دیوار بلند تعرفه، ظلم به مصرفکننده و تولید داخل است
وبلاگ تین نیوز | موضوع جوایز صادراتی و اعطای آن به هر نوع صادرات باعث شده تا بسیاری از کارشناسان اعطای این جوایز را به نوعی به زیان تولید و تجارت کشور دانسته و ادامه آنرا مفید نمیدانند. اینکه ما اقدام به صدور مواد اولیه و خام و درواقع سرمایه ملی کشور کنیم و برای آن جایزه هم بگیریم تنها حراج کردن سرمایه ملی است و نهتنها سودی ندارد، بلکه به ضررتجارت و اقتصاد کشور نیز هست. در این راستا پای صحبتهای مجید رضا حریری، عضو هیأت رئیسه اتاق بازرگانی ایران نشستیم تا علاوه برموضوع فوق موارد دیگری چون دیوار تعرفهای و وضع کنفدراسیون واردات را نیز از وی
جویا شویم.
آیا سیاست تشویق صادراتی به هر شکل و برای هر نوع صادرات اقدامی درست و مثبت ارزیابی میشود؟
صادرات در هر صورت نقش مهمی در اقتصاد دارد و افزایش صادرات بیانگر رشد یک کشور درخصوص کالایی خاص است. چرا که وقتی تولید محصولی خاص در کشور به مرحله صادراتی میرسد یعنی توان رقابت در بازارهای جهانی برای آن محصول خاص وجود دارد. اما سیاستهای تشویق صادراتی باید هدف داشته باشد و دارای جهت مشخصی برای رشد صادرات باشد. اینکه بخواهیم هر نوع صادراتی را مورد تشویق قرار داده و برای صادرکننده مشوق صادراتی در نظر بگیریم به نفع تولید داخلی نیست. صادرات دانش بنیان و مبتنیبر تکنولوژی روز باید مبنای مشوقهای صادراتی قرار گیرد نه اینکه مواد خام و
ارزان را صادر کنیم و بخواهیم که مشوق صادراتی هم دریافت کنیم.
چه نوع از صادرات نباید مشمول مشوقهای صادراتی قرار گیرد؟
در سال حدود ٤ میلیارد دلار صادرات داشتیم که از این رقم ٢١میلیارد دلار آن را نفت و میعانات گازی شامل میشود. این نشانگر آن است که بیشتر صادرات ما در قالب مواد معدنی و خام صورت میگیرد در اصل با این کارسرمایه ملی خود را به حراج گذاشته و البته برای آن جایزه هم میخواهیم. به اعتقاد من دادن مشوق صادراتی برای این نوع صادرات نهتنها مفید نیست بلکه به تولید کشور ضرر میرساند.
اعطای مشوقهای صادراتی به تمام کالاهای صادراتی چه تاثیری روی اقتصاد و تجارت کشور دارد؟
بخش زیادی از صادرات ما کالا نیست بلکه یارانه و هزینه انجام شده برای محصول است. بهعنوان نمونه باید گفت برخی از کالاها مانند سیمان با انرژی ارزان در داخل تولید میشود و با توجه به وجود انرژی ارزان داخل ما عملا انرژی خود را با قیمت پایین به خارجیها میفروشیم. باید به جای دادن مشوق صادراتی به این نوع از صادرات، صادرات مبتنیبر ارزش افزوده و همراه با ارتقای تکنولوژی در محصول مبنای اصلی جوایز صادراتی قرار گیرد. اگر ما صادراتی داشتیم که در بازارهای بینالملل حضور تاثیرگذار داشته باشد آنگاه است که میتوانیم به صادرات خود امیدوار بوده و برای آن
جایزه هم اختصاص دهیم. این شیوه اعطای مشوق صادراتی هم تولیدکننده را به تولید محصول با کیفیتتر و همراه با ارزش افزوده ترغیب میکند و هم دولت دیگر بیم آن را ندارد که منابع ارزی خود را بهطور ناصواب خرج صادرات بدون ارزش افزوده کند و شاهد خروج مواد خام و درواقع سرمایه ملی از کشور باشد.
دولت چه نقشی در این بین دارد؟
البته خود دولت نیز در این خصوص مقصر است الان بخشی از صادرات کشور توسط خود دولت انجام میشود. سنگهای معدنی، کانیها، سنگآهن، کروم و... ازجمله مواردی است که به صورت خام به فروش میرسد که بعضی از این موارد توسط دولت و به صورت خام صادر میشود. این نشان میدهد که خود دولت در صادرات مواد خام مقصر است.
در برخی از موارد شاهدیم که دولت اعلام میکند قیمت کالاها افزایش نخواهند داشت اما در عمل همان کالایی که دولت وعده عدم افزایش آن را داده به ناگاه گران میشود چرا این اتفاق میافتد و دولت برای مقابله با آن چه راهکاری باید اتخاذ کند؟
در حال حاضر تورم در حدود ٢٥درصد است و این تورم علاوه بر مصرفکننده روی تولیدکننده نیز فشار میآورد اما اینکه دولت نخواهد یا مایل نباشد که قیمتها تغییر کند چندان منطقی به نظر نمیرسد چرا که اقتصاد قواعد خاص خود را دارد و با دستوری عمل کردن به سرانجام نمیرسد. دولت نیز برای رفع این مشکل چارهای ندارد جز اینکه فضای اقتصاد را شفاف و رقابتی کند در اصل اقتصادی که رقابتی و شفاف باشد امکان عملکرد دستوری و قیمتگذاری را از بین میبرد.
موضوع دیگری که مطرح است افزایش دیوار تعرفهای برای حمایت از تولید داخل است. در این شرایط مصرفکننده در سایه نبود محصولات دیگر مجبور به استفاده از محصولات داخلی است. این وضع را چگونه ارزیابی میکنید؟
در ایران با متوسط ٢١درصد تعرفه بالاترین دیوار تعرفه را داریم به این دلیل که تولید روی پای خود بایستد. اما در برخی از موارد این سیاست باعث شده تا مصرفکننده امکان انتخاب درست و صحیح کالا را نداشته باشد و مجبور به استفاده از کالاهای داخلی حتی انواع بیکیفیت آن باشد. در این شرایط نیز برخی از تولیدکنندگان داخلی با استفاده از این شرایط درپی رشد و ارتقای کیفیت محصول داخلی برنمیآیند و در سایه حمایتهای دولت به تولید بیکیفیت ادامه میدهند. این سیاست باعث میشود امکان رقابت در اقتصاد از بین رفته و در سایه نبود محصولات خارجی با کیفیتتر محصول
داخلی بیکیفیت به رشد خود ادامه دهد و هیچ تلاشی هم در راستای ارتقای محصول داخلی به عمل نیاید چرا که در این بازار محصول دیگری وجود ندارد که تولیدکننده داخلی برای رقابت با آن کیفیت محصول داخلی را ارتقا بخشد. این شرایط ظلمی مضاعف به تولید و مصرفکننده داخلی وارد میسازد.
وضعیت کنفدراسیون واردات و تشکیل آن در اتاق بازرگانی به کجا رسید؟ با تشکیل این کنفدراسیون وضع مجمع عالی واردات به چه شکل خواهد شد؟
با تشکیل کنفدراسیون واردات است که تمام اتحادیههای وارداتی در سایه یک قانون مشخص فعالیت کنند و اداره شوند. البته تا پیش از این مجمع عالی واردات نیز یک تشکل قانونی نبود و باید تحت قوانین اتاق فعالیت میکرد اما به دلایلی این اتفاق در دولت قبلی رخ نداد و بنابر سیاستهای دولت قبل شاهد ایجاد یک تشکل موازی با بخش واردات اتاق بازرگانی بودیم اما اکنون که کنفدراسیون واردات در اتاق درحال راهاندازی است امکان وجود تشکلهای جداگانه نداریم.