|
کد خبر
۸۲۳۳۶
کپی شد
بحران گردشگری ما از دستشویی شروع میشود
تین نیوز | بعد از رفع تحریم ها و از بین رفتن ایران هراسی، ایران در ذهن مردمان بسیاری از کشور ها چهره دیگری پیدا کرده است. با مذاکرات طولانی و فشرده تیم مذاکره کننده ایران، حالا ایران می تواند دیده و مقصد تازه گردشگران جهان شود.
روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی با اشاره به اینکه«رفع تحریمها موجب افزایش قابلملاحظه رزرو تورهای سفر به ایران ازسوی شهروندان آمریکایی شده» نوشته است: آمریکاییها برای سفر به ایران توجهی به هشدار وزارت خارجه مبنی بر خطرناک بودن این کشور خاورمیانه ندارند.
چندی پیش نیز نشریه گاردین در گزارشی با عنوان«سال ۲۰۱۶ کجا برویم؟» به معرفی بهترین انتخابهای گردشگری در سال جاری میلادی از سواحل مرجانی استرالیا تا آفریقای جنوبی و اسکاتلند پرداخت و ضمن پیشنهاد ایران به عنوان یکی از بهترین انتخابها برای سفر در سال ۲۰۱۶، همگان را به آشنایی با تاریخ کهن این سرزمین دعوت کرده هفته گذشته نیز یکی از مسئولان دفتر حفاظت منافع ایران در واشنگتن با اشاره به هجوم بیسابقه گردشگران برای دیدار از ایران در ماه های اخیر گفت که این دفترتا کنون بیش از 9 هزار روادید برای ورود به ایران صادر کرده است.
همین باعث شد تا کارشناسان و گردشگران ایرانی متوجه فرا رسیدن روز های روشن گردشگری ایران شوند. برای بررسی فرصت ها و چالش های پیش روی صنعت گردشگری کشور با اشکان بروج کارشناس ارشد جهانگردی و مدرس دانشگاه به گفتوگو نشستیم .
با توجه به افزایش گردشگر در فضای پسا تحریم چالش های صنعت گردشگری را چگونه ارزیابی می کنید و به نظر شما چطور می توان در صنعت گردشگری به توسعه پایدار رسید؟
در حال حاضر بزرگ ترین مشكل نداشتن سیاست كلی گردشگری در دولت است. تا وقتی كه گردشگری در اولویت های اقتصادی کشور نباشد و اقتصاد كشور یكی از عناصرش گردشگر نباشد و تا وقتی كه مفهوم گردشگر به عنوان جاسوس در کشور مطرح میشود گردشگری این مملكت به نتیجه نمیرسد.
داشتن یك برنامهریزی و یك نظام جامع گردشگری هماهنگ و یكپارچه در كل كشور از دیگر مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد نه اینكه شرق یك ساز بزند غرب یک ساز. با وجود یک نظام جامع گردشگری وقتی رئیس سازمان میگوید هدف اصلی ما رشد گردشگری است همه استان ها باید این را بدانند و سرلوحهشان باشد و برنامه داشته باشند. نه اینكه یكی بگوید من دوست دارم بومگردی كار كنم یكی بگوید من ترجیح میدهم روی فضا كار كنم؛ این میشود عدم یكپارچگی. یكپارچه بودن این است كه وقتی یك سیاست میآید میگویند همه باید دست به دست هم دهیم با پتانسیل استان مان و تواناییها و توانمندیهایمان برویم به سمت و سوی رشد و توسعه زیر ساخت گردشگری .
موضوع بعدی بحث نظارت و ضمانت اجرایی برنامه های گردشگری است ؛به طور مثال برنامه تا ماه سوم باید اجرا شود، نشد توبیخ شوند . صنعت گردشگری صنعتی با ماهیت خدماتی است و اثر تكاثری اقتصادی دارد و برای همه سودمند است اشتغالزایی و ارز آوری می آورد که گفته می شود صادرات نامرئی. من نمیدانم با چه زبانی باید گفت بیخیال نفت و خودرو شوید بیخیال خیلی چیزهایی كه وقت و هزینه از شما میگیرد. در اکثر کشورها گردشگری اولین منبع اقتصادی است حتی امارات که منابع گردشی زیادی ندارد. برای رسیدن به توسعه پایدار هم در صنعت گردشگری باید مدیرانی با مدیریت پایدار داشته باشیم .
چرا شما معتقدید که ایران جاذبه گردشگری ندارد؟ در صورتی كه كشور ما با قدمت تاریخی ای كه دارد میراث ارزشمندی دارد كه برای توریست اروپایی شگفت آور است ؟
ایران جاذبه گردشكری ندارد اما منابع گردشگری فراوانی دارد . از نگاه مردم عادی و خیلی از مدیران جاذبه آن است كه یك چیزی را ثبت كنیم تا مردم را به خود جذب كند. اما در تعریف گردشگری از نگاه سیستم گردشگری جاذبه علاوه بر اینكه مردم را به خودش جذب میكند باید مدیریت و برنامهریزی داشته باشد. شما دو، سه جاذبه نام ببرید كه مدیریت صحیحی داشته باشد. به طور مثال برج میلاد برنامهاش مشخص است؛ میدانی چند وقت سال نمایشگاه دارد.
جشنوارهاش مشخص است و مدیریت دارد. اما تخت جمشید مدیریت و برنامهریزی ندارد ، هنوز مسیر حركتش مشخص نیست ، هنوز موزهاش مشكل دارد؛ به هیچ وجه نمیشود اسمش را جاذبه گذاشت. وقتی اسم جاذبه را می آوری ایفل را مطرح میكنند. از راهنمای دم درش از ساعت ورود و خروجش؛ از نوع برخوردی كه انجام میشود؛ از نوع مرمتهایی كه صورت میگیرد؛ از نوع مسیری كه برایشان تعریف میشود؛ از تایمی كه وقتی موزه بسته است با نورپردازی مردم را به سمت خودشان میكشند.
نبود سیستم های بانکی و خدمات بانکداری الکترونیکی که امنیت مالی گردشگر را تامین نمی کند یکی از آسیب های دوران تحریم در ایران است اما در حال حاضر هم ایران از نظر شاخص بانک الکترونیک در بین 149 رتبه 149 را دارد؛ به نظر شما گردشگر با این موانع به ایران سفر می کند؟
بله، نبود سیستم های بانکداری الکترونیک یكی از بزرگترین معضلات است گردشگر در اروپا 500 یورویی دستش باشد هیچكس نمیگیرد، 200 یورویی هیچكس نمیگیرد مگر اینكه یك هتل بروید یك مبلغ زیادی باشد و بگویید من پول درشت دارم میتوانم به شما بدهم آن هم با كلی مکافات و گرفتن پاسپورت شاید قبول كنند. پولی جابهجا نمیكنند و تمام معاملاتشان الکترونیکی صورت می گیرد وقتی به ایران میآیند کسی که 500 یورو همراهش نیست باید 10 هزار یورو در جیبش باشد چرا چون میخواهد یك هفته در ایران سفر و خرید کند.
یكی از مشكلات ما در خدمات به گردشگر خدمات بانکی است و دیگری بحث توالت كه كشوری مثل اتریش یا هلند آلارم میزنند كه وضعیت ایران خوب شده تروریستی نیستند ولی برای سفر به ایران قرص ادرار همراهتان باشد چون در ایران وضعیت دستشویی مناسب نیست؛ توالت فرنگی ندارند در نتیجه دچار بحران خواهید شد.
با وجود قوانین محدود كننده در كشور ما برای توریست ها علی الخصوص محدودیتهای حجاب و استفاده كامل از شبكه های ماهواره چطور می توان مخاطب را به ایران جذب كرد ؟
یكسری محیطها روی ما تأثیر میگذارند كه رقابتی هستند. محیط خرد و كلان . محیط خرد قابل كنترل ماست و ما میتوانیم آن راعوض كنیم مثل همین قانونهایی كه خودمان میگذاریم مثلا ماهواره را آزاد كنیم این محیط تحت كنترل است. محیط كلان دست شما نیست و شما تابع آن هستی؛ فقط تحت تأثیر قرار میگیرید مثل همین قانون ویزای آمریكا مثل تحریمهایی كه علیه ایران میشود. این محیط خرد و كلان است ولی باید چیزهایی را حذف كنیم كه تحت كنترل باشد. میتوانیم قانون آمریكا را عوض كنیم؟ خیر حتی آقای ظریف هم نمیتواند. باید فضا را طوری تلطیف كنیم كه توریست را با هر اتفاقی كه میافتد به سمت گردشگری ایران جذب كنیم .
با وجود قانون ها و محدودیت هایی كه برای توریست ها داریم آمار گردشگران در حال افزایش است و هفته پیش 9 هزار آمریكایی تقاضای ورود به ایران را داشتند و موج جدیدی از آمریكایی ها میخواهند به ایران سفر كنند . پس سیاستهایی مثل خندههای ظریف در حقیقت نشان داد كه ایران امن است، ایران تروریست نیست و خیلی قصههای دیگر باعث میشود با آن قانون مبارزه مسالمتآمیز داشته باشیم. ما نمیتوانیم هیچ وقت قانون حجاب را در این مملكت عوض كنیم نمیتوانیم قانون خوردن مشروب را در كشور تغییر دهیم اینها محیط های كلان قانونی ماست نمی توانیم ایران را با کشورهای دیگر مقایسه کنیم؛ گردشگر نه برای ماندن در هتل به ایران می آید نه برای نوشیدن مشروبات و برداشتن حجاب چون دنبال یك چیز بهتر و خاص تر است اگر یك هفته مشروب نخورد هیچ اتفاقی نمی افتد .
ارزانی سفر به ایران مهم ترین عامل اقبال جهانی به گردشگری کشور در شرایط کنونی و پس از رفع موانع تحمیلی است با وجود این هتل های ایران در مقایسه با رقبای هم تراز جهانی خود بسیار گران ترند و در مقایسه با رقبای هم قیمت خود خدمات مطلوبی را ارائه نمی دهند؛ این موضوع تا چه میزان در جذب گردشگر می تواند موثر باشد ؟
البته گردشگران خارجی برای هتل به ایران نمیآیند و فقط یک جای خوب و تمیز برای استراحت می خواهند ولی ما حتی آن را هم نداریم كه صدایشان درمیآید . اندازه یك هتل و مهمانسرای دو ستاره هم در هتل ها خدمات نمیدهند. نیروی انسانی یکی از بزرگترین مشکلات ماست. به جرات می شود گفت یکی، دو هتل در ایران بیشتر نیست که از نظر نیروی انسانی استاندارد بین المللی داشته باشد. اوضاع ما در بحث هاسپیتالیتی (مهمان نوازی) واقعا خراب است. باید دقت کرد که یک بعد گردشگری سخت افزاری است و بعد دیگر آن بعد نرمافزاری است که باید به آن توجه کرد.
وقتی با مسافرانی که به ایران سفر می کنند صحبت می کنیم همه میگویند که ایران باید به هاسپیتالیتی(مهمان نوازی) توجه کند. در واقع از نظر بسیاری از کارشناسان گردشگری ایران در مهماننوازی از مسافران و گردشگران خود بسیار خوب عمل می کند حتی بسیاری از کارشناسان گردشگری خارجی گفتند که این میهمان نوازی باید به عنوان یک میراث ناملموس در یونسکو ثبت شود. در واقع همه ما مهمان نوازیم اما آنچه ما به عنوان هاسپیتالیتی در دنیا می شناسیم استانداردهایی است برای ارائه خدمت به گردشگر که هنوز هم که هنوز است لوکس ترین رستوران های تهران و اصفهان حتی توانایی اینکه چطوری از مشتریان خود به درستی و روی قاعده پذیرایی کنند را ندارند.
خارجی ها و گردشگران این ها را می بینند و مینویسند که ایرانی ها خیلی مهمان نواز و خونگرم اند اما از لحاظ خدمت دادن ضعیف اند. حالا این همان دو و سه میلیون گردشگری اند که الان به ایران آمده اند، اگر این جمعیت به ۵ یا ۶ میلیون نفر برسد این ۵ میلیون که برگردند با گفتن اینکه ایران خیلی امن و آرام است اما به لحاظ کیفیت خدماتدهی مناسب نیست و شیوه درست خدمت دادن را نمی دانند دوباره یک تصویر منفی ای از ایران ایجاد خواهند کرد.
متاسفانه حتی در هتل های تهران هنوز استانداردهای جهانی حوزه هتلداری و مهماننوازی رعایت نمی شود و هنوز نمی دانند که از کدام سمت غذا باید سرو شود ،آشغال را چطور بردارند، به توریست دست نزنند . بحث حریمهای خصوصی افراد را هنوز نمیدانیم آن هم در برخورد با توریستها به خصوص آلمانیها،آمریكایی ها و فرانسویها.
دردوران ریاست آقای مشایی در سازمان میراث فرهنگی عنوان شد که ایران جزوه 5 کشور برتر در زمینه طبیعت و 10 کشور برتر در زمینه میراث فرهنگی و تاریخی است؛ این آمار را قبول دارید؟ آخرین آماری را که جایگاه ایران را در گردشگری مشخص می کند در دست دارید ؟
طبق آخرین گزارش انجمن جهانی اقتصاد (World Economic Forum) در حوزه صنعت گردشگری(2015)، شاخص رقابت پذیری ایران در زمینه سفر و گردشگری از بین 141 کشور، رتبه 98 است كه نسبت به رتبه 138 سال های پیش رشد خوبی داشتیم!
شاخص رقابتپذیری خود دارای زیرشاخصهایی است که ارزان بودن ،داشتن زیر ساخت، سلامت زندگی، امنیت، ثبات سیاسی و ... هستند اما ما تنها در شاخص هزینه کم سفر و به صرفه بودن در دنیا اول هستیم . یعنی ایران کشوری ارزان است و ارزش سفر را هم دارد ولی در شاخص رقابتپذیری 98 است .
ایران از نظرشاخص منابع طبیعی برای گردشگری در رتبه 98 از 141 و با امتیاز48/2 از 10 و از نظر منابع فرهنگی برای سفر در رتبه 37 و با امتیاز 59/2 از 10است ایران حتی در شاخص رقابت پذیری منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا جزو 10کشور اول هم نیست.یعنی اینقدر دهم وپنجم نکنید ایران منبع گردشگری زیاد دارد ولی از نظر جاذبه گردشگری که مهم ترین عامل سفر و نیازمند مدیریت و برنامه ریزی است جایگاه بسیار پایینی دارد . شما بروید در سایت یونسكو فقط یك جمله است كه ایران با توجه به میراث جهانی ثبت شده و تاریخ و فرهنگ و تمدنی كه دارد میتواند جزو 10 كشور اول در حوزههای گردشگری در حوزه فرهنگ باشد؛ نگفته اول ایتالیا دوم مصر سوم چین.در بحث طبیعی هم از لحاظ منابع طبیعی حتی همین دو آمار را در فرم اقتصادی مشخص كرده كه ایران خیلی آخر و این نشان دهنده بی برنامگی وعدم مدیریت در منابع طبیعی، گردشی ماست.
به طور مثال در سایت تفریحی واحه ورزنه كه مکانی است با جاذبه های طبیعی برنامهریزی و مدیریت خوبی صورت گرفته و اقامتگاه دارد، آفروید دارد و از آن پتانسیلی كه آنجا دارد به درستی استفاده میشود. البته باید نظارت شود؛ از لحاظ زیست محیطی چك شود،برای مردم محلی شغل ایجاد شده كه باید كنترل شود و مشكلات اجتماعی، فرهنگی برایشان پیش نیاید. ولی در بیستون که یك میراث جهانی است برنامه ای جامع وجود ندارد و هنوز یك بروشور فارسی در سایتشان پیدا نمی شود فقط برای نوروز تعدادی بروشور چاپ می شود و تعدادی هم راهنما می آورند که توضیح دهند. باید از مدیران این مجموعه پرسید كه میشود مسیر حركتتان را بگویید؟ فاضلاب توالت های این مجموعه به كجا می رود؟ میشود مسیر خوردن آب و خوراكی را نشان دهید؟ محلی برای استراحت دارید ؟ نیمكت تعریف كردید كه مردم بنشینند؟ آیا بلیتتان را آزاد میفروشید؟ قیمتش از كجا مشخص میشود؟ اینها مسائلی است که به آن میگوییم برنامهریزی برای جاذبههای گردشگری كه امیدوارم با این افزایش حجم گردشگر به ایران با مدیریت صحیح و برنامه ریزی گردشگری اولین منبع اقتصادی كشورمان شود .
چندی پیش نیز نشریه گاردین در گزارشی با عنوان«سال ۲۰۱۶ کجا برویم؟» به معرفی بهترین انتخابهای گردشگری در سال جاری میلادی از سواحل مرجانی استرالیا تا آفریقای جنوبی و اسکاتلند پرداخت و ضمن پیشنهاد ایران به عنوان یکی از بهترین انتخابها برای سفر در سال ۲۰۱۶، همگان را به آشنایی با تاریخ کهن این سرزمین دعوت کرده هفته گذشته نیز یکی از مسئولان دفتر حفاظت منافع ایران در واشنگتن با اشاره به هجوم بیسابقه گردشگران برای دیدار از ایران در ماه های اخیر گفت که این دفترتا کنون بیش از 9 هزار روادید برای ورود به ایران صادر کرده است.
همین باعث شد تا کارشناسان و گردشگران ایرانی متوجه فرا رسیدن روز های روشن گردشگری ایران شوند. برای بررسی فرصت ها و چالش های پیش روی صنعت گردشگری کشور با اشکان بروج کارشناس ارشد جهانگردی و مدرس دانشگاه به گفتوگو نشستیم .
با توجه به افزایش گردشگر در فضای پسا تحریم چالش های صنعت گردشگری را چگونه ارزیابی می کنید و به نظر شما چطور می توان در صنعت گردشگری به توسعه پایدار رسید؟
در حال حاضر بزرگ ترین مشكل نداشتن سیاست كلی گردشگری در دولت است. تا وقتی كه گردشگری در اولویت های اقتصادی کشور نباشد و اقتصاد كشور یكی از عناصرش گردشگر نباشد و تا وقتی كه مفهوم گردشگر به عنوان جاسوس در کشور مطرح میشود گردشگری این مملكت به نتیجه نمیرسد.
داشتن یك برنامهریزی و یك نظام جامع گردشگری هماهنگ و یكپارچه در كل كشور از دیگر مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد نه اینكه شرق یك ساز بزند غرب یک ساز. با وجود یک نظام جامع گردشگری وقتی رئیس سازمان میگوید هدف اصلی ما رشد گردشگری است همه استان ها باید این را بدانند و سرلوحهشان باشد و برنامه داشته باشند. نه اینكه یكی بگوید من دوست دارم بومگردی كار كنم یكی بگوید من ترجیح میدهم روی فضا كار كنم؛ این میشود عدم یكپارچگی. یكپارچه بودن این است كه وقتی یك سیاست میآید میگویند همه باید دست به دست هم دهیم با پتانسیل استان مان و تواناییها و توانمندیهایمان برویم به سمت و سوی رشد و توسعه زیر ساخت گردشگری .
موضوع بعدی بحث نظارت و ضمانت اجرایی برنامه های گردشگری است ؛به طور مثال برنامه تا ماه سوم باید اجرا شود، نشد توبیخ شوند . صنعت گردشگری صنعتی با ماهیت خدماتی است و اثر تكاثری اقتصادی دارد و برای همه سودمند است اشتغالزایی و ارز آوری می آورد که گفته می شود صادرات نامرئی. من نمیدانم با چه زبانی باید گفت بیخیال نفت و خودرو شوید بیخیال خیلی چیزهایی كه وقت و هزینه از شما میگیرد. در اکثر کشورها گردشگری اولین منبع اقتصادی است حتی امارات که منابع گردشی زیادی ندارد. برای رسیدن به توسعه پایدار هم در صنعت گردشگری باید مدیرانی با مدیریت پایدار داشته باشیم .
چرا شما معتقدید که ایران جاذبه گردشگری ندارد؟ در صورتی كه كشور ما با قدمت تاریخی ای كه دارد میراث ارزشمندی دارد كه برای توریست اروپایی شگفت آور است ؟
ایران جاذبه گردشكری ندارد اما منابع گردشگری فراوانی دارد . از نگاه مردم عادی و خیلی از مدیران جاذبه آن است كه یك چیزی را ثبت كنیم تا مردم را به خود جذب كند. اما در تعریف گردشگری از نگاه سیستم گردشگری جاذبه علاوه بر اینكه مردم را به خودش جذب میكند باید مدیریت و برنامهریزی داشته باشد. شما دو، سه جاذبه نام ببرید كه مدیریت صحیحی داشته باشد. به طور مثال برج میلاد برنامهاش مشخص است؛ میدانی چند وقت سال نمایشگاه دارد.
جشنوارهاش مشخص است و مدیریت دارد. اما تخت جمشید مدیریت و برنامهریزی ندارد ، هنوز مسیر حركتش مشخص نیست ، هنوز موزهاش مشكل دارد؛ به هیچ وجه نمیشود اسمش را جاذبه گذاشت. وقتی اسم جاذبه را می آوری ایفل را مطرح میكنند. از راهنمای دم درش از ساعت ورود و خروجش؛ از نوع برخوردی كه انجام میشود؛ از نوع مرمتهایی كه صورت میگیرد؛ از نوع مسیری كه برایشان تعریف میشود؛ از تایمی كه وقتی موزه بسته است با نورپردازی مردم را به سمت خودشان میكشند.
نبود سیستم های بانکی و خدمات بانکداری الکترونیکی که امنیت مالی گردشگر را تامین نمی کند یکی از آسیب های دوران تحریم در ایران است اما در حال حاضر هم ایران از نظر شاخص بانک الکترونیک در بین 149 رتبه 149 را دارد؛ به نظر شما گردشگر با این موانع به ایران سفر می کند؟
بله، نبود سیستم های بانکداری الکترونیک یكی از بزرگترین معضلات است گردشگر در اروپا 500 یورویی دستش باشد هیچكس نمیگیرد، 200 یورویی هیچكس نمیگیرد مگر اینكه یك هتل بروید یك مبلغ زیادی باشد و بگویید من پول درشت دارم میتوانم به شما بدهم آن هم با كلی مکافات و گرفتن پاسپورت شاید قبول كنند. پولی جابهجا نمیكنند و تمام معاملاتشان الکترونیکی صورت می گیرد وقتی به ایران میآیند کسی که 500 یورو همراهش نیست باید 10 هزار یورو در جیبش باشد چرا چون میخواهد یك هفته در ایران سفر و خرید کند.
یكی از مشكلات ما در خدمات به گردشگر خدمات بانکی است و دیگری بحث توالت كه كشوری مثل اتریش یا هلند آلارم میزنند كه وضعیت ایران خوب شده تروریستی نیستند ولی برای سفر به ایران قرص ادرار همراهتان باشد چون در ایران وضعیت دستشویی مناسب نیست؛ توالت فرنگی ندارند در نتیجه دچار بحران خواهید شد.
با وجود قوانین محدود كننده در كشور ما برای توریست ها علی الخصوص محدودیتهای حجاب و استفاده كامل از شبكه های ماهواره چطور می توان مخاطب را به ایران جذب كرد ؟
یكسری محیطها روی ما تأثیر میگذارند كه رقابتی هستند. محیط خرد و كلان . محیط خرد قابل كنترل ماست و ما میتوانیم آن راعوض كنیم مثل همین قانونهایی كه خودمان میگذاریم مثلا ماهواره را آزاد كنیم این محیط تحت كنترل است. محیط كلان دست شما نیست و شما تابع آن هستی؛ فقط تحت تأثیر قرار میگیرید مثل همین قانون ویزای آمریكا مثل تحریمهایی كه علیه ایران میشود. این محیط خرد و كلان است ولی باید چیزهایی را حذف كنیم كه تحت كنترل باشد. میتوانیم قانون آمریكا را عوض كنیم؟ خیر حتی آقای ظریف هم نمیتواند. باید فضا را طوری تلطیف كنیم كه توریست را با هر اتفاقی كه میافتد به سمت گردشگری ایران جذب كنیم .
با وجود قانون ها و محدودیت هایی كه برای توریست ها داریم آمار گردشگران در حال افزایش است و هفته پیش 9 هزار آمریكایی تقاضای ورود به ایران را داشتند و موج جدیدی از آمریكایی ها میخواهند به ایران سفر كنند . پس سیاستهایی مثل خندههای ظریف در حقیقت نشان داد كه ایران امن است، ایران تروریست نیست و خیلی قصههای دیگر باعث میشود با آن قانون مبارزه مسالمتآمیز داشته باشیم. ما نمیتوانیم هیچ وقت قانون حجاب را در این مملكت عوض كنیم نمیتوانیم قانون خوردن مشروب را در كشور تغییر دهیم اینها محیط های كلان قانونی ماست نمی توانیم ایران را با کشورهای دیگر مقایسه کنیم؛ گردشگر نه برای ماندن در هتل به ایران می آید نه برای نوشیدن مشروبات و برداشتن حجاب چون دنبال یك چیز بهتر و خاص تر است اگر یك هفته مشروب نخورد هیچ اتفاقی نمی افتد .
ارزانی سفر به ایران مهم ترین عامل اقبال جهانی به گردشگری کشور در شرایط کنونی و پس از رفع موانع تحمیلی است با وجود این هتل های ایران در مقایسه با رقبای هم تراز جهانی خود بسیار گران ترند و در مقایسه با رقبای هم قیمت خود خدمات مطلوبی را ارائه نمی دهند؛ این موضوع تا چه میزان در جذب گردشگر می تواند موثر باشد ؟
البته گردشگران خارجی برای هتل به ایران نمیآیند و فقط یک جای خوب و تمیز برای استراحت می خواهند ولی ما حتی آن را هم نداریم كه صدایشان درمیآید . اندازه یك هتل و مهمانسرای دو ستاره هم در هتل ها خدمات نمیدهند. نیروی انسانی یکی از بزرگترین مشکلات ماست. به جرات می شود گفت یکی، دو هتل در ایران بیشتر نیست که از نظر نیروی انسانی استاندارد بین المللی داشته باشد. اوضاع ما در بحث هاسپیتالیتی (مهمان نوازی) واقعا خراب است. باید دقت کرد که یک بعد گردشگری سخت افزاری است و بعد دیگر آن بعد نرمافزاری است که باید به آن توجه کرد.
وقتی با مسافرانی که به ایران سفر می کنند صحبت می کنیم همه میگویند که ایران باید به هاسپیتالیتی(مهمان نوازی) توجه کند. در واقع از نظر بسیاری از کارشناسان گردشگری ایران در مهماننوازی از مسافران و گردشگران خود بسیار خوب عمل می کند حتی بسیاری از کارشناسان گردشگری خارجی گفتند که این میهمان نوازی باید به عنوان یک میراث ناملموس در یونسکو ثبت شود. در واقع همه ما مهمان نوازیم اما آنچه ما به عنوان هاسپیتالیتی در دنیا می شناسیم استانداردهایی است برای ارائه خدمت به گردشگر که هنوز هم که هنوز است لوکس ترین رستوران های تهران و اصفهان حتی توانایی اینکه چطوری از مشتریان خود به درستی و روی قاعده پذیرایی کنند را ندارند.
خارجی ها و گردشگران این ها را می بینند و مینویسند که ایرانی ها خیلی مهمان نواز و خونگرم اند اما از لحاظ خدمت دادن ضعیف اند. حالا این همان دو و سه میلیون گردشگری اند که الان به ایران آمده اند، اگر این جمعیت به ۵ یا ۶ میلیون نفر برسد این ۵ میلیون که برگردند با گفتن اینکه ایران خیلی امن و آرام است اما به لحاظ کیفیت خدماتدهی مناسب نیست و شیوه درست خدمت دادن را نمی دانند دوباره یک تصویر منفی ای از ایران ایجاد خواهند کرد.
متاسفانه حتی در هتل های تهران هنوز استانداردهای جهانی حوزه هتلداری و مهماننوازی رعایت نمی شود و هنوز نمی دانند که از کدام سمت غذا باید سرو شود ،آشغال را چطور بردارند، به توریست دست نزنند . بحث حریمهای خصوصی افراد را هنوز نمیدانیم آن هم در برخورد با توریستها به خصوص آلمانیها،آمریكایی ها و فرانسویها.
دردوران ریاست آقای مشایی در سازمان میراث فرهنگی عنوان شد که ایران جزوه 5 کشور برتر در زمینه طبیعت و 10 کشور برتر در زمینه میراث فرهنگی و تاریخی است؛ این آمار را قبول دارید؟ آخرین آماری را که جایگاه ایران را در گردشگری مشخص می کند در دست دارید ؟
طبق آخرین گزارش انجمن جهانی اقتصاد (World Economic Forum) در حوزه صنعت گردشگری(2015)، شاخص رقابت پذیری ایران در زمینه سفر و گردشگری از بین 141 کشور، رتبه 98 است كه نسبت به رتبه 138 سال های پیش رشد خوبی داشتیم!
شاخص رقابتپذیری خود دارای زیرشاخصهایی است که ارزان بودن ،داشتن زیر ساخت، سلامت زندگی، امنیت، ثبات سیاسی و ... هستند اما ما تنها در شاخص هزینه کم سفر و به صرفه بودن در دنیا اول هستیم . یعنی ایران کشوری ارزان است و ارزش سفر را هم دارد ولی در شاخص رقابتپذیری 98 است .
ایران از نظرشاخص منابع طبیعی برای گردشگری در رتبه 98 از 141 و با امتیاز48/2 از 10 و از نظر منابع فرهنگی برای سفر در رتبه 37 و با امتیاز 59/2 از 10است ایران حتی در شاخص رقابت پذیری منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا جزو 10کشور اول هم نیست.یعنی اینقدر دهم وپنجم نکنید ایران منبع گردشگری زیاد دارد ولی از نظر جاذبه گردشگری که مهم ترین عامل سفر و نیازمند مدیریت و برنامه ریزی است جایگاه بسیار پایینی دارد . شما بروید در سایت یونسكو فقط یك جمله است كه ایران با توجه به میراث جهانی ثبت شده و تاریخ و فرهنگ و تمدنی كه دارد میتواند جزو 10 كشور اول در حوزههای گردشگری در حوزه فرهنگ باشد؛ نگفته اول ایتالیا دوم مصر سوم چین.در بحث طبیعی هم از لحاظ منابع طبیعی حتی همین دو آمار را در فرم اقتصادی مشخص كرده كه ایران خیلی آخر و این نشان دهنده بی برنامگی وعدم مدیریت در منابع طبیعی، گردشی ماست.
به طور مثال در سایت تفریحی واحه ورزنه كه مکانی است با جاذبه های طبیعی برنامهریزی و مدیریت خوبی صورت گرفته و اقامتگاه دارد، آفروید دارد و از آن پتانسیلی كه آنجا دارد به درستی استفاده میشود. البته باید نظارت شود؛ از لحاظ زیست محیطی چك شود،برای مردم محلی شغل ایجاد شده كه باید كنترل شود و مشكلات اجتماعی، فرهنگی برایشان پیش نیاید. ولی در بیستون که یك میراث جهانی است برنامه ای جامع وجود ندارد و هنوز یك بروشور فارسی در سایتشان پیدا نمی شود فقط برای نوروز تعدادی بروشور چاپ می شود و تعدادی هم راهنما می آورند که توضیح دهند. باید از مدیران این مجموعه پرسید كه میشود مسیر حركتتان را بگویید؟ فاضلاب توالت های این مجموعه به كجا می رود؟ میشود مسیر خوردن آب و خوراكی را نشان دهید؟ محلی برای استراحت دارید ؟ نیمكت تعریف كردید كه مردم بنشینند؟ آیا بلیتتان را آزاد میفروشید؟ قیمتش از كجا مشخص میشود؟ اینها مسائلی است که به آن میگوییم برنامهریزی برای جاذبههای گردشگری كه امیدوارم با این افزایش حجم گردشگر به ایران با مدیریت صحیح و برنامه ریزی گردشگری اولین منبع اقتصادی كشورمان شود .