◄ روش‌های انتقال تکنولوژی

" خرید و واردات مستقیم کالا و خدمات یکی از راه های انتقال تکنولوژی است ولی روش های دیگری نیز وجود دارد که صاحبان صنایع و مسئولین و دولتمران بایستی از محاسن و مزایایی آنها نیز استفاده نمایند.

روش انتقال تكنولوژی
منظور از روش انتقال تكنولوژی، مجموعه ای از فعالیت های از پیش تعریف شده ای است كه طی آن تكنولوژی موردنیاز دراختیار متقاضی قرار می گیرد.

الف : انتقال تكنولوژی به صورت رسمی
1- لیسـانــس (Licensing):
شامل قرارداد لیسانس اختراع – دانش فنی – علامت تجاری –کپی رایت می باشد.

2- اخذ (Acquisition):
یك شركت از شركت دیگری انتقال تكنولوژی موردنیاز خود را اخذ می كند .

3- اخذ از طریق آموزش (Educational Acquisition)
یك شركت، متخصصانی را تحت شرایط فنی ویژه استخدام می نماید و یا از شركت كوچكتر دیگری می خواهد تا نیروهای متخصص را در اختیار وی بگذارد.

4- کسب و ادغــام:
یك شركت با شركت دارنده تكنولوژی دیگری ادغام می شود و شركت جدیدی از تركیب دو شركت قبلی به وجود می آید.

5- سهام اقلیت (Minority Equity):
یك شركت بخشی از سهام شركت عرضه كننده تكنولوژی را می خرد اما در مدیریت آن نقشی ندارد.

6- سرمایه گذاری مشترك
در مورد موضوع های مورد علاقه دو طرف تشكیل می گردد و عمدتا برای آشنایی با تكنولوژیهای دو طرف به صورت انتقال مستقیم و غیر مستقیم می باشد.
بازار هدف از الزمات كار است كه پس از مطالعه اولیه و تائید انجام می شود. بهترین روش انتقال تكنولوژی است.
در صورت وجود ریسك، سرمایه گذاری خارجی درصد كم و در صورت عدم ریسك طرف خارجی (51 درصد به 49 درصد) از قرار داد را متحمل می شود.

7- روش خرید كل كارخانه (Turn Key)
در مواقعی که قرارداد آماده بهره برداری است صورت می گیرد.

8- خدمات مهندسی
خدمات مهندسی به آن دسته از کارهای فنی اطلاق می‌شود که در جهت ایجاد یک پروژه صنعتی و تولیدی به کار آید. معمولاً این خدمات توسط موسسات مهندسی باتجربه در امر موردنظر و یا فروشندگان ماشین آلات ارائه می‌شود.

9- قرارداد تحقیق و توسعه (R & Dagreement):
یك شركت هزینه انجام پروژه های پژوهشی را در مركز دانشگاهی و تحقیقاتی برعهده می گیرد تا تكنولوژی خاصی توسعه یابد.

10- معامله مشترك (Joint Venture):
دو شركت مختلف جهت نوآوری تكنولوژی شركت سومی را به وجود می آورنـد و در سود و زیـان شركـت سـوم شریـك می شوند.

11- قراردادخدمات فنی
کمک‌های فنی عموماً خدمات و اطلاعات فنی و مدیریتی (صنعتی) است که در تولید و ساخت محصول یا مواد، مورد نیاز باشد. معمولاً این خدمات از طرف واحدهای تولیدی که دارای تجارب لازم و کافی در این زمینه باشند ارائه می شود.

در پروژة صنعتی و تولیدی کمک های فنی عمدتاً شامل خدمات زیر است:
کمک در انتخاب تکنولوژی و روش ساخت و آزمایش کارخانه.
تهیة صورت مشخصات فنی ماشین آلات و تجهیزات.
تهیة مشخصات محصول.
همکاری در مقایسه پیشنهادهای خرید ماشین آلات.
همکاری در تهیه و خرید قطعات نیم‌ساخت و لوازم و مواد کمکی.
همکاری در تهیه مشخصات مواد اولیه و منابع تأمین آنها.
خدمات در رابطه با انجام آزمایشها و تحقیقات مواد اولیه و محصول.
نظارت بر عملیات نصب و راه اندازی کارخانه.
خدمات در مورد تصحیح و تغییر روشهای تولیدی.
خدمات مدیریتی در حین راه اندازی و بهره برداری.

12- همكاری فنی:
دو شركت توانایی های تكنولوژیك خود را جهت رسیدن به محصولی جدیدتر به اشتراك می گذارند.

13- تحقیق و توسعه مشترك (Joint R&D):
دو شركت در زمینه تكنولوژی خاصی اقدام به تحقیق و توسعه می كنند.

14- قرارداد تحقیق و توسعه (R & Dagreement):
یك شركت هزینه انجام پروژه های پژوهشی را در مركز دانشگاهی و تحقیقاتی برعهده می گیرد تا تكنولوژی خاصی توسعه یابد.

15- سرمایه گذاری در پژوهش (Research Funding):
یك شركت در زمینه پژوهش جهت خلق تكنولوژی جدید در مراكز پژوهشی سرمایه گذاری می كند.

16- كنسرسیوم (Consortium):
تعدادی شركت و موسسه عمومی جهت دستیابی به هدف خاصی در زمینه نوآوری تكنولوژیكی با یكدیگر همكـاری مـی نمایند ولی سهامی بین آنها رد و بدل نمی شود.

17- شكبه سازی (Networking):
یك شركت شبكه ارتباطی با اشخاص و شركتهای دیگر ایجاد می كند تا بتواند همواره در جریان نوآوریهای فنی و تكنیكی باشد.

18- استفاده از سازندگان بیرونی (Outsourcing):
یك شركت فعالیتهای فنی را به خارج از خود انتقال می دهد و تنها محصول مورد نیاز را دریافت می كند.

19- Spin Off:
شركت هایی كه در كنار مراكز تحقیقاتی و یا دانشگاه ایجاد می شوند و نوآوری تكنولوژی آنها را تجاری می كنند.

20- سرمایه گذاری مستقیم خارجی
سرمایه گذاری خارجی به صورت درصدی داخلی و خارجی انجام می شود موضوع مورد نظر سرمایه گذاری، توسط خارجی ها در چارچوب سیاست های انتخاب شده انجام می شود. سیستم های مدیریتی، برنامه ریزی مواد، تكنولوژیهای تولیدی، بازاریابی، خدمات پس از فروش از آورده های سرمایه گذاری خارجی می باشند.

21- مدل پارک های علمی – آموزشی
در این مدل امکاناتی برای متخصصان، جهت ایجاد شرکت فراهم می شود. این کمپانی ها اغلب توسط پرسنلی که آزمایشگاهها را ترک می کنند ایجاد می‌شود‌.

22- مدل فرت
این مدل در انگلستان به کار گرفته می‌شود و ناظر بر افرادی است که از ناحیه چندین شرکت یا کنسرسیوم نمایندگی دارند که در آزمایشگاه های دولتی به جستجوی تکنولوژی بپردازند.

23- قراردادهای فرعی و دست دوم
این روش می تواند به انواع مختلف انجام شود.
الف - گرفتن بخشی از كار از انتقال دهنده (داخلی سازی).
ب - گرفتن كار از كمپانی های معتبر در صورتی كه در شبكه آنها قرار بگیریم (فعالیتهای تخصصی).
ج - گرفتن كار و دادن به بخشهای مختلف اگر قسمت مهندسی قوی داشته باشیم.
 
24- قراردادهای بیع متقابل
در این روش عرضه کننده تکنولوژی موافقت می كند که امکانات تولیدی برای متقاضی فراهم كند و در آینده از محصولات تولیدشده وی بعنوان بازپرداخت اصل وسود سرمایه گذاری خود ، خریداری می كند.
مهمترین مشوق و انگیزه عرضه کننده تکنولوژی در وارد شدن در قرارداد بیع متقابل ، استفاده و بهره برداری از منابع طبیعی و انسانی ارزان در کشور دریافت کننده تکنولوژی است.
مهمترین انگیزه برای دریافت کننده تکنولوژی، انتقال تکنولوژی صنعتی و بهره‌برداری حداکثر از منابع طبیعی و انسانی در کشورش است.

25- اتحاد استراتژیک
دو شرکت تواناییهای تکنولوژیک خود را در جهت رسیدن به محصولی جدیدتر به اشتراک می گذارند.
همکاری استراتژیک عبارت است از فرآیند تشخیص شکاف در تکنولوژی های بومی با جستجو برای یافتن تکنولوژی های پرکننده و سپس درگیر کردن صاحبان آن تکنولوژی در مشارکتی که نتیجة آن انتقال تکنولوژی به کشور باشد. کشورهای تازه صنعتی شده ای مثل کره، همانند کشورهای پیشرفتة صنعتی، اکنون در جستجوی مکملهای تکنولوژی بومی خود هستند و برای این منظور هر مشوقی را که لازم باشد فراهم می¬کنند تا صاحبان خارجی تکنولوژی را به این نوع همکاری ها بکشانند.
 
- انتقال تكنولوژی به صورت غیر رسمی
1 - استخدام پرسنل فنی و علمی
2 - خرید و واردات ماشین آلات و دریافت كمك های فنی به وسیله سازندگان اصلی ماشین آلات
2- مهندسی معكوس معمولا زمانی انجام می پذیرد که شرکت های چند ملیتی و یا کشور عرضه کننده تکنولوژی از انتقال حق امتیاز تکنولوژیهای پیشرفته به کشورهای در حال توسعه امتناع می ورزند.
4- اعزام نیرو به خارج، برای آموزش و كسب تجربیات عملی
5- برگزاری كنفرانس ها و نمایشگاه های كتاب، انتشارات مقالات و نمایشگاه های بین المللی و تجاری، صنعتی