|
کد خبر
۶۷۳۶۳
کپی شد
کمبود بودجه؛ چالش «جهانشهر» هوایی ایران
تین نیوز | هزاران مسافری که روزانه در فرودگاه امام خمینی(ره) رفتوآمد میکنند، شاید ندانند که این فرودگاه در تب و تاب تبدیل شدن به یک شهر است تا عنوان نخستین شهر فرودگاهی ایران را از آن خود کند.
وزیر راه و شهرسازی این شهر را «جهان شهر» ایران نامیده است؛ شهری که قرار است با مجموعههای هوایی بزرگ دنیا رقابت کند.
ایجاد شهر فرودگاهی در محدوده فرودگاه امام خمینی(ره) و ایجاد مناطق آزاد و ویژه اقتصادی در آن، در کنار ارائه خدمات گردشگری، پزشکی و رفاهی، دستور قانونگذار در برنامه پنجم توسعه است. این دستور با هدف تبدیلشدن فرودگاه بینالمللی امام خمینی(ره) به قطب نخست حملونقل بار منطقه و قطب دوم حملونقل مسافری منطقه صادر شده است.
حال این شهر فرودگاهی مراحل ساخت را طی میکند. این شهر قرار است در فضایی به وسعت ۱۳هزار و ۷۰۰ هکتار تشکیل شود که بین ۱۰فرودگاه بزرگ دنیا از نظر وسعت قرار خواهد گرفت. نگاهی به ویژگیهای فنی این پروژه نشان میدهد، بخش هوایی آن در ۴ فاز ساخته میشود. در حال حاضر ظرفیت جابهجایی مسافر در فرودگاه امام خمینی(ره) ۶ میلیون مسافر در سال بوده که قرار است با تکمیل فاز چهارم توسعه این فرودگاه، به ۹۰ میلیون نفر برسد. در فاز اول و دوم، قرار است پایانههای سلام و ایرانشهر در این فرودگاه به بهرهبرداری برسد که با تکمیل فاز دوم ظرفیت جابهجایی مسافر به ۲۰ میلیون نفر خواهد رسید.
بخش غیرهوایی طرح شهر فرودگاهی، حدود ۱۰هزار هکتار از اراضی فرودگاه را به خود اختصاص میدهد که شامل ۱۵۰۰ هکتار منطقه آزاد تجاری، ۲۵۰۰ هکتار منطقه ویژه اقتصادی و حدود ۶۰۰۰ هکتار با کاربریهای متفاوت است. درمجموع برای این شهر ۷ حوزه هوانوردی، بار و لجستیک، صنایع پاک و نوین، آموزش و فناوری، گردشگری، ورزشی، تجارت و خدمات تعریف شده است.
چالش بودجه در شهر فرودگاهی
آنطور که تاریخچه ساخت شهر فرودگاهی امام نشان میدهد، از ابتدای شکلگیری تفکر راهاندازی این شهر، چالش بودجه پیشروی مسئولان دولتی و دستاندرکاران پروژه قرار داشته و تمایل به سرمایهگذاری خصوصی بیشتر بوده است. در سال ۹۳ ردیف بودجه درنظر گرفته شده برای این شهر، رقم ۴۰ میلیارد تومان و برای سال ۹۴ رقم ۷۰ میلیارد تومان در نظر گرفته شده است، در حالی که متولیان امر معتقدند چنین مبالغی نیازهای شهر فرودگاهی را تامین نمیکند و در این زمینه نباید از سرمایههای بخش خصوصی غافل شد.
مجموع سرمایه پیشبینی شده برای احداث و تکمیل شهر فرودگاهی امام خمینی۸ میلیارد دلار برآورد شده است. این مطلب را اصغر فخریه کاشان، رییس هیات مدیر شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) و رییس شورای هماهنگی و سیاستگذاری تامین مالی خارجی پروژههای وزارت راه و شهرسازی اظهار کرده و توضیح میدهد: اگر بخواهیم تمام پروژههای تعریف شده در شهر فرودگاهی را به پایان برسانیم، بودجه بسیار زیادی لازم است که نمیتوان در حال حاضر آن را تخمین زد زیرا در حال احداث یک شهر هستیم اما آنچه در اولویت است، نیاز به ۲ میلیارد دلار سرمایه در پایانههای فرودگاه شامل پایانه «سلام» و «ایرانشهر» است.
آنطور که فخریه کاشان میگوید، احداث پایانه «ایرانشهر» در فرودگاه بینالمللی امام خمینی بخشی از فاز دوم توسعه شهر فرودگاهی است که به دلیل حجم مسافرانی که در حال حاضر در پایانه فعلی این فرودگاه وجود دارد، احداث این پایانه را ضروری میکند. پایانه «ایران شهر» که بخشی از پروژههای تعریفشده در مجموعه شهر فرودگاهی امام خمینی است، با ظرفیت بیش از ۲۰ میلیون مسافر در سال، طراحی شده است که به روشهای سرمایهگذاری «بیاوتی» یا «بیالتی» ساخته میشود. به گفته مشاور وزیر راه و شهرسازی، برای ساخت پایانه ایرانشهر، ۱/۲میلیارد دلار سرمایه با دوره ۶ ساله بازگشت سرمایه پیشبینی شده است.
به گفته وی، توسعه بخشهای مختلف شهر فرودگاهی، منطقه آزاد، احداث صنایع، هتل و مسائل آموزشی، در برآورد اولیه نیازمند بودجه ۸ میلیارد دلاری است. البته بودجه این بخش در قالب پروژههای کوچک، با همکاری بخش خصوصی تامین خواهد شد. آنطور که فخریه کاشان ادامه میدهد، در حال حاضر برخی کشورهای خارجی از جمله فرانسویها برای سرمایهگذاری در ساخت بخشهای مختلف ابراز تمایل کردهاند و در این زمینه، مذاکراتی در حال انجام است. او در این باره میگوید: اگر با فرانسویها به توافق برسیم، علاقه داریم از توان مالی آنها در بخش زیرساختهای شهر فرودگاهی استفاده کنیم.
اراده اتمام شهر فرودگاهی ایجاد شود
اگرچه برای اتمام فازهای مختلف شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) سرمایههای بالایی نیاز است اما برخی معتقدند با توجه به تاکید برنامه پنجم توسعه بر ایجاد و توسعه این شهر فرودگاهی و تبدیل شدن آن به هاب هوایی منطقه، صرف این هزینهها ناگریز است و برای تامین آن، باید تلاش کرد تا این پروژهها برای بخش خصوصی توجیهپذیر شده و این بخش وارد این پروژه شود.
مهرداد بائوج لاهوتی، عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی چنین نظری دارد. وی در پاسخ میگوید: با توجه به نقشآفرینی مورد نظر از شهر فرودگاهی امام در منطقه، تاکنون تنها حدود ۱۰ تا ۱۵درصد طرح مورد نظر برای این پروژه اجرا شده و به نظر میرسد حدود ۹۰ درصد اهداف این پروژه هنوز محقق نشده است.
وی معتقد است اگر این فرودگاه زودتر از این اجرا میشد، میتوانست نقشآفرینی همچون فرودگاه استانبول در بحث ترانزیت داشته باشد. لاهوتی با اشاره به سرمایههای هنگفت مورد نیاز برای این پروژه ادامه میدهد: نباید به این پروژه به چشم یک کار عمرانی نگاه کرد بلکه نوعی سرمایهگذاری است که عواید خوبی نصیب کشورمان خواهد کرد.
عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی با اشاره به امنیت آسمان ایران در مقایسه با کشورهای همسایه معتقد است باید از این فرصت در زمانی که کشورهای همسایه درگیریهای سیاسی و مشکلات جنگ را پشتسر میگذارند، استفاده بهینه کرده و با افتتاح زودتر پروژههای شهر فرودگاهی، منتظر بازگشت سرمایه هزینه شده در این پروژه باشیم. او نیز همچون دیگر کارشناسان معتقد است وزارت راه و شهرسازی و دیگر دستاندرکاران شهر فرودگاهی امام باید برای تامین سرمایههای این پروژه، علاوه بر منابع دولتی، به منابع خصوصی متوسل شوند. وی یادآوری میکند: درباره شهر فرودگاهی امام از زمانبندی تعریف شده عقب هستیم و هر سال که از این پروژه میگذرد و تمام نمیشود، زیان میدهیم. بنابراین باید عزم جدی برای تکمیل پروژههای اولویتدار شهر فرودگاهی در مسئولان ایجاد شود.
وزیر راه و شهرسازی این شهر را «جهان شهر» ایران نامیده است؛ شهری که قرار است با مجموعههای هوایی بزرگ دنیا رقابت کند.
ایجاد شهر فرودگاهی در محدوده فرودگاه امام خمینی(ره) و ایجاد مناطق آزاد و ویژه اقتصادی در آن، در کنار ارائه خدمات گردشگری، پزشکی و رفاهی، دستور قانونگذار در برنامه پنجم توسعه است. این دستور با هدف تبدیلشدن فرودگاه بینالمللی امام خمینی(ره) به قطب نخست حملونقل بار منطقه و قطب دوم حملونقل مسافری منطقه صادر شده است.
حال این شهر فرودگاهی مراحل ساخت را طی میکند. این شهر قرار است در فضایی به وسعت ۱۳هزار و ۷۰۰ هکتار تشکیل شود که بین ۱۰فرودگاه بزرگ دنیا از نظر وسعت قرار خواهد گرفت. نگاهی به ویژگیهای فنی این پروژه نشان میدهد، بخش هوایی آن در ۴ فاز ساخته میشود. در حال حاضر ظرفیت جابهجایی مسافر در فرودگاه امام خمینی(ره) ۶ میلیون مسافر در سال بوده که قرار است با تکمیل فاز چهارم توسعه این فرودگاه، به ۹۰ میلیون نفر برسد. در فاز اول و دوم، قرار است پایانههای سلام و ایرانشهر در این فرودگاه به بهرهبرداری برسد که با تکمیل فاز دوم ظرفیت جابهجایی مسافر به ۲۰ میلیون نفر خواهد رسید.
بخش غیرهوایی طرح شهر فرودگاهی، حدود ۱۰هزار هکتار از اراضی فرودگاه را به خود اختصاص میدهد که شامل ۱۵۰۰ هکتار منطقه آزاد تجاری، ۲۵۰۰ هکتار منطقه ویژه اقتصادی و حدود ۶۰۰۰ هکتار با کاربریهای متفاوت است. درمجموع برای این شهر ۷ حوزه هوانوردی، بار و لجستیک، صنایع پاک و نوین، آموزش و فناوری، گردشگری، ورزشی، تجارت و خدمات تعریف شده است.
چالش بودجه در شهر فرودگاهی
آنطور که تاریخچه ساخت شهر فرودگاهی امام نشان میدهد، از ابتدای شکلگیری تفکر راهاندازی این شهر، چالش بودجه پیشروی مسئولان دولتی و دستاندرکاران پروژه قرار داشته و تمایل به سرمایهگذاری خصوصی بیشتر بوده است. در سال ۹۳ ردیف بودجه درنظر گرفته شده برای این شهر، رقم ۴۰ میلیارد تومان و برای سال ۹۴ رقم ۷۰ میلیارد تومان در نظر گرفته شده است، در حالی که متولیان امر معتقدند چنین مبالغی نیازهای شهر فرودگاهی را تامین نمیکند و در این زمینه نباید از سرمایههای بخش خصوصی غافل شد.
مجموع سرمایه پیشبینی شده برای احداث و تکمیل شهر فرودگاهی امام خمینی۸ میلیارد دلار برآورد شده است. این مطلب را اصغر فخریه کاشان، رییس هیات مدیر شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) و رییس شورای هماهنگی و سیاستگذاری تامین مالی خارجی پروژههای وزارت راه و شهرسازی اظهار کرده و توضیح میدهد: اگر بخواهیم تمام پروژههای تعریف شده در شهر فرودگاهی را به پایان برسانیم، بودجه بسیار زیادی لازم است که نمیتوان در حال حاضر آن را تخمین زد زیرا در حال احداث یک شهر هستیم اما آنچه در اولویت است، نیاز به ۲ میلیارد دلار سرمایه در پایانههای فرودگاه شامل پایانه «سلام» و «ایرانشهر» است.
آنطور که فخریه کاشان میگوید، احداث پایانه «ایرانشهر» در فرودگاه بینالمللی امام خمینی بخشی از فاز دوم توسعه شهر فرودگاهی است که به دلیل حجم مسافرانی که در حال حاضر در پایانه فعلی این فرودگاه وجود دارد، احداث این پایانه را ضروری میکند. پایانه «ایران شهر» که بخشی از پروژههای تعریفشده در مجموعه شهر فرودگاهی امام خمینی است، با ظرفیت بیش از ۲۰ میلیون مسافر در سال، طراحی شده است که به روشهای سرمایهگذاری «بیاوتی» یا «بیالتی» ساخته میشود. به گفته مشاور وزیر راه و شهرسازی، برای ساخت پایانه ایرانشهر، ۱/۲میلیارد دلار سرمایه با دوره ۶ ساله بازگشت سرمایه پیشبینی شده است.
به گفته وی، توسعه بخشهای مختلف شهر فرودگاهی، منطقه آزاد، احداث صنایع، هتل و مسائل آموزشی، در برآورد اولیه نیازمند بودجه ۸ میلیارد دلاری است. البته بودجه این بخش در قالب پروژههای کوچک، با همکاری بخش خصوصی تامین خواهد شد. آنطور که فخریه کاشان ادامه میدهد، در حال حاضر برخی کشورهای خارجی از جمله فرانسویها برای سرمایهگذاری در ساخت بخشهای مختلف ابراز تمایل کردهاند و در این زمینه، مذاکراتی در حال انجام است. او در این باره میگوید: اگر با فرانسویها به توافق برسیم، علاقه داریم از توان مالی آنها در بخش زیرساختهای شهر فرودگاهی استفاده کنیم.
اراده اتمام شهر فرودگاهی ایجاد شود
اگرچه برای اتمام فازهای مختلف شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) سرمایههای بالایی نیاز است اما برخی معتقدند با توجه به تاکید برنامه پنجم توسعه بر ایجاد و توسعه این شهر فرودگاهی و تبدیل شدن آن به هاب هوایی منطقه، صرف این هزینهها ناگریز است و برای تامین آن، باید تلاش کرد تا این پروژهها برای بخش خصوصی توجیهپذیر شده و این بخش وارد این پروژه شود.
مهرداد بائوج لاهوتی، عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی چنین نظری دارد. وی در پاسخ میگوید: با توجه به نقشآفرینی مورد نظر از شهر فرودگاهی امام در منطقه، تاکنون تنها حدود ۱۰ تا ۱۵درصد طرح مورد نظر برای این پروژه اجرا شده و به نظر میرسد حدود ۹۰ درصد اهداف این پروژه هنوز محقق نشده است.
وی معتقد است اگر این فرودگاه زودتر از این اجرا میشد، میتوانست نقشآفرینی همچون فرودگاه استانبول در بحث ترانزیت داشته باشد. لاهوتی با اشاره به سرمایههای هنگفت مورد نیاز برای این پروژه ادامه میدهد: نباید به این پروژه به چشم یک کار عمرانی نگاه کرد بلکه نوعی سرمایهگذاری است که عواید خوبی نصیب کشورمان خواهد کرد.
عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی با اشاره به امنیت آسمان ایران در مقایسه با کشورهای همسایه معتقد است باید از این فرصت در زمانی که کشورهای همسایه درگیریهای سیاسی و مشکلات جنگ را پشتسر میگذارند، استفاده بهینه کرده و با افتتاح زودتر پروژههای شهر فرودگاهی، منتظر بازگشت سرمایه هزینه شده در این پروژه باشیم. او نیز همچون دیگر کارشناسان معتقد است وزارت راه و شهرسازی و دیگر دستاندرکاران شهر فرودگاهی امام باید برای تامین سرمایههای این پروژه، علاوه بر منابع دولتی، به منابع خصوصی متوسل شوند. وی یادآوری میکند: درباره شهر فرودگاهی امام از زمانبندی تعریف شده عقب هستیم و هر سال که از این پروژه میگذرد و تمام نمیشود، زیان میدهیم. بنابراین باید عزم جدی برای تکمیل پروژههای اولویتدار شهر فرودگاهی در مسئولان ایجاد شود.