عید قربان، بدون قربانیام آرزوست!
تیننیوز| با فرارسیدن هفتههای پایانی شهریورماه، سفرهای تابستانی بار دیگر به اوج خود میرسد و پیامد افزایش سفرهای جادهای در کشور، متاسفانه افزایش تلفات انسانی بر اثر سوانح رانندگی است. این در حالی است که اواخر تابستان امسال با ماه پایانی قمری یعنی ذی الحجه و ایام عید قربان تا غدیر همراه شده است. اگرچه امسال به دلیل تیرگی روابط ایران و عربستان، حضور حجاج ایرانی و سفرهای زائران به عربستان، میسر نیست اما مسافرتها در سراسر کشور و نیز سفر زیارتی به کشور همسایه خصوصا عراق همچنان تداوم خواهد داشت. تعدد سفرها و آمار نهادهای رسمی نشان میدهد ایام
تابستان و خصوصا ماههای مرداد و شهریور جزء پرتلفاتترین ماههای سال است.
اخیرا پلیس راهور از جان باختن ۱۸۰ نفر در ۱۰ روز ابتدایی شهریور امسال و مصدومیت ۲۰۰۰ نفر دیگر در تصادفات رانندگی خبر داده است که به گفته تقی مهری، رئیس پلیس راهور، آمار تلفات نسبت به ۱۰ روز نخست شهریور سال گذشته، دو درصد کاهش داشته است. البته با توجه به اینکه به طور میانگین روزانه در کشور، حدود ۴۵ نفر بر اثر حوادث رانندگی در سال جاری، جان خود را از دست میدهند که به طور ماهانه، رقمی بالغ بر ۱۳۰۰ نفر میشود، نمیتوان آمار ارائه شده توسط پلیس راهور مبنی بر مرگ روزانه ۱۸ نفر در دهه نخست شهریور را دقیق و کامل دانست و باید منتظر آمار رسمی البته بعد از اتمام
شهریورماه بود. طبق گزارش سازمان پزشکی قانونی، طی ۱۰ سال گذشته یعنی از سال ۸۵ تا ۹۴، در مجموع ۲۱۰ هزار و ۶۶۷ نفر در تلفات رانندگی، جان خود را از دست دادهاند که از این تعداد، ۲۲ هزار و ۶۸۴ نفر (۱۰,۸ درصد) در شهریورماه بوده است.
برهمین اساس، در شهریورماه سال گذشته، ۱۷۲۰ نفر در تصادفات رانندگی جان باختند که بیانگر فوت روزانه ۵۵ نفر در جاده هاست و حتی اگر این رقم به همان میانگین روزانه ۴۵ نفر که در سال جاری اتفاق افتاده، باشد، حدود ۱۴۰۰ نفر، میزان تلفات رانندگی در شهریور خواهد بود که کاهش حدود ۲۰ درصدی را نسبت به سال قبل، در پی خواهد داشت؛ اتفاقی که در سالهای اخیر به آرزو تبدیل شده و نه تنها کاهش ۲۰ درصدی محقق نشده بلکه کاهش تلفات کمتر از ۱۰ و پنج درصد بوده است.
سرعت غیرمجاز، انحراف به چپ در جادههای دو طرفه و بیتوجهی به جلو همچنان مهمترین دلایل سوانح رانندگی و تلفات و مصدومیتهای ناشی از آن است. ضمن اینکه ۳۵ درصد تصادفات شهریورماه نیز در اثر واژگونی به سبب خواب آلودگی بوده و اغلب تصادفات نیز در ۳۰ کیلومتری شهرها صورت گرفته است.
با توجه به شدت گرفتن تصادفات، آتش گرفتن و واژگونی اتوبوسهای بین شهری در شش ماهه نخست سال جاری، با افزایش سفرهای تابستانی مخصوصا با ناوگان حملونقل عمومی، بخشی از این تلفات انسانی، به این وسایل نقلیه اختصاص مییابد. به همین منظور، نظارت ویژه و متفاوتی از سوی پلیس راهور برای کنترل و نظارت بیشتر رانندگان اتوبوسهای جادهای خصوصا در مسافتهای طولانی لحاظ شده که چنانچه به درستی اجرا شود، میتواند بر کاهش تصادفات، تأثیرگذار باشد. به گفته رئیس پلیس راهور، گشتهای نامحسوس پلیس در روزهای پایانی تابستان بر فعالیت رانندگان نظارت میکنند؛ یعنی
برخی از نیروهای پلیس برای کنترل حرکت رانندگان با لباس مبدل، داخل اتوبوسها حضور مییابند که این اقدام را باید به فال نیک گرفت.
غلبه بر هوای نفس در رانندگی
نیمه دوم شهریور در راه است و اعیاد مبارک قربان و غدیر نیز در پیش هستند. همان گونه که حرمت نهادن به این مناسبتهای مذهبی و پاس داشتن مناسک و آموزههای دینی مهم است، تلاش برای کاهش قربانیان تلفات رانندگی در طول سال و خصوصا در اوج سفرهای تابستانی در شهریور و بهویژه ایام قربان و غدیر، رسالتی همگانی است. نفس را قربانی کردن و دوری از هوای نفس در رانندگی یعنی:
- از توجه به جلو غفلت نکنیم.
- سرعت و سبقت غیرمجاز نداشته باشیم.
- با تلفن همراه در حین رانندگی صحبت نکنیم.
- در حین خواب آلودگی و خستگی، رانندگی نکنیم.
- انحراف به چپ ممنوع! و...
شاید گفتن اینکه عید قربان، به عیدی بدون قربانیان جادهای تبدیل شود در حال حاضر، تنها یک دعای خیر یا آرزو باشد، اما با کاهش تلفات رانندگی از ۲۸ هزار نفر در سال ۸۴ به کمتر از ۱۷ هزار نفر در سال ۹۴، جای این امیدواری باقی است. اگرچه عید قربان، عید سرسپردگی و «جان، قربان کردن» به فرمان دوست و گذشتن از «اسماعیلِ جان» است یا به قول مولانا: «عاشقم من کشته قربانِ لا» اما مفهوم آن در حملونقل جادهای و سفرهای پیش رو این است: «جان، قربانی جادهها نکنیم. » همین!
*روزنامه نگار و مدرس دانشگاه