|
کد خبر
۶۶۲۷۸
کپی شد
" شورای رقابت " به آزادسازی بلیت هواپیما ورود میکند؟
تین نیوز | در حالی رئیس سازمان هواپیمایی کشوری از آزادسازی قیمت بلیت هواپیما در آیندهای نزدیک خبر داده که جای خالی "شورای رقابت" در این بازار انحصاری به وضوح احساس میشود.
یکی از مواردی که زمینه استیضاح عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی را در مجلس فراهم آورد، وضع نامناسب حملونقل هوایی مسافری کشور بود. گرچه هم وزیر راه، هم مردم و هم نمایندگان مجلس در این زمینه نظرات مشابهی دارند، اما آنچه در سالهای اخیر در بخش حملونقل هوایی کشور روی داده، تمام به کام ایرلاینها بوده است.
شرکتهای هواپیمایی در زمان وزارت علی نیکزاد وزیر سابق راه و شهرسازی بارها و بارها با حربه ورشکسته شدن برای افزایش قیمت بلیت هواپیما استفاده کردند، تلاشهایی که در نهایت باعث گران شدن حدود 65 درصدی قیمتها در اوایل دهه جاری شد.
در این میان برخی مدیران عامل شرکتهای هواپیمایی برای نشان دادن وضع اسفبار ایرلاینها اقدام به مقایسه قیمت برخی خدمات در کشور کردند. چه آنکه اواخر سال 92 موسوی، مدیرعامل وقت هواپیمایی زاگرس با مقایسه نرخ بلیت هواپیما با قیمت چلوکباب به تسنیم گفته بود: نرخ بلیت هواپیما با قیمت یک پرس چلوکباب برابری نمیکند و به همین دلیل قیمت بلیت هنوز جذابیت دارد.
وی افزود: وقتی قیمت یک پرس چلوکباب در برخی نقاط تهران 60 تا 65 هزار تومان است، قطعا بلیت 100 هزار تومانی هنوز جذابیت دارد. بروید یک عکس از لیست قیمت رستورانها بگیرید و آنرا با نرخ بلیت هواپیما مقایسه کنید. آیا قیمت بلیت یک هواپیما که یک نفر را 1000 کیلومتر ظرف یک ساعت جابجا میکند با یک دست چلوکباب واقعا برابری میکند. این ضعفی است که در سیستم داریم و تا زمانی که قیمت تعیین میشود وضعیت ایرلاینها همین است. قطعا قیمتها باید آزاد شود و عرضه و تقاضا تعیین کننده نرخ بلیت باشد.
*وعده رئیس جدید به آزادسازی
بخش حملونقل هوایی کشور در دو سال سپری شده از عمر دولت یازدهم فراز و نشیبهای زیادی را تجربه کرده است؛ از قهر چند هفتهای قائم مقام وزیر گرفته تا استعفای غیرمنتظره رئیس. همه این مسائل باعث شد تا حملونقل هوایی مسافری کشور بر خلاف وعدههای داده شده روند نزولی در پیش بگیرد تا جاییکه مدتهاست نارضایتی مردم از ایرلاینها بابت تاخیرات پروازی و خدمات اسفبار به اوج رسیده است.
در این وضعیت رئیس سازمان هواپیمایی کشوری تنها راه حل مشکلات این بخش را آزادسازی قیمتها اعلام کرده است. علی عابدزاده در اینباره با اشاره به رتبهبندی شرکتهای هواپیمایی داخلی از آزادسازی قریبالوقوع قیمت خبر داده و به تسنیم گفته بود: پس از آزادسازی نرخ بلیت هواپیما، ایرلاینها مجبورند برای آنکه در فضای رقابتی موفق باشند کیفیت خدماتدهی را افزایش دهند.
وی تصریح کرد: به این دلیل بهسمتی حرکت میکنند تا بهنحو بهتری سرویسدهی داشته باشند، اگر بتوانیم فضا را برای رقابت ایجاد کنیم فکر میکنم مسیر ارتقای خدماتدهی در حملونقل هوایی بهسرعت طی میشود.
وی با بیان اینکه رقابت، مباحث مربوط به ارتقای کیفیت را بههمراه دارد، افزود: بحث رتبهبندی ایرلاینها در قالب طرح آزادسازی قیمتها در دستور کار سازمان هواپیمایی کشوری قرار دارد.
معاون وزیر راه و شهرسازی با یادآوری اینکه قیمتها بهشکل گذشته همچنان بهصورت تکلیفی است، گفت: در آینده نزدیک قیمتها آزاد میشود، البته این بدان معنا نیست که نرخها رایکالی افزایش یابد.
عابدزاده با تأکید بر "نرخ بلیت مسیرهایی را آزاد میکنیم که رقابت در آن سختتر است" افزود: سازمان هواپیمایی کشوری مراقب مسیرهای غیررقابتی است و اجازه نمیدهد که ــ ایرلاینها ــ در آن اعمال انحصار کنند.
*حکومت ایرلاینها در حملونقل هوایی
اما آیا مولفههای آزادسازی نرخ بلیت هواپیما در کشور فراهم است. برای پاسخ به این پرسش کمی به عقب برمیگردیم، یعنی سال 90. در روزهایی که علی نیکزاد عالیترین مقام وزارت راه و شهرسازی بود و با خیل انبوه درخواست ایرلاینها برای افزایش قیمتها مواجه شد.
نیکزاد چند ماهی در برابر این خواستهها مقاومت کرد، اما با فشار بیشتر ایرلاینها وزیر وقت دست به ابتکار جالبی زد. وی از ورود هواپیمایی قطر به کشور برای انجام پروازهای داخلی خبر داد. خبری که بلافاصله واکنش تند ایرلاینها و برخی نمایندگان مجلس را بهدنبال داشت.
اینگونه شد که سرانجام حرف ایرلاینها به کرسی نشست و نیکزاد با افزایش قیمت بلیت هواپیما به شرط افزایش کیفیت خدمات موافقت کرد. عهدی که با گذشت چهار سال هنوز شرکتهای هواپیمایی به آن وفا نکردهاند. به هر حال در روزهایی که دولتیها چشمانتظار اجرایی شدن توافق هستهای و بهبود وضع اقتصادی کشور لحظهشماری میکنند، شرکتهای هواپیمایی به دنبال آزادسازی قیمتها هستند.
اما آیا در یک بازار انحصاری مانند حملونقل هوایی کشور که در آن ایرلاینهای داخلی حرف اول و آخر را میزنند و به هیچ صراطی مستقیم نیستند میتوان قیمتها را آزادسازی کرد. در این بین جای خالی "شورای رقابت" احساس میشود، شورایی که پس از ماهها بلاتکلیفی سرانجام اعضای آن هفته گذشته توسط رئیسجمهوری تعیین شد. باید دید آیا این شورا که علاقهای خاصی به بازار خودرو دارد، وارد بازار حملونقل هوایی مسافری میشود یا خیر.
سلام به نظر می رسد نویسنده درک درستی از بازار انحصاری نداشته است. بازار انحصاری، بازاری است که در دست یک شرکت باشد، حال آن که در بازار حمل و نقل داخلی ایران، بیش از ۱۲ شرکت فعال در حال رقابت هستند و اتفاقا در برخی مواقع وارد رقابت مضره و ارائه نرخهای تخریبی برای حذف رقیب شدهاند. نرخهای بسیار پائین در مسیرهای کیش و مشهد شاهد مدعای بنده هستند. علاوه بر این در صورتی که نویسنده آشنایی اندکی با مفاهیم بازرگانی ایرلاین نظیر آزادیهای پرواز داشت، سخن از کابوتاژ که به معنی ورود یک شرکت خارجی به یک کشور جهت انجام پروازهای داخلی آن است، به میان نمیآورد. کمتر کشوری در دنیا آزادی نهم(کابوتاژ) را به یک ایرلاین خارجی میدهد. دلیل تصمیم دولت قبل کمبود عرضه در کشور و پاسخگویی به تقاضا بود و نه خروج از انحصار! به هر تقدیر یکی از الزامات آزادسازی وجود شفافیت در صنعت حملونقل هوایی کشور است و این که مسافر بداند که چه مقدار بابت هر مسیر باید هزینه کند و دولت نیز مابهازای رقم دریافت شده از مسافر، مالیات مربوط به آژانس و همچنین ایرلاین را دریافت نماید. این مهمترین اصل مغفول در کشور است که امید است پس از آزادسازی به طور جدی مورد توجه قرار گیرد.
با سلام و عرض ادب کجای بازار هوایی ایران شامل اقتصاد آزاد است که سیستم فروش بلیت آن آزادسازی گردد؟ مگر صنعت دیرپای لبنیات و شیر که کلاً توسط بخش خصوصی سرمایه گذاری و زنجیره و چرخه تولید تا فروش آن توسط بخش خصوصی اداره می شود با آزادسازی شاهد واعی شدن نرخ ها گردید؟ و مردم از آن متفع شدند که صنعت هواپیمایی مسافربری و مردم از این تصمیم سود ببرند. اقتصاد حمل و نقل پیچیده تر از رقابتی نمودن بازار و بالابردنه کیفیته خدمات توسط خطوط هوایی است. در حال حاضر قیمت یک ساعت پرواز استاندارد در منطقه خاورمیانه حدود ۸۰ دلار است یعنی یک پرواز تهران به مشهد حدود ۲۸۰ هزارتومن باید قیمت بخورد تا به اقتصاد آزاد جهانی متصل گردد. آیا سوخت در ایران دولتی نیست؟ آیا چند درصد از شرکتهای هواپیمایی موفق و سود ده ایران خصوصی و نیمه خصوصی به معنیه مردم سرمایه گذار و سهامدار کوچه و بازار هستند؟ مخلص کلام به عرض میرساند که این تصمیم گیری و سیاستگذاری چیزی جز واقعی کردن قیمت بلیت هواپیما در ایران نیست و مردم در آخر امکان ندارد با درآمدی که دارند و تورمی که برجامعه حکمفرماست خواب سفر هوایی را هم بتوانند ببینند چه برسد به برنامه های سند چشم انداز ۱۴۰۴ به هر حال این تکلیفی است که برنامه های اقتصادی دولت برای سازمان روشن کرده " بود " و حالا اجرائی مگردد ولی خواهشاً بیشتر احتیاط فرمایید و دست از تسامح و تساهل علمی بردارید.