ارتباط حمل و نقل و گردشگری
وبلاگ تین نیوز | یكی از ویژگیهای مهم جوامع مدرن، رشد سریع بخش حمل و نقل آنها میباشد (Holst,1997). زیرساختهای مناسب و کافی، برای توسعة موفقیت آمیز گردشگری، لازم و ضروری هستند. توسعة زیرساختها به ویژه در کشورهای کمتر توسعه یافته که اغلب در این زمینه بسیار عقب هستند، امری حیاتی به شمار میآید (Inskeep,1998: 120).
در سال 1994 هالدمن و شرمن ثابت کردند که گردشگری بدون بهبود و توسعة گسترده شبکه حمل و نقل میسر نیست. نقش و اهمیت راهها در توسعه کلان کشورها نیز دارای اهمیت فراوانی است و همواره فقدان بهرهمندی از شبکه راههای قوی، مانعی جدی در راه رشد و توسعه محسوب میشود (دارابی، 1382: 51).
عموماً جاذبههای گردشگری تنها پس از آنکه قابل دسترسی شدهاند، توسعه یافته اند. برای دستیابی به جاذبههای گردشگری که بسیاری از آنها نیز در مناطق غیرشهری واقع شده اند، نیاز به احداث جادهها و امکانات تکمیلی کنار آنها است. به طور کلی، توسعة گردشگری نیازمند سرمایهگذاری زیادی در امور زیربنایی و روبنایی میباشد (جهاندیده،1384).
هر چند که مسافت بین مبدأ و مقصد سفر، بر تعداد گردشگران مؤثر است، ولی این اثر میتواند با توسعة قابلیتهای دسترسی کم رنگتر شود. وجود زیرساختهای لازم و حمل و نقل مناسب، در زمرة این قابلیتها هستند (اردکانی، 1383: 51).
صنعت حمل و نقل به عنوان یکی از ملزومات اساسی توسعه صنعت گردشگری، دسترسی به جاذبهها را برای گردشگران امکان پذیر میکند. فراهم بودن امکانات حمل و نقل مناسب، مطمئن، راحت و سریع و ارزان پیش شرط توسعه گردشگری جمعی است. زیرا گردشگران در تصمیمات خود دو عامل هزینه و زمان را مد نظر دارند و برای دسترسی به مقاصد گردشگری انتخاب نوع سیستم حمل و نقل و یا فراهم بودن سیستم مناسب بر این دو عامل تاثیر میگذارد (رنجبران و زاهدی،1390).
حمل و نقل، پیوند ضروری بین نواحی مبدأ و مقصد را برای گردشگر فراهم آورده و حرکت را برای سفرهای گوناگون از جمله سفرهای آخر هفته، سفرهای تجاری، سفرهای سیاحتی، ملاقات با دوستان و اقوام و حتی سفرهای خدماتی، آموزشی و درمانی تسهیل مینماید. حمل و نقل یک عنصر اساسی از تجربة گردشگر است که بعضی از مفسرین آن را به عنوان یک مکمل برای صنعت گردشگری در نظر گرفتهاند. حمل و نقل میتواند محور مرکزی فعالیتهای گردشگر در نظر گرفته شود چرا که این عامل خود یکی از مهمترین اجزاء سفر را شامل میشود. در این راستا نحوة حمل و نقل نقش مؤثر و بسزایی در ساختار جابجایی
گردشگر و جذابیتهای سفر ایفا میکند.
امروزه حمل و نقل به عنوان یکی از مهمترین عوامل سهیم در توسعة گردشگری بینالمللی شناخته شده است. در نتیجه میتوان عنوان نمود که توسعه صنعت گردشگری به صورت امروزی مرهون پیشرفتهای حاصله در توسعة صنعت حمل و نقل، علوم و فنون و نوعاً توسعة وسایل و تسهیلات و تأسیسات زیربنایی لازم برای مسافرت بوده است. حمل و نقل، مقاصد گردشگری را برای نواحی گردشگرخیز قابل دسترسی میکند. کل گردشگری به راه دسترسی بستگی دارد. در حقیقت دسترسی یا عدم دسترسی، میتواند موجب اتصال و یا انفصال مقصد شود (عزیزی، 1378: 86).
به هر حال برای برخی از مقصدهای گردشگری، محدودیتهایی که به وسیله سیستم حمل و نقل و ساختار زیربنایی مقصد (مثل فرودگاه و جاده) اعمال میشود، به صورت بزرگترین مانع و عامل بازدارنده در مسیر رشد گردشگری قرار میگیرد (وای، 1377:18).
چنانچه کشوری خواستار رسیدن به توسعه گردشگری پایدار باشد، توجه به بخش حمل و نقل و رقابتی کردن و انحصارزدایی از آن ضرورت مییابد. نکته قابل توجه این که حمل و نقل خود میتواند به عنوان یک عنصر جذاب در گردشگری مطرح شود. برای مثال سفر با قایق یا قطارهای سریع السیر، جذابیتهای خاص خود را دارد (2012:Mammadov).
روشهای حمل و نقل
در انتخاب روش حمل و نقل در گردشگری این عوامل تاثیر گذار هستند: محدودیت زمانی، فاصله، موقعیت جغرافیایی، راحتی، امنیت، مزیت، قیمت و رقابت (Westlake:2005).
در سال 2010 بیش از نیمی از گردشگران بین المللی مسافرت خود را از طریق خطوط هوایی انجام دادهاند، 41 درصد از مسافرتها از طریق جادهها، 2 درصد از طریق حمل و نقل ریلی و 6 درصد نیز از طریق راههای آبی انجام گرفته است. روندهای اخیر نشان میدهند که سرعت رشد مسافرتهای هوایی از سایر روشهای مسافرت بیشتر بوده است و سهم آن رو به افزایش است.