| کد خبر ۱۷۶۸۳
کپی شد

تأثیر بحران های امنیتی بر صنعت گردشگری خاورمیانه

|

تین نیوز |  صنعت گردشگری در نیم قرن اخیر به دلیل توسعه وسایل حمل و نقل، افزایش سرعت نقل و انتقالات، ارتقا رفاه عمومی مردم، افزایش آگاهی ملت ها از فرهنگ خود و دیگری، گسترش رسانه های خبری و توجه ویژه دولت ها به گردشگر به عنوان یك منبع قدرت و ثروت منجر به آن شد كه صنعتی به نام صنعت توریسم در جهان شكل بگیرد. از این رو دولت ها به خصوص در كشورهای جهان اول به این صنعت به چشم یك منبع عظیم درآمد نگاه می كنند. تحقیقات و آمار نشان داده است تولید ثروت و درآمد گردشگری می تواند بیش از درآمد استخراج و فروش منابع معدنی و فسیلی مانند نفت شود. از این رو كشورهایی مانند قطر و عربستان نیز تلاش دارند در كنار درآمد نفتی بر جاذبه های گردشگری خود بیافزایند. افزایش شمار زائران حج در عربستان و برگزاری مسابقات رالی و جام جهانی فوتبال 2022 در قطر بخشی از این اقدامات است. در واقع در شرایطی که بسیاری از کشورهای خاورمیانه در سال 2012 شرایط دشوار و کم درآمدی را پشت سر گذاشتند، درآمد عربستان سعودی در یک سال گذشته از طریق حج، با سفر6 میلیون زائر، از مرز 16.5 میلیارد دلار گذشت.
اما مسأله قابل توجه وقوع ناامنی های سیاسی و تأثیر آن بر توریسم است. منطقه خاورمیانه كه به عنوان پر تنش ترین منطقه جهان شناخته می شود دارای جاذبه های متنوع گردشگری نیز است. اما در طول تاریخ كمتر زمانی بوده كه حكومت های این حوزه جغرافیایی در آرامش به سربرده باشند. به خصوص آنكه از سال 2010 و شروع جنبش های مردمی در تونس این بی ثباتی همچون دومینویی منطقه را فرا گرفت. نخستین تأثیر شورش ها افزایش قیمت نفت بود. ماده ای كه به سرعت بر افزایش قیمت بلیط هواپیماها نیز تأثیر گذاشت و از آنجا قیمت بلیط، یكی از مهمترین مخارج سفر محسوب می شود، تغییر آن بر تعداد گردشگران نیز مؤثر است. مصر كه در سال 2011 وارد بحران داخلی شد و با سرنگونی رهبرش مواجه گردید، نسبت به سال قبل 4.5 میلیون گردشگر خود را از دست داد. طبق آمار در سال 2010 این كشور 14 میلیون توریست را جذب كرد كه درآمد حاصل آن 13 درصد تولید ناخالص داخلی شد، اما؛ تقریبا یك سال بعد این رقم به 11 درصد رسید. بمب گذاری فرودگاه قاهره كه بعد از فرودگاه بین المللی ژوهانسبورگ آفریقای جنوبی، بزرگترین و مهمترین فرودگاه قاره آفریقا است، سالانه 16 میلیون مسافر را جا به جا می كند در نتیجه حوادث اخیر دچار بحران شدیدی شد. این كشور در سال 2013 نسبت به سال قبل خود 4.1 میلیارد درآمد صنعت توریسم را از دست داد؛ زیرا با كودتای ارتش، تنها رئیس جمهور منتخب مصر، محمد مرسی، كنار گذاشته شد و این كشور وارد چرخه ای از تظاهرات، درگیری، خشونت و كشتار گردید. طبق گزارش های منتشر شده پس از بركناری مرسی مصر با كاهش 57 درصدی در حوزه توریست روبرو شد. این مسأله باعث كاهش 1.5 درصدی تولید ناخالص داخلی شد.
لبنان نیز به عنوان كشوری كه در همسایگی اسرائیل و البته سوریه دچار جنگ داخلی از این تحولات به دور نیست. این كشور به عنوان سوئیس خاورمیانه توانست در سال 2008 كه ثبات سیاسی بر آن حاكم بود 4 میلیارد دلار درآمد كسب كند كه 9 درصد تولید ناخالص داخلی آن محسوب شد. در واقع 22 درصد درآمد ملی لبنان وابسته به صنعت توریسم بود، اما؛ آغاز شورش های سوریه در سال 2011 منجر به آن شد كه این كشور سالانه بیش از 25 درصد گردشگر خود را از دست بدهد. این درحالی بود كه تا پیش از این پیش بینی می شد تا سال 2023، 5.8 درصد بر میزان تولید ناخالص داخلی لبنان از طریق گردشگری افزوده شود. همچنین این كشور در معرض حملات اسرائیل است. اگرچه رهبران لبنان پس از هر جنگ و درگیری با تل آویو به سرعت دست به ترمیم زده اند، اما؛ احساس ناامنی از سوی راكت های اسرائیل، بر تعداد گردشگر مؤثر بوده است.
اقلیم خودمختار كردستان عراق نیز در سال های اخیر نشان داده است كه می تواند به عنوان یكی از مراكز جذب توریست در خاورمیانه عمل كند. این منطقه در سال 2013 با افزایش 33 درصدی گردشگر روبرو شد. بر این اساس دو میلیون و سیصد نفر در سال گذشته میلادی از اقلیم كردستان دیدن كردند كه البته 66 درصد این افراد از مركز و جنوب عراق بودند. درحالی كه گردشگری در كردستان بر پایه جذابیت های غیر مذهبی است، اساس توریسم كشور عراق به طور كلی دینی و مذهبی است. از این رو بعد از نفت، دومین راه درآمد این كشور زائرین هستند كه بیشترین آنها را ایرانیان تشكیل می دهند. وجود مراكز شیعی باعث شد كه پس از سقوط صدام روزانه به طور متوسط 6 هزار زوار ایرانی وارد عراق شود. از این رو 60 درصد اقتصاد نجف وابسته به گردشگر است. مسأله قابل توجه در این باب عدم تأثیر ناامنی در استان های شیعی عراق بر تعداد زائر ایرانی است. چنانكه در آخرین آمار اعلام شده از سوی مراكز دولتی ایران، روزانه 1200 نفر از مرز شلمچه وارد عراق می شوند كه در تابستان این تعداد به چهار هزار نفر می رسید. در واقع علاوه بر گرمای سوزناك عراق در تابستان، وقوع درگیری های داخلی در این كشور به واسطه تهدیدات داعش، نتوانسته چندان بر توریسم دینی عراق مؤثر باشد. بر این اساس به طور متوسط سالانه عراق پذیرای 2 میلیون توریست است. اما به طور كلی عراق به خصوص اقلیم كردستان به دلیل تجاوزات و تحركات داعش با كاهش شدید گردشگر مواجه شده است كه البته هنوز آمار دقیقی از آن موجود نیست. اما همان طور كه معلق شدن و خروج كاركنان برخی شكرت های نفتی فعال در كردستان از احتمال ورود داعش به این منطقه نشان می دهد، تعداد مسافران به این منطقه نیز به سرعت سقوط می كند. ضمن اینکه بزرگ ترین شركت هواپیمایی جهان، امارات و پس از آن شركت های اروپایی پروازهای خود را بر فراز عراق كنسل كردند.
با این توصیفات باید اشاره كرد كه جنگ اسرائیل علیه غزه، كودتا در مصر، درگیری میان سیاستمداران لیبی، بحران سوریه و تحولات عراق، می تواند بر كل صنعت توریسم خاورمیانه اثر سوء بگذارد. احساس ناامنی یك گردشگر اروپایی، آمریكایی و یا مسافرانی از شرق آسیا در كشورهای مجاور این كانون های بحران طبیعی است. به خصوص كه شبكه های اجتماعی و رسانه ها روزانه اخبار اعمال خشونت بار داعش، جبهه النصره و البته طالبان و القاعده را در این حوزه جغرافیایی پوشش می دهند. بر این اساس انتظار می رود درآمد 87 میلیارد دلاری تركیه در سال 2013 كه از طریق توریسم به دست آمد در سال 2014 با كاهش رو به رو شود. همچنان كه ایران نیز به دلیل داشتن مرزهای طولانی با عراق و افغانستان و نزدیك شدن زمان خروج نیروهای بین المللی از این كشور و قدرت گیری روزانه طالبان در آن با این مسأله روبه رو خواهد شد.

ارسال نظر
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید تین نیوز، تا ۲۴ ساعت بعد منتشر خواهد شد.
  • تین نیوز نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
  • انتشار مطالبی که مشتمل بر تهدید به هتک شرف و یا حیثیت و یا افشای اسرار شخصی باشد، ممنوع است.
  • جاهای خالی مشخص شده با علامت {...} به معنی حذف مطالب غیر قابل انتشار در داخل نظرات است.
  • در نوشتن نظرات، لطفا بعد از هر کلمه، یک فاصله خالی بگذارید.
  • در انتقال تخلفات دستگاه‌ها، موارد تخلف را با ضمیمه نمودن اسناد تخلف به آدرس info@tinn.ir ارسال نمایید تا امکان پیگیری بصورت مستند فراهم شود.