◄ تست سلامت روان برای گواهینامه رانندگی در ایران اجباری می شود؟
پیگیری برای اجرای قانون سلامت روان متقاضیان گواهینامه توسط سازمان نظام روان شناسی آغاز شد؛ اقدامی ضروری که با غربالگری تخصصی، گامی مؤثر برای کاهش خطاهای انسانی و تلفات جاده ای است.
بیش از دو دهه است که آیین نامه راهنمایی و رانندگی بر لزوم کنترل هم زمان سلامت جسمانی و روانی متقاضیان گواهینامه رانندگی تاکید دارد، اما در عمل، در حالی که سلامت جسمانی در حد معاینه چشم و بررسی های بدنی توسط افسر پلیس کنترل می شود، بخش سلامت روان به طور کامل و حتی به شکل صفر، اجرا نشده است.
به گزارش تین نیوز، علیرضا اسماعیلی کارشناس حمل و نقل در این زمینه به خبرنگار ما گفت: بر اساس قانون، مسئولیت اجرای تست سلامت روان متقاضیان گواهینامه به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی سپرده شده است؛ با این حال، به گفته فعالان این حوزه، در نزدیک به ۲۰ سال گذشته، این وزارتخانه عملاً هیچ اقدامی در این زمینه انجام نداده و حتی یک متقاضی گواهینامه هم برای ویزیت و ارزیابی اولیه روان شناسی به مراکز درمانی معرفی نشده است.
وی افزود: دلیل اصلی این کم کاری، نبود زیرساخت های تخصصی به ویژه روان پزشک در شهرهای کوچک و مناطق دورافتاده عنوان می شود؛ جایی که اساساً امکان حضور یا دسترسی به روان پزشک وجود ندارد و در نتیجه برگزاری معاینات تخصصی عملاً غیرممکن است.
وی تاکید کرد: با توجه به خلأ اجرایی موجود، از دو تا سه سال پیش پیگیری هایی برای اجرایی کردن این بخش از قانون آغاز شد. مدیران راهور ابتدا جلسات داخلی برگزار کردند و سپس این نشست ها به جلسات مشترک با سازمان نظام روان شناسی تبدیل شد. به نقل از منابع مطلع، پس از وقفه ای کوتاه، این جلسات مجدداً فعال شده و دومین نشست مشترک با حضور مسئولان راهور، نمایندگانی از دانشگاه علوم انتظامی، اساتید گروه مشاوره و روان شناسی و جمعی از روان شناسان برگزار شده است.
این کارشناس اظهار کرد: بر اساس این طرح، مقرر شده است غربالگری اولیه سلامت روان متقاضیان در مراکز روان شناسی سراسر کشور انجام شود. نکته کلیدی این است که سازمان نظام روان شناسی در حال توسعه مجوزهای فعالیت متخصصان در اقصی نقاط ایران است و حتی در شهرهای بسیار کوچک نیز امکان ارائه این خدمات وجود دارد.
به گفته وی در این مدل پیشنهادی غربالگری اولیه در مراکز روان شناسی تحت نظارت سازمان نظام روان شناسی انجام می شود.
همچنین وارد حاد و خاص برای ارزیابی تکمیلی به روان پزشک ارجاع داده می شوند؛ حتی اگر روان پزشک در شهر دیگری باشد.
در صورت تایید سلامت روان، فرآیند صدور گواهینامه ادامه می یابد و در صورت وجود مشکل، گواهینامه صادر نشده و فرآیند درمان و ارزیابی مجدد دنبال می شود.
اسماعیلی گفت: بر اساس آمار اعلام شده، حدود ۷۰ درصد از کشته های تصادفات جاده ای کشور ناشی از خطاهای انسانی است. این خطاها تنها به ضعف آموزش محدود نمی شود؛ بلکه بسیاری از رانندگان ممکن است دارای اختلالات شخصیتی، پارانوئید، اسکیزوفرنی، دوقطبی یا آستانه تحمل پایین باشند که به طور مستقیم بر عملکرد آن ها پشت فرمان تأثیر می گذارد و احتمال خطا و تصادف مرگبار را به شدت افزایش می دهد.
این کارشناس افزود: در ادامه این پیگیری ها، قرار است از وزارت بهداشت درباره علت اجرا نشدن قانون توضیح خواسته شود و در صورت لزوم، از مسیر ریاست جمهوری یا هیئت دولت دستور ویژه ای برای تصویب و اجرای این طرح صادر شود.
به گفته وی، فعالان این طرح از رسانه ها و مسئولان مربوطه می خواهند تا با حمایت و صدور دستور عاجل، زمینه اجرای هرچه سریع تر تست سلامت روان را نه تنها برای متقاضیان جدید گواهینامه، بلکه برای رانندگان پرخطر و افرادی که تخلفات رانندگی مکرر دارند نیز فراهم کنند.
به گفته وی، رانندگان دارای سلامت روان کافی می توانند بدون مانع به رانندگی ادامه دهند یا گواهینامه دریافت کنند و در صورت وجود مشکل، گواهینامه آن ها باطل می شود؛ اقدامی که می تواند گامی مؤثر در کاهش آمار تلفات جاده ای و افزایش ایمنی عمومی باشد.
