◄ کشتی باشکوه تایتانیک و جزئیاتی از غرق شدن آن

رهبر شهید انقلاب در دیدار مردم آذربایجان شرقی (13981129) فرمودند: همچنان که شکوه و جلال کشتی معروف تایتانیک مانع از غرق شدن آن نشد، شکوه و جلال آمریکا هم مانع از غرق شدنش نیست و آمریکا غرق خواهد شد. 

کشتی تایتانیک یکی از مشهورترین ساخته های بشر است؛ نمادی از غرور مهندسی انسان در آغاز قرن بیستم که تصور می شد شکست ناپذیر است اما در نخستین سفر خود غرق شد. در اوایل قرن بیستم، ساخت تایتانیک آغاز شد، شاهکاری که قرار بود شکوه و امنیتی بی سابقه ارائه دهد. طراحی این کشتی را توماس اندروز، بر عهده داشت. او سازه ای عظیم را تصور کرد که بدنه اش با بیش از سه میلیون پرچ فولادی سرهم می شد و ۱۵ محفظه ضدآب داشت. این محفظه ها طوری طراحی شده بودند که اگر دو یا حتی سه تای آنها آسیب می دید، کشتی غرق نشود. همین ویژگی باعث شد که بسیاری، چه در میان طراحان و چه مردم، تایتانیک را «تقریباً غرق نشدنی» بدانند. سیستم های ایمنی آن زمان چنین ایجابی نمی کرد که تعداد زیادی قایق نجات وجود داشته باشد، به همین دلیل تنها ۲۰ قایق برای حدود یک سوم ظرفیت انسانی کشتی تعبیه شد؛ تصمیمی مرگبار در این پروژه. 

تایتانیک از نظر زیبایی و امکانات، فراتر از یک وسیله نقلیه بود. سالن های بزرگ غذاخوری، اتاق های مجلل با تزئینات چوبی، استخر آب گرم، حمام ترک، سالن ورزشی، رستوران های سطح عالی و راه پله بزرگ آن موجب شد بسیاری آن را یک هتل شناور پنج ستاره بدانند. ساخت این غول آهنین در ۱۹۰۹ آغاز، در مه ۱۹۱۱ به آب انداخته و در آوریل ۱۹۱۲ آماده سفر نخست شد.

تایتانیک با طول ۲۶۹ متر، عرض ۲۸ متر و ارتفاع ۵۳ متر یکی از بزرگ ترین سازه های متحرک زمان خود بود. وزن ناخالص آن بیش از ۴۶ هزار تن و نیروی محرکه اش شامل دو موتور بخار رفت وبرگشتی عظیم و یک توربین بخار بود که مجموعاً حدود ۴۶ هزار اسب بخار توان داشتند، کشتی روزانه نزدیک به ۶۰۰ تن زغال مصرف می کرد و قادر بود با سرعتی تا ۲۳ نات حرکت کند.

در ۱۰ آوریل ۱۹۱۲، تایتانیک نخستین سفر خود را از ساوت همپتون به سوی نیویورک آغاز کرد. پس از توقف کوتاه در شربورگ فرانسه و کوئینزتاون ایرلند، مسیر اقیانوسی اصلی آغاز شد، (تایتانیک حامل بیش از ۲۲۰۰ سرنشین از ثروتمندترین افراد بود).

در شب ۱۴ آوریل ۱۹۱۲، آب وهوا بسیار مناسب بود؛ آسمان صاف، دریا بی موج و آب همچون آینه ای صاف که دیدن کوه های یخ را دشوارتر می کرد. با وجود هشدارهای متعدد از سوی کشتی های دیگر، تایتانیک همچنان با سرعت بالا حرکت می کرد. ساعت ۲۳:۴۰ دیده بانان ناگهان سایه بزرگ کوه یخی را در مسیر کشتی دیدند و زنگ هشدار را به صدا درآوردند، اما فاصله بسیار کم بود. فرمان حرکت تند به چپ صادر شد و موتورها عقب رفتند، اما بدنه عظیم کشتی واکنش کندی داشت. کوه یخ با پهلوی راست کشتی برخورد کرد و در طول ده ها متر از بدنه را پاره کرد. برخلاف تصور عموم، کوه یخ بدنه را سوراخ نکرد بلکه صفحات فولادی را خم و پرچ ها را بیرون کشید و پنج محفظه از پانزده محفظه ضدآب را از کار انداخت و سرنوشت کشتی رقم خورد.

اندروز، طراح کشتی، پس از بازدید از قسمت های آسیب دیده به کاپیتان اطلاع داد که کشتی قطعاً غرق خواهدشد. آب با سرعتی بالا وارد می شد و کشتی آرام از جلو پایین می رفت. پیام های اضطراری مخابره شد، اما نزدیک ترین کشتی ها فاصله زیادی داشتند.

فرایند تخلیه قایق های نجات به دلیل شلوغی، ناآرامی و کمبود آموزش، بسیار آشفته بود. برخی قایق ها با نصف ظرفیت رها شدند، در حالی که صدها نفر روی عرشه در انتظار مرگ ایستاده بودند. با پیشروی آب، شیب عرشه بیشتر شد و وسایل و افراد شروع به لغزیدن کردند. چراغ های کشتی تا ساعت ۲:۱۸ بامداد روشن بود، اما در آن لحظه بدنه تحمل وزن قسمت جلویی پر از آب را از دست داد و در نقطه ای میان دودکش های سوم و چهارم شکست. بخش جلویی به اعماق فرو رفت و قسمت عقبی برای لحظاتی عمودی شد، صدها نفر از آن سقوط کردند و سپس این بخش نیز به آرامی غرق شد. دمای آب حدود منفی یک درجه سانتی گراد بود و بیشتر افراد در چنددقیقه دچار هیپوترمی شدند، کشتی کارپاتیا ساعت ۴ بامداد رسید و ۷۰۵ نفر را نجات داد.

برخی علت های مطرح شده: سرعت نامناسب، کمبود قایق نجات، دید کم، کیفیت نامناسب برخی پرچ ها، تاخیر واکنش (و غرور).

تاریخ بشر مکررا شاهد رخدادهای مشابه برای بزرگترین مصنوعات و مستحدثات غرورانگیز بشر بوده که به سادگی منهدم گردیدند.