دولت مشق بنادر را در پسکرانه بنویسد
تین نیوز | مجلس شورای اسلامی در یکی از مصوبات خود دولت را مکلف به توسعه زیرساختها، تجهیز بنادر و همچنین مدیریت واردات و صادرات از طریق دستگاههای اجرایی ذیربط کرده و نمایندگان مجلس نیز با ماده واحده طرح تسریع در امر تخلیه و بارگیری کشتیها در بنادر موافقت کردند.
در زمینه تجهیز، تامین و توسعه زیرساختهای بندر در کشور اما چند موضوع مهم وجود دارد که یکی از آنها فضای پسکرانهای بنادر است. برخی بنادر در ایران بهدلیل موقعیت جغرافیایی فضای مناسبی را بهعنوان پسکرانه ندارند اما درباره دیگر بنادری که فضای پسکرانه دارند موضوعاتی را باید رعایت کرد که توسعه بنادر امکانپذیر باشد.
رفتوآمد کشتیهای تجاری و مسافربری در بنادر مهمترین عامل رونق بندر است اما اینکه چه کشتیهایی تمایل دارند در بنادر ایران پهلوگیری کنند و چه کارهایی باید انجام شود تا کشتیهای بیشتری تمایل به این کار داشته باشند موضوعی است که صمت در این گزارش به آن پرداخته است.
در ماده واحده این طرح آمده، دولت مکلف است با توسعه زیرساختها و تجهیز بنادر و مدیریت واردات و صادرات از طریق دستگاههای اجرایی ذیربط، بخش خصوصی و صاحبان کالاهای وارداتی و صادراتی برای پیشگیری از معطل شدن و تسریع در امر تخلیه و بارگیری کشتیها در بنادر کشور اقدامات لازم را انجام دهد.
سالم شهیدی، مدیر سابق بندر شهید حقانی در بندرعباس درباره چگونگی حمایت از بنادر و تجهیز و توسعه زیرساختها در این زمینه به صمت گفت: بنادر بسیاری با کارآییهای متفاوت وجود دارد. برای توسعه و تجهیز زیرساختها در بنادر یکی از موضوعاتی که اهمیت بسیاری دارد، کاربرد بندر است. توسعه بنادر باید با احتساب کاربرد آنها انجام شود.
شهیدی با اشاره به اینکه در زمینه صادرات و واردات بنادر کارگو و کانتینر وجود دارد، توضیح داد: علاوه بر این در زمینه کشتیهای مسافربری نیز بنادر قابل توجهی در ایران وجود دارد. برخی از بنادری که در ایران وجود دارند فقط به حملونقل مسافران میپردازد و کارگو در آنها انجام نمیشود. برای توسعه بنادر گام نخست این است که بنادر ایران باید به تفکیک تحلیل و بررسی شوند.
مدیر سابق بندر شهید حقانی همچنین با بیان اینکه اکنون ایران در شرایط بدون تحریم قرار گرفته و میتوان از این ظرفیت به خوبی استفاده کرد، توضیح داد: این شرایطی است که برای دستیابی به آن زحمات بسیاری کشیده شده و اکنون میتوان برای توسعه کشور از دستاوردهای مذاکرات هستهای استفادههای بسیاری برد.
وی با تاکید بر اینکه برداشته شدن تحریمهای کشتیرانی نیز یکی از مهمترین دستاوردهای ایران در مذاکرات هستهای بود، گفت: سازمان کشتیرانی ایران اکنون بیش از ۱۰۰ شناور دارد که در شرایط کنونی میتوان از ظرفیت آنها نیز استفاده بیشتری کرد اما برای استفاده از این ظرفیتها موضوع مهمی که وجود دارد، توسعه بنادر است.
این کارشناس امور بنادر کشور با اشاره به اینکه اکنون در منطقه مشکلات دیپلماتیک و سیاسی قابل توجهی بین روسیه و ترکیه به وجود آمده است، توضیح داد: وجود این مشکلات از یک سو و رفع تحریمهای ظالمانه از سوی دیگر شرایطی را برای ایران به وجود آورده که بر اساس آن ایران میتواند با حمایت از صنایع دریایی و توسعه بنادر بازار اقتصادی مناسبی در منطقه برای خود ایجاد کند.
شهیدی با اشاره به اینکه اگر برنامه توسعه بندر چابهار سریعتر از موعدی که در برنامه آمده، انجام شود تاثیر مناسبی در ارزآوری برای کشور خواهد داشت، توضیح داد: در این صورت قدرت ایران در منطقه و در رقابت با بنادر پاکستان و هند بسیار جدیتر خواهد شد. همچنین در شرایط کنونی میتوان بازارهای ترانشیپی در آسیای میانه را راحتتر بهدست آورد.
مدیرسابق بندر شهید حقانی با بیان اینکه توسعه بنادر جنوب نیز از جمله اولویتهایی است که چندینبار مسئولان دولت یازدهم درباره آن وعدههایی دادهاند و در برخی زمینهها هم عملکرد مناسب و قابل توجهی وجود دارد، افزود: اما در این زمینه برخی ظرفیتها وجود دارد که باید به آنها توجه بیشتری شود. برای مثال یکی از موضوعاتی که در جنوب کشور اهمیت دارد بندر خرمشهر است. این بندر به صورت ریلی، جادهای و آبی به کشورهای همسایه راه دارد.
وی درباره توسعه بنادر با تاکید بر اینکه در زمینه توسعه ایجاد فضای پسکرانه اهمیت بسیاری دارد، گفت: به لحاظ اقتصادی توسعه بنادر یعنی حیات کشور و این موضوع اهمیت بسیاری دارد. با احتساب فضای قابل توجه ساحلی و بنادر بسیاری که در کشور داریم، استفاده از این ظرفیت اهمیت دارد.
شهیدی درباره ایجاد فضای پسکرانه در بنادر ایران بیان کرد: با توجه به مصوبه مجلس شورای اسلامی درباره توسعه زیرساختها در بنادر موضوع مهمی که وجود دارد این است که پسکرانه و ایجاد این فضا مهمترین زیرساخت توسعه بنادر در ایران است.
این کارشناس بنادر با اشاره به اینکه در پسکرانههای بندری یکی از مهمترین صنایعی که باید وجود داشته باشد کشتیسازی است، توضیح داد: در ایران بهدلیل اینکه فضای مناسبی بهعنوان پسکرانه وجود ندارد، کشتیسازی هم با مشکلاتی روبهرو است.
وی با بیان اینکه در پسکرانهها باید حداقل یک واحد تعمیر کشتی مجهز وجود داشته باشد، گفت: متاسفانه نبود این موضوع در پسکرانهها باعث میشود صاحبان کشتی در برخی زمینهها هزینههای بسیاری متحمل شوند. همچنین یکی دیگر از مواردی که وجود این واحدها را در پسکرانهها الزامی میکند این است که در نبود واحدهای تعمیراتی بسیاری از کشتیها این بنادر را به عنوان مقصد انتخاب نمیکنند.
فضایی برای تعمیرات کشتیها
در ادامه، کاپیتان سیروس جعفری درباره وضعیت پسکرانهها و مشکلاتی که در بنادر ایران وجود دارد به صمت گفت: با توجه به اینکه شناورها به دلیل فشار شرایط دریایی و حرکت در آبهای شور با مشکلاتی روبهرو میشوند این نیاز وجود دارد که به موقع و در زمان مناسب تعمیر شوند.
وی با اشاره به اینکه مالکان کشتیها شاخصهایی را برای انتخاب محل تعمیر درنظر میگیرند، توضیح داد: در این زمینه با توجه به اینکه شناورها از آب بالا کشیده میشوند، یکی از شاخصهایی که اهمیت دارد جلوگیری از آسیبهای احتمالی است. علاوه بر این تخصص در تعمیر و هزینههای آن نیز از جمله شاخصهایی است که برای مالکان کشتی اهمیت بسیاری دارد.
کاپیتان جعفری درباره انواع تعمیرات اظهار کرد: در زمینه تعمیرات کشتی انواعی که بهطور معمول انجام میشود، تعمیر پروانهها، سرویس موتور کشتی، بررسی بدنه و تعمیرات زیرآبی است که در زمینه پروانهها موضوع مهمتر بالانس پروانههای کشتیهاست.
وی با اشاره به اینکه هزینه بالا و پایین آوردن کشتی و تعمیرات آن در ایران بسیار بالاتر از دیگر کشورهای منطقه است، گفت: در این زمینه با توجه به این اختلاف قیمت مالکان کشتی ترجیح میدهند تعمیرات و سرویسهای لازم کشتیهای خود را در کشورهایی مانند دوبی و عمان انجام دهند.
این کارشناس کشتی همچنین گفت: باید تعمیرات کشتی را از تمام زوایا بررسی کرد و برای بهینهسازی هزینه تعمیرات کشتی در ایران ابتدا باید زیرساختهای مورد نیاز کشتیها در بنادر تامین شوند تا هزینهها رقابتپذیر شده و بر پایه آن کشتیها در فضای پسکرانه بنادر ایرانی تعمیر شوند.