◄ چرا افزایش کرایه باری دواکننده درد رانندگان نیست؟
نایب رئیس کانون انجمن های صنفی کامیون داران ایران با تأکید بر اینکه افزایش درصدی کرایه ها بدون کنترل تورم اقلام مصرفی گره ای از مشکلات معیشتی و عملیاتی رانندگان باز نمی کند، خواستار مهار جهش هزینه های لاستیک، روغن و خدمات تعمیرگاهی شد و از مسکوت ماندن اجرای طرح شاخص «تن برکیلومتر انتقاد کرد.
سید جلال موسوی در پاسخ به این پرسش که آیا نرخ های فعلی کرایه با مخارج واقعی ناوگان تناسب دارد یا خیر، اظهار کرد: «یکی از مطالبات اصلی رانندگان در سال ۱۳۹۷، اجرای طرح تن برکیلومتر بود اما این طرح در نهایت اجرا نشد و فقط روی کاغذ باقی ماند. اگر تن برکیلومتر از ابتدا اجرا می شد و همین روند ادامه پیدا می کرد کرایه ها تقریباً با هزینه ها تناسب پیدا می کرد؛ البته شاید نه به صورت دقیق اما تا حد قابل قبولی متناسب می شد. در آن مقطع به جای اجرای این طرح چند اقدام سریع انجام شد، از جمله اختصاص لاستیک با ارز ۴۲۰۰ تومانی و برای مدت کوتاهی نیز اختصاص روغن به رانندگان.
مبنای علمی تن برکیلومتر و بی توجهی به متغیرهای مسیر
به گزارش سرویس جاده ای تین نیوز، نایب رئیس کانون انجمن های صنفی کامیون داران ایران در گفتگو با ایسنا با تشریح منطق اقتصادی این فرمول تصریح کرد: «فرض کنید کامیونی از بندرعباس به تبریز یا قزوین حرکت می کند. سوخت مصرفی، استهلاک خودرو، لاستیک و سایر هزینه های آن مسیر باید مبنای تعیین کرایه باشد. وقتی همان کامیون بخواهد از مقصد دوباره به بندرعباس برگردد آیا مصرف سوخت یا استهلاک آن تفاوتی می کند؟ همان هزینه ها وجود دارد.
وی ادامه داد: «حتی قرار بود در محاسبه تن برکیلومتر شرایط مسیر نیز لحاظ شود. برای مثال، اگر راننده ای در زمستان به ارومیه یا اردبیل برود به دلیل سردسیر بودن مسیر و سختی کار، کرایه متناسب با شرایط آن مسیر تعیین شود. همچنین اگر راننده ای از ارومیه به سمت بندرعباس یا بوشهر حرکت کند شرایط مسیر گرمسیر نیز در محاسبه لحاظ شود، اما هیچ کدام از این موارد اجرا نشد.
شکاف عمیق میان هزینه های جاری و درصد افزایش کرایه
موسوی با انتقاد از تداوم روش های سنتی و سلیقه ای در قیمت گذاری حمل کالا گفت: «در حال حاضر مبنا همان روش های گذشته است اما اختلاف زیادی میان هزینه واقعی و درصد افزایش کرایه وجود دارد. همین امسال هزینه ها را محاسبه کردیم و افزایش هزینه ها نزدیک ۴۰ درصد بود در حالی که سازمان راهداری به ۲۶.۵ درصد و وزارت راه به ۲۲ درصد رسیده بود که در نهایت همان ۲۶.۵ درصد توافق کردیم.
وی با اشاره به سابقه تاخیرهای چندساله در بازنگری نرخ ها افزود: «اگر هر سال به اندازه افزایش هزینه ها، کرایه ها نیز افزایش پیدا می کرد، یک تناسب نسبی ایجاد می شد. اما در کشور ما سه تا چهار سال کرایه ها افزایش پیدا نکرد. از سال ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۷ تقریباً چهار سال در هیچ جای کشور افزایش مناسبی در کرایه ها انجام نشد. بعد از این دوره طولانی، به جای اجرای تن برکیلومتر، دوباره به شکل سلیقه ای در برخی جاها ۲۰ درصد و در برخی جاها ۳۰ درصد افزایش دادند؛ این روش سلیقه ای نمی تواند مشکل ساختاری ناوگان را حل کند.
رانندگان افزایش کرایه نمی خواهند؛ هزینه ها را مهار کنید
این فعال صنفی با تأکید بر اینکه رشد اسمی درآمدها در برابر شتاب تورم کالاهای اساسی ناوگان کارایی ندارد، خاطرنشان کرد: «ما راننده ها اصلاً نمی خواهیم کرایه افزایش پیدا کند. همین جا در رسانه اعلام می کنم و حتی حاضرم تعهد محضری بدهم که همه رانندگان همین را می خواهند، چون افزایش کرایه زمانی فایده دارد که هزینه های ما نیز کنترل شود.
وی گفت: «از شهریور سال گذشته تا امروز، قیمت لاستیک حدود ۲۰۰ تا ۲۲۰ درصد افزایش پیدا کرده است. در چنین شرایطی حتی اگر کرایه ۶۰ درصد هم افزایش پیدا کند، چه فایده ای برای راننده دارد؟ وقتی راننده برای تعمیر موتور باید هزینه بسیار سنگینی پرداخت کند، افزایش کرایه به تنهایی مشکل را حل نمی کند.
موسوی همچنین با انتقاد از نبود نظارت مؤثر بر دستمزد خدمات فنی و بازار قطعات یدکی یادآور شد: «یکی از دغدغه های فعلی کامیون داران افزایش بی ضابطه هزینه های مصرفی است که قطعات و روغن نیز فشار زیادی به رانندگان وارد کرده است. ما بارها گفتیم که دستگاه های مسئول تنظیم بازار باید به وظایف خودشان بپردازند و اجازه دهند بخش حمل ونقل توسط دستگاه های تخصصی خودش مدیریت شود.
چالش های سامانه ای: لاستیک ناموجود و توقف ۶ ماهه سهمیه روغن
نایب رئیس کانون کامیون داران با اشاره به اختلال در زنجیره تأمین سهمیه ای اقلام اساسی اظهار کرد: «راننده وارد سامانه می شود، لاستیک مورد نیاز خود را انتخاب می کند، سفارش تأیید می شود و حتی فاکتور نیز صادر می شود؛ اما وقتی برای دریافت لاستیک مراجعه می کند به او گفته می شود چنین لاستیکی وجود ندارد یا اشتباهاً در سامانه ثبت شده است. یکی از همکاران من به سامانه ۱۲۴ تهران مراجعه و شکایت کرده است. به او گفته اند اگر کالایی در سامانه وجود داشته فروشنده باید آن را تحویل دهد، اما در عمل این اتفاق نمی افتد و فروشنده می گوید این لاستیک برای ما صرفه اقتصادی ندارد.
وی درباره وضعیت عرضه روغن موتور نیز تشریح کرد: «سامانه ای برای توزیع روغن وجود داشت و در آن مشخص می شد به هر راننده چه میزان روغن تعلق می گیرد. برای مثال در گذشته به کاربر اعلام می شد که چهار گالن روغن باید به یک راننده تحویل داده شود. بعد از مدتی گفتند سامانه را تغییر می دهیم تا شرایط بهتر شود اما در عمل وضعیت بدتر شد و حدود پنج تا شش ماه است که سهمیه روغن ما قطع شده است.
موسوی در پایان به تبعات سنگین حضور دلالان و گسترش روانکارهای بی کیفیت اشاره کرد و هشدار داد: «سؤال ما این است که اگر روغن وجود ندارد، چرا در بازار آزاد و تعویض روغنی ها به وفور پیدا می شود؟ روغنی که مثلاً گالنی سه میلیون و ۴۰۰ هزار تومان قیمت مصوب دارد، چرا در بازار آزاد پنج میلیون و ۵۰۰ هزار یا حتی ۶ میلیون تومان فروخته می شود؟ از طرفی وقتی روغن گران می شود، متأسفانه عرضه روغن تقلبی نیز افزایش پیدا می کند. راننده ممکن است به دلیل اختلاف قیمت، روغن ارزان تر بخرد و تصور کند سود کرده است، اما همان روغن ممکن است بعد از هزار کیلومتر باعث آسیب جدی به موتور و یاتاقان کامیون شود.
