک خورده می شوند و می توانند موجب جابه جایی یا نشست سازه های احداث شده بر روی خود شوند.

صندوق سرمایه گذاری زیست محیطی «ریبالانس ارث» اعلام کرده است که حدود ۱۸۰۰ مایل از خطوط ریلی انگلیس در مناطقی قرار دارند که خطر خشکسالی در آن ها «زیاد» یا «بسیار زیاد» ارزیابی شده است. این رقم نشان می دهد بخش قابل توجهی از شبکه ریلی این کشور در معرض مخاطره ای قرار دارد که می تواند محدودیت سرعت، افزایش هزینه های نگهداری و حتی اختلال در ایمنی سیر قطارها را به دنبال داشته باشد.

دو سانحه ریلی و بررسی نقش گرما و خشکی خاک

انتشار این یافته ها هم زمان با وقوع دو مورد خروج قطار از ریل در کمتر از ۲۴ ساعت صورت گرفته است. در یکی از این حوادث که در منطقه لوئیس در شرق ساسکس رخ داد، ۳۰ نفر مصدوم شدند.

کارشناسان اکنون در حال بررسی نقش احتمالی گرما، خشکی هوا و حرکت زمین در این سوانح هستند. بر اساس گزارش های اولیه، شواهدی از خمیدگی ریل ها پیش از حادثه شرق ساسکس مشاهده شده و بازرسان همچنین بی نظمی هایی را در هندسه خط در مسیر منتهی به محل سانحه شناسایی کرده اند.

این بی نظمی ها به معنای جابه جایی ریل ها یا از دست رفتن تراز مناسب خط است؛ وضعیتی که می تواند پایداری حرکت قطار را تحت تأثیر قرار دهد و ریسک خروج از ریل را افزایش دهد.

خاک رس چگونه به ریل آسیب می زند؟

نیل انت ویستل از مؤسسه «ریبالانس ارث» هشدار داده است که خاک های رسی، از جمله خاک زیر خطوط ریلی لوئیس، پس از دوره های بلندمدت گرما و خشکی، در برابر جابه جایی آسیب پذیر می شوند.

برخلاف بسیاری از خاک ها، رس هنگام جذب آب متورم می شود و در زمان از دست دادن رطوبت، انقباض پیدا می کند. اگر این انقباض در نقاط مختلف زیر خط به صورت نامتوازن رخ دهد، بستر خط دچار نشست های موضعی و ناهمگون می شود. پیامد این فرایند، تغییر در موقعیت افقی یا عمودی ریل ها و برهم خوردن هندسه ایمن مسیر است.

گزارش اولیه بررسی سانحه نیز نشان می دهد خط راه آهن لوئیس روی ترکیبی از خاک رسی و آبرفتی ساخته شده است؛ زمین هایی که نسبت به تغییر میزان آب حساس اند و در منطقه مورد بررسی نیز نشانه هایی از جابه جایی زمین مشاهده شده است.

محدودیت سرعت و افزایش هزینه نگهداری

گابریل ادجیل، تحلیلگر داده های مکانی، با اشاره به پیامدهای عملی این پدیده گفته است انقباض نامتوازن خاک زیر خط می تواند تراز و موقعیت ریل را تغییر دهد و بی نظمی هایی ایجاد کند که اعمال محدودیت سرعت، تنظیم مجدد خط، کوبش بستر و اجرای دیگر اقدامات اصلاحی را ضروری می سازد.

به بیان دیگر، خشکسالی فقط یک مسئله محیط زیستی نیست؛ بلکه به یک متغیر مستقیم در بهره برداری از شبکه ریلی تبدیل می شود. کاهش سرعت سیر، توقف های پیشگیرانه، بازرسی های فشرده تر و عملیات مستمر نگهداری، می تواند ظرفیت جابه جایی مسافر و بار را کاهش داده و هزینه بهره برداری از شبکه را افزایش دهد.

میراث خطوط ویکتوریایی در برابر مخاطرات اقلیمی

سازمان زمین شناسی انگلیس، چرخه انقباض و انبساط خاک رس را «مخرب ترین مخاطره زمین شناختی فعلی انگلیس» توصیف کرده است. این پدیده علاوه بر ایجاد نشست در ساختمان ها، می تواند خسارت های گسترده ای برای زیرساخت ها و صنعت بیمه به همراه داشته باشد.

انت ویستل و ادجیل در مطالعه خود، مناطق دارای خاک رسی در سراسر انگلیس را بر پایه میزان خطر خشکسالی دسته بندی کرده و سپس اطلاعات به دست آمده را با موقعیت حدود ۱۰ هزار مایل از خطوط راه آهن این کشور تطبیق داده اند.

در بخش هایی از انگلیس، به ویژه در جنوب این کشور، خاک رس گستردگی بیشتری دارد و خطوط ریلی متعددی نیز بر همین اراضی ساخته شده اند. مهندسان دوره ویکتوریا به دلیل هزینه پایین تر ساخت وساز و مسطح بودن زمین های کم ارتفاع، این مناطق را برای توسعه خطوط آهن ترجیح می دادند؛ اما اکنون همین انتخاب تاریخی، شبکه ریلی را در برابر تشدید خشکسالی و نوسانات اقلیمی آسیب پذیرتر کرده است.