توراندازی ایران برای گردشگران خارجی
تین نیوز | اقتصاد جایگزین نفت؛ همین جمله ساده که از دهها سال پیش ذهن سیاستمداران و اقتصاددانها و جامعه ایران را بهخود مشغول کرده بود بهنظر میرسد در حال اجرایی شدن است.
حالا دیگر زمزمه گردشگری جایگزین نفت زمزمه بسیاری از دولتمردان ایران است. بهنظر میرسد ایران مسیر جایگزین را یافته است تا از تنبلی تاریخی خارج شود و اقتصاد جایگزین را توسعه بدهد كه اگر چنین نبود معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی در گفتوگوی مفصل خود نشانههای ركود ناشی از تنبلی نفتی را تشریح نمیكرد. مرتضی رحمانی موحد، پیش از آنكه میز معاونت گردشگری سازمان میراث فرهنگی را فتح كند یك دیپلمات بود و حالا با تكیه بر تمام دانش دیپلماتیك خود میگوید كه دوران شكوفایی گردشگری آغاز شده است.
او حتی جمله بازگشت به دوران طلایی گردشگری را قطع میكند و میگوید: عصر شكوفایی گردشگری آغاز شده است. از نگاه برخی تشكلهای حوزه گردشگری او متولی دولتی در صنعت گردشگری ایران است كه جایگاهش تنها نظارت است و بس.
اما رحمانی موحد میگوید اینگونه نیست و الگوی گردشگری فرانسه كه رتبه نخست جذب گردشگر در جهان را دارد، كاملا دولتی است. گفتوگو با مرتضی رحمانی موحد از دوران پسابرجام آغاز شد و به اختلافها با بخش خصوصی كه خودش آنها را فعالان گردشگری میداند رسید.
بودجه 600میلیارد تومانی سال 95برای گردشگری ایران بسته شد، این بودجه پاسخگوی نیازهای گردشگری ایران هست؟
افزایش بودجه گردشگری چندان چشمگیر نیست. اگر بخواهیم متناسب با برنامهها و چهارچوبهای تعیین شده، برای فراهم كردن زیرساختها و سایر بخشها حركت كنیم 3هزار میلیارد تومان نیاز داریم. بودجه 600میلیارد تومانی تمامی بخشهای گردشگری اعم از هزینههای جاری و عمرانی را شامل شده است. البته كه آمار كمك 580میلیارد تومانی صندوق توسعه ملی برای 31پروژه هتلسازی در كشور امیدواركننده است اما بخش گردشگری بهعنوان یك بخش فرهنگی هنوز در بحث بودجه با ایده آلها فاصله دارد. 600میلیارد تومان سهم گردشگری از بودجه سال 95با وجود مشكلات این بخش اصلا عدد بزرگی نیست.
بهنظر میرسد بازارهای هدف گردشگری ایران نسبت به سالهای گذشته از بازارهای آفریقایی و برخی كشورهای آسیایی به سمت جذب گردشگر از بازارهای اروپا و آمریكا معطوف شده است.
بازارها را از2 سال پیش به 3گروه تقسیم كردیم. كشورهایی كه از قبل با ایران ارتباط و رفتوآمد داشتند. مثل اروپا و آمریكای شمالی و آسیای دور. بازار همسایگان و مسلمان برای گردشگری مذهبی و بازارهای نوظهور مثل روسیه، چین، هند و آسیای جنوب شرقی. كارگروهی تعیین شد و از مجموعه 13سرشاخص و 80زیرشاخص فهرست 40كشور را در 3اولویت امتیازبندی شده بهعنوان بازار هدف احصا كردیم و دورنمای 10ساله برای بازارها تدوین و نتیجه این اقدامات شد بازارهای هدف. با توجه به بودجه محدود نیز میخواهیم همین پول محدود را بهینه و در اولویتهای گردشگری خرج كنیم تا به توسعه اشتغال و رونق گردشگری
كمك كند.
پس نمایشگاهها و نمایندگیهای اطلاعرسانی و تبادل هیأتهای گردشگری و تورهای آشناسازی برای خبرنگاران خارجی از ابزارهای ماست. پیش از این اقدامات تحولات مرتبط با تحریم و پساتحریم به نتیجه نرسیده بود. ولی ما افق گردشگری، بدون توافق و با توافق را ترسیم كردیم. از این پس ارتباط و درهم تنیدگی با دنیای خارج میتواند بیشتر شود. اگر در دوره تحریم، محدودیتهای سرمایهگذاری و گردشگری با بسترهای بانكی بینالمللی و مالی وجود داشت اكنون این محدودیت برداشته شده و اگر شرایط كنونی به خوبی مدیریت شود حاصل آن چندین برابر شدن گردشگران خارجی ایران و
موفقیتهای گردشگری است.
اگر مشكلات مرتبط با پرداخت و دریافت پول برای گردشگران خارجی حل شود، آنها به راحتی پول خود را در ایران هزینه میكنند و سبد هزینههایشان نیز افزایش مییابد كه تأثیر آنرا حتی در صنایعدستی و همه حوزههای گردشگری میتوان دید. دوره پساتحریم باعث میشود ارتباطات بینالمللی و خارجی در گردشگری ارتقا یابد. مسیر این ارتباط تاكنون بسته بود چون در دوره تحریم میبایست تنها برخی سرمایهگذاران خارجی و سرمایهگذاران با اعتقاد خاص را برای سرمایهگذاری در گردشگری جذب میكردیم. اما حالا میتوان سرمایهگذاران بیشتری جذب كرد.
من دوران پساتحریم را دوران كار در شرایط عادی میدانم. كار كردن در شرایط عادی یعنی آنكه موانع دوران خاص و تحریم وجود ندارد. به راحتی میتوان سرمایهگذاران خارجی را جذب و آنها را تشویق به سرمایهگذاری در تاسیسات و فعالیتهای استانی كرد. از ویژگیهای مهم شرایط پساتحریم این است كه شركتهای خصوصی میتوانند در فعالیت الكترونیك با بستر بانكی فعال شوند. سوییفت برقرار شده و فعالیت بانكی با دنیای خارج دوباره برقرار شده است كه همه اینها در بستر فعالیت گردشگری نیز قرار میگیرند.
باید بدانیم كه گردشگر حرفهای پول نقد با خود به سفر نمیبرد. یك كارت اعتباری دارد كه هم امنیت بالا دارد و هم حوزه فعالیت با استفاده از آن وسیعتر است. بانكها به محض آنكه اراده كنند، این فضا در بخشهای اقتصادی فعال میشود و همكاریهای سرمایهگذاری در حوزه اقتصاد فعال میشود. اكنون بستههای سرمایهگذاری گردشگری را به 3زبان در استانهای مختلف تقسیم كردهایم. عناوین و مناطق و پروژهها را مشخص كردیم تا یك سرمایهگذار خارجی متوجه شود كه كدام پروژه در اولویت است.
در حاشیه نمایشگاه بینالمللی امسال گردشگری نیز، همایش فرصتهای سرمایهگذاری در حوزه گردشگری را با حضور سخنرانان داخلی و خارجی داریم. نكته دیگر آنكه فكر میكنیم در دوره پسا تحریم بحث امنیت ایران و ارتقای جایگاه ایران در تماسهای بینالمللی، مزیت بزرگ در گردشگری خارجی و منطقهای است. در شرایط كنونی در مقاصدی كه بهعنوان رقیب و جایگزین یكدیگر فعالیت میكردند، شاخصهای مطلوب امنیت مشاهده نمیشود و گردشگران به این مقاصد سفر نمیكنند.
بازارها نیز بهدلیل تحولات امنیتی و سیاسی منطقه در حال جا به جا شدن است. بازار بزرگ تركیه الان بهدلیل بحثهای سیاسی با كشورهای دیگر و امنیت داخلی به واسطه اقدامات تروریستی آسیب دیده و بهدنبال حفظ وضعیت گردشگری خود است. ما هم باید این وضعیت را به خوبی مدیریت كنیم. خوشبختانه شرایط برای اینكه بتوانیم جهش بزرگ و دوران شكوفایی گردشگری را با این زمینهها آغاز كنیم تا فرصتهایی را كه از دست دادیم جبران كنیم فراهم است. جهش گردشگری نیز زمانی اتفاق میافتد كه اگر نگاه استراتژیك به صنعت گردشگری داریم باید حمایت استراتژیك نیز از آن داشته باشیم. نگاه
استراتژیك بدون حمایت معنا ندارد. البته در بخش كلان و راس هرم نظام كاملا با حمایت معنوی برای جهش گردشگری روبهرو هستیم.
5برابر شدن ایرانگردان خارجی، بالاترین توجه و حمایت است اما بخش گردشگری كشور باید حمایتهای زیرساختی نیز داشته باشد. باید خودمان را آماده میزبانی بزرگ كنیم. جهش گردشگری ایران نیازمند تغییر اساسی در نگرش مجریان و فعالان و ذینفعان صنعت گردشگری است. باید هر چیز سر جای خود قرار بگیرد و هر كس به وظیفه خود در چارچوب مقررات عمل كند. همچنین باید در چارچوب سیاستهای كلی كه ترسیم میشود و از اتاق فكر و پژوهش نیز برخوردار است حمایت شود. جهش گردشگری با حرف و حدیث ایجاد نمیشود. باید با نگاه و تحرك ویژه همراه باشد.
بستههای سرمایهگذاری چگونه بهدست سرمایهگذارها میرسد؟ آیا سفارتخانهها این وظیفه را انجام میدهند یا معاونت گردشگری آنها را توزیع میكند؟
بستهها را به سفرای خارجی در تهران تحویل دادهایم. همچنین به سازمان حمایت از سرمایهگذاری نیز بهعنوان نهادی كه خط تماس با سرمایهگذاران است ارائه شده است. به استانها نیز فرستاده شده و حتی در همایش سرمایهگذاری كه 29بهمنماه در محل دائمی نمایشگاهها برگزار میشود توزیع میشود. بستههای سرمایهگذاری در صنعت گردشگری به هیأتهای خارجی نیز ارائه شده و تا دوماه آینده هیچ مركزی نخواهد بود كه به اطلاعات مربوط به سرمایهگذاریهای گردشگری در ایران دسترسی نداشته باشد.
چه اطمینانی دارید كه این بستهها در سفارتخانهها به سرمایهگذارها برسد، یا حتی در ایران تحویل آنها شود؟
هر هیأتی كه به ایران دعوت میشود نمایندگان معاونت گردشگری نیز در آن حضور دارند و بستههای سرمایهگذاری بین آنها توزیع میشود. قرار بود این بستهها در پرتال گردشگری نیز قرار بگیرد. البته توزیع این بستهها در حوزه معاونت سرمایهگذاری سازمان میراث فرهنگی مدیریت میشود.
ورود گردشگران به ایران در دو سال اخیر نسبت به سالهای قبل و یا حتی 4سال قبل چه تغییری داشته است؟
در سال 92بیش از 4میلیون و 800هزار گردشگر خارجی به ایران سفر كردند. در 93نیز بیش از 5میلیون و 44 هزار گردشگر به ایران آمدند. در 9ماه اول سال 94نیز گردشگری ورودی ایران نسبت به سال قبل از آن با رشد 6درصدی مواجه شد و بیش از 4 میلیون و 166 هزار گردشگر خارجی به ایران سفر كردند. در گردشگری خروجی نیز با كاهش 12درصدی مواجه شدیم. آماری كه سازمان جهانی جهانگردی از رشد گردشگری كشورها داده است نیز مشخص كرد كه این رشد بین 3تا 5درصد بود كه ایران توانسته است امسال به رشد 5درصدی خود دست یابد.
تا پایان سند چشمانداز 20ساله 10سال بیشتر باقی نمانده است. با توجه به عقب افتادگی ایران در سالهای گذشته فكر میكنید شتاب گردشگری ایران بتواند جذب 20میلیون گردشگر به كشور را تحقق ببخشد؟
باید بیش از هر چیز تمركزمان را بر مزیتهای گردشگری بگذاریم. ممكن است 100گردشگر از یك كشور وارد ایران شوند، اما 3گردشگر از یك كشور تمام هزینهای كه در ایران میكنند برابر با همه هزینه كرد آن 100گردشگر شود. به آمار گردشگری فرانسه و آمریكا نگاه كنید. فرانسه رتبه نخست در ورود عددی گردشگران را دارد اما آمریكا رتبه نخست در درآمد گردشگری را كسب كرده است.
بنابراین دلیل نمیشود اگر آمار گردشگر بالا رفت حتما درآمد یك كشور هم بالا برود. پس باید تمركز بر مدیریت مزیتها باشد. مزیت ایران در گردشگری مذهبی بسیار بالاست. هم تعداد گردشگر مذهبی را میتوان افزایش داد و هم میتوان درآمدزایی بالایی داشت.
اما ممكن است یك وقتی در درآمدزایی 100هزار گردشگر اروپایی را با 300هزار گردشگر از مثلا فلان كشور همسایه یا آسیایی مقایسه كنید كه دسته اول درآمدزاییشان بیشتر از گردشگران دسته دوم باشد. البته تمركز ما در بازارهای خارجی بر كشورهای اسلامی و بازارهای سنتی و همچنین چین، روسیه، هند و شرق آسیاست. حتی آمریكای شمالی و قاره آمریكا نیز در بازارهای هدف گردشگری ایران وجود دارند كه اگر بتوان رفتوآمدهای عادی را تنظیم كرد میتوان بر توسعه بازار گردشگری ایران در آن كشورها نیز فعالیت كرد.
زمانهای زیادی در دوران تحریم در گردشگری از دست دادیم. حتی بهرغم اینكه وضع درآمدی كشور خوب بود و درآمد بالای نفتی داشتیم، معلوم نشد این درآمدها چه شده است. حداقل اگر بخشی از آن درآمد در زیرساختهای گردشگری هزینه میشد نباید امروز در موضوع اقامتگاه تا این اندازه مشكل وجود میداشت.
اینكه آن درآمد كجا رفته است، حتما در جایی پیگیری میشود. ولی در بخش گردشگری از آن درآمد بالا هیچچیز ندیدیم. هر فردی كه به این بخش آمد، تخریب كرد و چیزی از این مجموعه كند و با خود برد. اما اكنون و در دوره پساتحریم صنعت گردشگری باید بهعنوان چرخ كمكی اقتصاد كشور عمل كند.
در شرایطی كه نفت به قیمت پایین توزیع میشود و بودجهریزی كشور به این سمت میرود كه 30درصد بودجه كشور از محل درآمدهای نفتی تأمین شود، گردشگری تبدیل به چرخ كمكی اقتصاد ایران خواهد شد. مزیتهای گردشگری ایران نیز استراتژیك و اقتصاد گردشگری كشور نیز استراتژیك است. اینكه میگوییم بخش گردشگری كشور نیاز به 3هزار میلیارد تومان برای تأمین زیرساختها و رونق صنعت گردشگری دارد از عدد بزرگی سخن نمیگوییم.
اگر این بودجه به گردشگری كشور تزریق شود جهش بزرگ گردشگری ایران تحقق مییابد و میتوانیم بگوییم كه سه سال دیگر با فهرست زیرساختهای جدید در گردشگری كشور روبهرو هستیم. اما اگر غیراز این باشد، خیلی نمیتوان امیدوار بود از مزیتی كه جهان از قبال توسعه گردشگری برخوردار است ایران نیز برخوردار شود. البته موانع و محدودیتها در حال برطرف شدن است و باید روابط جهانی در گردشگری تقویت شود تا هم توریست، هم سرمایه و هم اعتبار جهانی كه همه آنها برای ایران افتخار است نصیب كشور شود.
در تعاملات جهانی با كدام كشورها مراوده گردشگری بیشتری برقرار خواهد شد؟
با بازارهای هدف دستورالعملها را جلو میبریم. با عراق، چین، روسیه و آلمان و حتی تركیه كه در همسایگی ماست همكاری میكنیم. اما ما نباید هدف آنها شویم. آنها باید هدف گردشگری ایران باشند. این همان تغییر نگاه است. یعنی باید ببینیم مزیت توسعه همكاریهای گردشگری برای كشور چیست؟ نه اینكه مزیت گردشگری برای دفتر شخص من چیست؟ اگر به توسعه گردشگری و روابط گردشگری ملی نگاه كنیم، موفق شدهایم. اگر بخواهیم به این ماجرا اختصاصی نگاه كنیم حتما ضربه میخوریم. اول از همه همان جریان اختصاصی ضربه میخورد.
برنامه دولت برای ساماندهی وضعیت گردشگری كشور چیست؟
هر حلقه از زنجیره گردشگری باید خودش را به آن یكی محكم كند. هیچ كجای دنیا مدل مستقلی از زنجیرههای گردشگری وجود ندارد. تمام این مدلها كه مثلا گردشگری دولتی باشد یا خصوصی در دنیا دارد كار میكند. فرانسه بزرگترین كشور در ورود گردشگر در جهان است. اما ساختار هدایت گردشگریاش تماما دولتی است. دارای برد گردشگری 20نفری است كه دو سوم این تعداد دولتی هستند.
پس چطور موفق شده است؟ اینجور نیست كه بگوییم این خط حاكم است یا آن خط؟ مهم این است كه اجزا منسجم و سر جای خود عمل كنند. تورساز و هتلدار كار خود را بكند و راهنما هم كار راهنماییاش را انجام بدهد نه اینكه تبدیل به بیزینسمن شوند. در ایران الان همه این مجموعهها نامرتب هستند كه اگر همین شیوه را ادامه بدهند باعث دخالت بیشتر دولت در گردشگری خواهند شد. هر اندازه زودتر اقدام كنند نیز موجب دوری دولت از تصدیگری میشوند. این پیام روشن من به بخش خصوصی و فعالان حوزه گردشگری است كه شما به گوششان برسانید.
حالا كه بحث به اینجا رسید و از نابسامانیها در بخش خصوصی صحبت كردید اجازه بدهید به موضوع اختلاف اخیر معاونت گردشگری با هتلدارها بر سر افزایش نرخ هتلها اشاره كنیم. ماجرای این اختلافها كه بین بخش دولتی و خصوصی گردشگری اعم از انجمنها و آژانسدارها و هتلها بهوجود آمده چیست و چطور قابل رفع است؟
آیا بخش خصوصی باید خود را با شما هماهنگ كند؟ آنها نباید خودشان را با من هماهنگ كنند. مجموعه متولی گردشگری كه زنجیره به هم پیوسته است، قانونگذار و بازرس و ناظر و متولی دارد. اینها نگاه به عملكرد من میكنند كه كجا مطابق با قانون است. هركجا كه رفتار من ایراد داشته باشد به من تذكر میدهند. تشكلها ممكن است بگویند شما ما را به امان خود ول كن ما بلدیم چكار كنیم. من میگویم بیایید در دو سال اخیر بگویید در كجا چه فعالیت شاخصی كردهاید؟
بیایید با یك پلان برنامهریزی شده بگویید چه كردهاید در این دوسال تا من اینرا در برابر دولت بگذارم و بگویم این بخش خصوصی دارای چنین توانمندیهایی برای مدیریت مطالبات عمومی گردشگری است. اما فعالیت آنها در جهت تقویت ساختار نبود. دلیلش هم این است كه در سالهای گذشته به بخش خصوصی بها داده نشد. بیشترین بها را ما به تشكلهای بخش گردشگری در این دولت دادیم. اما برخیشان گفتند كه نگران هستند و شدهاند زینتالمجالس.
درحالیكه اگر نظر خوبی داشتهاند ما هم از نظرات آنها تبعیت كردهایم. ولی باید بدانند كه اگر جایی نظرشان پذیرفته نشد فریاد وامصیبتا و اسلام در خطر است سر ندهند. در مجلس هم در طرحها، موافق و مخالف وجود دارد. ولی همه باید از نتیجه تبعیت كنند. نه اینكه بگویند ما نماینده یك میلیون نفر هستیم و تو نماینده 5هزار نفر. از این حرفها كسی نمیتواند بگوید.
تشكلها و هتلدارها تقاضاهایی دارند كه قانونی نیست. ما گفتهایم میخواهیم سالانه نرخ هتل را در یك تاریخ مشخص كم یا زیاد كنیم. چه زمان از سال برای این كار مناسب است؟ میگذاریم بهنظر كارشناسی. چهكسی از خدمات هتل بهرهمند میشود؟ مردم و تورگردانها و حتی هتلدارها. خب تورگردانها میگویند اول مهر وقت خوبی برای كم یا زیاد كردن نرخ است. چون تورساز میتواند به گردشگر خارجی بگوید نرخ تور سال آینده چقدر است؟
بهرغم اینكه در خود سازمان توجه بر این بود كه بعد از عید افزایش و كاهش نرخ هتلها انجام شود نظر آنها پذیرفته شد. خب چرا نمیآیند این مسائل را عنوان كنند؟ گفتیم دفاتر تورساز كجا نگاه به هتلدارند؟
كجا به اینها كمك میشود تا تغییرات نرخ را با تخفیفات پوشش بدهند؟ به این نتیجه رسیدیم كه هتل 5ستاره 20درصد و هتل با ستارههای كمتر 25درصد به تورگردانها تخفیف بدهد. مگر كیفیت خدمات مهم نیست؟ عدهای گوش كردند و عدهای هم گردنكلفتی كردند. ما هم گفتیم آنها كه به استانداردسازی توجه ندارد افزایش نرخ نخواهند داشت. دیگر اینكه میگویند نرخ را آزاد كن. این آزادی نرخها یعنی چه؟ یعنی آشفتگی. آزادسازی مال زمانی است كه كیفیت خدمات هتلها روشن است. آنها تحت نظارت تشكل قرار گرفته و آموزش دیدهاند و كارمندها و خودشان بازار را بشناسند و مقدمات انجام شده
باشد. بعد هم قانونگذار این اختیار را به من متولی بدهد كه بر جریانی نظارت كند كه خودش ایجاد نكرده است.
آزادسازی یعنی اینكه نرخ را رها كن تا هتلدارها هر زمان بخواهند نرخ را كم یا زیاد كنند. یعنی اینكه مردم با سردرگمی مواجه شوند. آنوقت به من میگویند برو نظارت كن. این صحبتها یعنی اینكه متولی تابع تصمیمات متصدی باشد. كجای دنیا متولی تابع متصدی است؟ در فرانسه همه بخشها تابع سیاستهای واحد متولی است و همه هم این تصمیمات را اجرا میكنند. هیچكس هم تخطی نمیكند. اگر راضی باشند در همین شغل میمانند و اگر راضی نباشند بهدنبال یك صنعت دیگر میروند. البته این موضوع در ایران متفاوت است.
ما در ایران علاقهمند بهوجود تشكلهای جامع و قدرتمند و توانمند و یكپارچه هستیم. اما جامعه هتلدارهای ما یكپارچگی ندارد. سه استان كشور در تهران و اصفهان و مشهد هر كدام در یك صنف هستند كه این موضوع یكپارچگی متولی را كاهش میدهد. نمیتوان دور یك میز نشست و گفت با هم هماهنگ هستیم و بهنظرات هم احترام میگذاریم ولی هر كدام كار خودمان را بكنیم. تهران، اصفهان و مشهد سه نقطه مهم گردشگری هستند اما یكپارچگی ندارند.
جایی دیگر دو صنف وجود دارد مثلا همین امسال جامعه راهنمایان یك مجوز برای اصفهان گرفته و یكی هم در تهران است. خب من متولی اگر بخواهم امكاناتی در اختیار آنها بگذارم به كدامشان باید بدهم؟ اینها به یك رستمی عادت كردهاند و الان هم تغییر اسم این رستم برایشان سخت است. بنده هم آمادگی دارم هم استقامتش را دارم. حالا حالاها هم هستم تا این وضعیت سرو سامان بگیرد. بعد هم مطمئن هستیم كه دعایمان میكنند.
چندین بار به الگوی مدیریت گردشگری در فرانسه اشاره كردید. آیا الگوی شما در مدیریت گردشگری ایران نیز فرانسوی است؟
الگوی من مدلی از گردشگری موفق است كه همه عناصر مرتبط با گردشگری زیر چتر فرماندهی متولی خدمت كنند.
در تركیه و مالزی و فرانسه هم همین است. كلان استراتژیك نظام آنها به آنها گفته است كه گردشگریشان در 20سال آینده باید چگونه باشد و نقش آن در توزیع ثروت، اشتغالزایی و... چیست. گردشگری مجموعهای از بخشهای متولی و مختلف است. فرودگاه مهمترین ركن است. مرز هم ركن است. آنجا هتل و خیابان و جاده و رستورانها همه در خدمت این هستند كه زمینهای فراهم شود تا یك میلیون جمعیت گردشگرشان را برای سال آینده به 5/1میلیون گردشگر برسانند.
در همه مدلهای موفق گردشگری این اتفاق افتاده است. من هم نمونه و مدل موفق را همین نگاه در گردشگری میبینم كه همه اجزای این صنعت برای موفقیت باید در خدمت دستگاه متولی باشند. مثلا اگر امسال بگوییم كه سال توجه به سه كشور است باید همه برنامههای پروازی ما به سمت تقویت این سه مسیر بروند. تورها و راهنماها نیز باید به سمت زبان آن مسیرها بروند. وقتی گفته میشود گردشگران كشور باید 5برابر شوند یعنی همه دستگاهها باید حامی من متولی گردشگری باشند. در این نگاه باید به گردشگر احترام گذاشت. مردم ایران نیز مایل به آمدن گردشگر خارجی به كشور هستند. این همان نگاه استراتژیك
است كه حمایت استراتژیك میخواهد.
ایران زمانی قربانی نام عراق و افغانستان در منطقه بود. گردشگران خارجی از ورود به كشور میترسیدند و اكنون نیز عراق، سوریه و افغانستان در كنار ایران ناامن شدهاند. برای بیرون كشیدن نام ایران از دایره وحشت منطقه چه كردهاید؟
وقتی بخواهید در سطوح مردمی یك كشور ماندگار باشید باید با الیتها، مدیران دولتی و بخش خصوصی رفتارهای متفاوت داشته باشید. هر كدام اینها برندها و نام نماها و شاخصهای خودشان را برای تصور از یك كشور دارند. زمانی در چین اگر میگفتید ایران میگفتند ایراك؟(عراق) ولی وقتی میگفتید مثلا علی دایی میگفتند آه ایران، چون موفقیتهای علی دایی باعث شد ایران را بهتر بشناسند. الان محقق دانشگاه پكن آمده و میگوید شما بگویید پرسیا تا ایران را بشناسند. میروید اروپا میگویید ایران، هم ایران را میشناسند هم پرسیا را.
میروید نزد الیتهایشان كه ایران را میشناسند، چیزهای دیگر از ایران در ذهنشان میآید. در بیزینسمنها میگویند زعفران و پسته و فرش. ما برای اینكه بخواهیم در دنیا تأثیرگذاری داشته باشیم نمادهای بسیاری داریم كه باید برای هر بازار و هر موضوعی از اینها استفاده كرد. همهچیز باید در خدمت گردشگری باشد. اكسپوی میلان را داشتیم كه موضوع آن انرژی زمین و تغذیه بود. گفتیم قرار است 20میلیون نفر از میلان دیدن كنند و 80هزار نفر از غرفه ایران رد شوند. اینها بسترهای تأثیرگذار است. خیلیها برای آمدن به ایران در همان اكسپوی میلان ترغیب شدند.
چه فعالیتی در بیرون كردید كه نام ایران را از كنار عراق و افغانستان بیرون بكشید؟
همیشه به واسطه نگاه فرهنگی و آرمانی انقلاب و نظام با پروژههایی كه بخواهند جوامع مختلف را از ایران دور كنند مواجه بودیم. 36سال است كه به شكلهای مختلف ایرانهراسی، ایرانستیزی، جنگ و... وجود داشته و از همهچیز استفاده كردند. ولی آنقدر جریان فرهنگی ایران تأثیرگذار و زلال است كه هرگاه این آب گل آلود شد، بلافاصله این توان را داشت كه آنرا صاف كند. اگر سمیناری برای محكومیت ایران میگذاشتند میدیدید تبدیل به فرصت معرفی ایران میشود.
اینكه ما چه برنامهای داریم باید از بستر نمایشگاهها و تورهای آشناسازی و خبرنگاران و حمایتهای دولتی استفاده كنیم. توسعه گردشگری به قدرت لابی و تأثیرگذاری است. درست مانند سیاست خارجی. بالای 5میلیون ایرانی در خارج از كشور در مجلس، دولتها و دستگاههای تبلیغی حضور دارند كه اگر تناسبهای رفتاری با اینها تنظیم شود تبدیل به بزرگترین عامل جذب گردشگران به ایران میشوند.
حدس میزنید سال آینده چه تعداد گردشگر وارد ایران شود؟
تا شهریورماه هتلدارها از ظرفیتهای پر صحبت میكنند. در دفاتر گردشگری، تقاضای سفر بسیار زیادی ثبتنام كردهاند. من فكر میكنم كه بتوانیم سال آینده رشد 8درصد را تجربه كنیم. سال 95سال مهمی برای گردشگری ایران است كه میتواند با جهتگیریها و سرمایهگذاری دو تا سه سال آینده را نیز پوشش بدهد. چون با وضعیت پیش آمده در برجام و برداشته شدن محدودیتها و گشایشهای مالی بستر توراندازی ما برای جذب گردشگران خارجی نیز بیشتر شده است.