◄ تغییر کریدورهای بار هوایی جهان/ تهدید جایگاه ترانزیت هوایی ایران

کارشناس صنعت هوانوردی از رشد چشمگیر آسیای مرکزی در حمل و نقل هوایی بار خبر داد.

به گزارش تین نیوز، خلیل الله معمارزاده با اشاره به تغییر نقشه جهانی حمل و نقل هوایی بار اعلام کرد: کریدورهای جدیدی در حال ظهور هستند و آسیای مرکزی به تدریج به پلی میان اروپا و آسیا تبدیل شده است.

وی تاکید کرد: حجم بار هوایی آسیای مرکزی از سال ۲۰۱۹ تاکنون بیش از دو برابر شده، در حالی که حجم بار هنگ کنگ، بزرگ ترین هاب بار هوایی جهان، در همین دوره تقریباً ثابت مانده و حجم بار فرودگاه فرانکفورت، بزرگ ترین دروازه باری اروپا، حتی حدود ۵ درصد کاهش یافته است.

این کارشناس افزود: بخش عمده این رشد بار هوایی در آسیای میانه ناشی از افزایش پروازهای ترانزیتی مستقیم بوده که سهم آن ها از کل بار منطقه از ۵۹ درصد به حدود ۶۵ درصد رسیده است. همچنین بارهای ورودی و خروجی بین المللی نیز رشد کرده اند، هرچند حجم بار ورودی همچنان بیشتر است.

قزاقستان و ازبکستان؛ بازیگران جدید بار هوایی منطقه

معمارزاده تاکید کرد: قزاقستان با رشد ۱۴۹ درصدی حجم بار، جایگاه خود را به عنوان مهم ترین دروازه باری منطقه تثبیت کرده، اما ازبکستان با رشد ۱۸۲ درصدی سریع ترین و خیره کننده ترین رشد را تجربه کرده و با سرمایه گذاری در زیرساخت ها از قرقیزستان پیشی گرفته است.

به گفته وی، افزایش بارهای صادراتی در سال ۲۰۲۴ نشان می دهد که آسیای مرکزی به تدریج از نقش یک مسیر عبوری صرف فاصله گرفته و در حال تبدیل شدن به حلقه ای فعال در اتصال زنجیره های تأمین میان اروپا و چین است.

تغییر جریان های جهانی بار هوایی

وی خاطرنشان کرد: این تحولات نشان دهنده انتقال تدریجی بخشی از جریان های بار هوایی جهان به کریدورهای جدید در نتیجه تغییرات ژئوپلیتیکی، محدودیت های فضای هوایی و بهینه سازی شبکه های حمل و نقل است؛ روندی که در بلندمدت می تواند توان لجستیکی، اکوسیستم فرودگاهی و جذابیت سرمایه گذاری در کشورهای آسیای مرکزی را تقویت کند.

هشدار درباره آینده جایگاه ترانزیتی ایران

معمارزاده هشدار داد: برای ایران، این روند صرفاً یک تغییر جغرافیایی در مسیرهای بار هوایی در کشورهای همسایه نیست، بلکه هشداری راهبردی درباره آینده جایگاه ترانزیتی کشور محسوب می شود.

وی افزود: ایران به طور سنتی از مزیت ژئوپلیتیکی کم نظیری در کریدورهای هوایی شرق–غرب و شمال–جنوب برخوردار بوده است، اما تداوم رشد مسیرهای جایگزین در آسیای مرکزی، قفقاز و کشورهای جنوب خلیج فارس می تواند بخشی از این مزیت را به مرور زمان و به تدریج کمرنگ تر کند.

معمارزاده تاکید کرد: در صورتی که توسعه زیرساخت های بار هوایی، تسهیل ترانزیت، بهبود بهره برداری از فضای کشور و تقویت نقش هاب های فرودگاهی ایران با سرعت کافی دنبال نشود، بخشی از جریان های عبوری و فرصت های اقتصادی مرتبط با آن ممکن است به مسیرهای رقیب منتقل شود؛ موضوعی که می تواند در سال های آینده پیامدهای مهمی برای جایگاه ژئواکونومیک و ژئوپلیتیکی ایران در شبکه حمل و نقل هوایی منطقه به همراه داشته باشد.