پاسخ علمی به یک شایعه/ انفجار موشکها عامل زلزله نیست
رییس بخش زلزله شناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با بیان اینکه ٢ تا ۶ ساعت پس از وقوع اولین پیش لرزه امکان وقوع زلزله اصلی وجود دارد، گفت: ارتباط انفجارهای موشکی به تحریک و تنش گسل ها هیچ مبنایی ندارد.
علی بیت الهی، رییس بخش زلزله شناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی در پاسخ به این سوال که معمولا در چندبازه زمانی از وقوع پیش لرزه امکان وقوع زلزله اصلی وجود دارد و با چه علایمی عام مردم می توانند روند وقوع زلزله بزرگ تر را تشخیص دهند، اظهارداشت: این موضوع را با وقوع زلزله اخیر پردیس توضیح می دهم؛ چند شب گذشته اولین رخداد لرزه ای از سری زلزله های پردیس با بزرگی ٣.۴ ریشتر رخ داد و ساعت ۲۳ و ۴۶ دقیقه زلزله اصلی از این دسته رخدادهای با بزرگی ۴.۶ ریشتر به وقوع پیوست. در ادامه شش پس لرزه ثبت شد با فواصل حدود ۱۰ تا ۲۰ دقیقه و پس از توقفی آخرین لرزه که مرکز لرز نگاری گزارش کرده با بزرگی ٣.١ ریشتر بوده است که بعد از دو ساعت رخ داد.
وی ادامه داد: به روند وقوع زلزله که نگاه کنیم، می بینیم که آن توالی تند و با بازهای کوتاه، طولانی تر شده و بزرگی زلزله ها هم کمتر شده است. با توجه به این این روال، می بینیم که پس از پیش لرزه، زلزله اصلی ۴.۶ ریشتر رخ داده و در ادامه روند کاهشی به صورت پس لرزه های کوچکتر اتفاق افتاده و همچنین فاصله زمانی بین رخدادها افزایش یافته است.
رییس بخش زلزله شناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی تاکید کرد: این روال نشان می دهد که احتمال بسیار ضعیفی وجود دارد که بعد از این روند زلزله بزرگتر رخ بدهد. معمولا این رخدادهای پس لرزه ای با این آهنگ، نشانه رهایی تنش و باقی مانده تنش هستند. اگر زلزله بزرگتری در راه باشد معمولا پس لرزه ها به این شکل رخ نمی دهند و بزرگی زلزله کاهشی و فاصله زمانی وقوع آن افزایشی نخواهد شد. ما این روند را را در زلزله کرمانشاه و بم را هم داریم؛ طبق تجربه های بازآموخته، معمولا ٢ تا ۶ ساعت پس از رخداد پیش لرزه ها، زلزله بزرگ تر رخ می دهد.
بیت الهی همچنین درباره وضعیت گسل های تهران در محل وقوع زلزله پردیس گفت: این زلزله در محل تلاقی گسل شمال تهران و گسل مشا رخ داد که این زون فی نفسه یک زون فعالی است، به عبارت دیگر این زلزله در فاصله ۴۰ کیلومتری از مرکز شهر تهران رخ داده که این زون طلاقی گسل شمال تهران با گسل مشا است که باعث شده محدوده شرقی تهران به سمت دماوند از نظر تعداد رخدادهای لرزه ای به مراتب بیشتر از محدوده شهری تهران و نیز محدوده غربی تهران باشد و همچنین خصلت و سرشت تکتونیکی لرزه خیزی شرق تهران فعال و لرزه زا است.
وی تاکید کرد: اتفاقا همین زلزله های پردیس در فاصله ۶۰ کیلومتری غربی آخرین زلزله تاریخی مخرب تهران که در سال ۱۸۳۰ میلادی رخ داده، قرار گرفته است. به عبارت دیگر، این زون فی نفسه زون فعالی محسوب می شود و رخدادهای این چنینی جزو ذات لرزه خیزی این منطقه است.
رییس بخش زلزله شناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی همچنین درباره صحبت هایی که میان عام مردم شنیده می شود مبنی بر اینکه انفجار موشک ها منجر به فعال شدن گسل ها شده، اظهار داشت: مردم توجه داشته باشند عمق کانونی این زلزله ها در حدود ۱۰ تا ۲۰ کیلومتری زمین است در حالیکه قوی ترین شدیدترین انفجارات هم نمی تواند در عمق تا چند صد متری زمین نفوذ کند درحالیکه ما در وقوع زلزله از عمق ١٠ هزار الی ١٠متر صحبت می کنیم آن هم در امتداد یک گسل طویل نه یک نقطه اما انفجارات نقطه ای هستند و شکل موج انفجارات با شکل موج زلزله کاملا به طور کاملا روشنی قابل تشخیص است.
وی افزود؛ اینکه بگوییم این انفجارات موجب تحریک یک گسل می شود مانند این است که یک پشه بر روی گوش یک فیل بنشیند و این گمان شود که با نیش پشه، فیل از پا بیفتد بنابراین این موضوع اصلا مبنایی ندارد.
