◄ پایداری بزرگ ترین زنجیره گردشگری ایران در جنگ رمضان
هگتا در یازده سال گذشته تلاش کرده شرکت های بزرگ گردشگری، ریلی و هتلداری وابسته به تأمین اجتماعی را در قالب یک زنجیره منسجم گرد هم آورد. علیرضا تابش، مدیرعامل این هلدینگ، از چالش ها، بحرانها و برنامه های آینده هگتا می گوید.
هگتا در یازده سال گذشته تلاش کرده است مجموعه ای از شرکت های بزرگ گردشگری، ریلی، هتلداری و خدمات مسافرتی وابسته به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان تأمین اجتماعی را زیر یک چتر گرد هم بیاورد تا زنجیره ای منسجم در صنعت گردشگری کشور شکل بگیرد. حالا این هلدینگ، در کنار مدیریت بحران های ناشی از جنگ، تحریم، کرونا و فرسودگی ناوگان ریلی، پروژه هایی چون توسعه قطارهای گردشگری، گردشگری سلامت، نوسازی ناوگان رجا و مسئولیت های اجتماعی گسترده را دنبال می کند. آنچه در ادامه می خوانید، گفت وگویی تفصیلی با علیرضا تابش، مدیرعامل علدینگ گردشگری تأمین اجتماعی (هگتا) درباره مسیر طی شده، چالش ها و برنامه های آینده این مجموعه است.
ایده تشکیل هگتا چگونه شکل گرفت و اساساً چرا این هلدینگ ایجاد شد؟
یازده سال پیش، در دوره وزارت آقای دکتر علی ربیعی در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، و در زمان مرحوم آقای دکتر نوربخش در سازمان تأمین اجتماعی، تصمیم گرفته شد که شرکت های پراکنده گردشگری در سازمان، ذیل یک هلدینگ با هدف هم افزایی و خلق زنجیره ارزش فعالیت خودشان را پیش ببرند.
برای همین منظور، شش شرکت ذیل چتر هگتا فعالیت خود را شروع کردند: گروه هتل های هما، شرکت حمل ونقل ریلی رجا، شرکت سرمایه گذاری ایرانگردی و جهانگردی، شرکت توریستی و رفاهی آبادگران ایران، شرکت دهکده ساحلی انزلی و شرکت بین المللی خدمات مسافرتی جهانگردی تأمین.
همان طور که از اسم این شرکت ها مشخص است، یا اقامت دارند، یا هتل هستند، یا حمل ونقلی اند، یا آژانس اند. همه این ها ذیل چتر شرکت رفاه و گردشگری تأمین که همان هلدینگ گردشگری تأمین اجتماعی (هگتا) است، شروع به فعالیت کردند.
در این سال ها هگتا چه فراز و فرودهایی را پشت سر گذاشته است؟
در این یازده سال، فراز و فرودهای زیادی وجود داشته است. مورد اخیرش این است که در سال گذشته، هیئت وزیران مصوبه ای برای بازگشت شرکت حمل ونقل ریلی رجا به راه آهن صادر کرد، ولی در ادامه توسط مجلس شورای اسلامی این مصوبه رد شد و مجدداً این شرکت تحت مالکیت و سهامداری صد درصدی سازمان تأمین اجتماعی به فعالیت خود ادامه داد.
در دوره ای از مدیریت هگتا، شرکت رفاه گستر که یک شرکت تکلیفی است و مجموعه ای از کافی شاپ ها، رستوران ها و مراکز اقامتی را برای کارکنان و مدیران سازمان تأمین اجتماعی اداره می کند، تحت نظر هگتا درآمد، اما چند سال بعد دوباره به داخل خود سازمان تأمین اجتماعی بازگردانده شد. الان هم این موضوع در کمیته سرمایه گذاری سازمان تأمین اجتماعی مجدداً مطرح است که آیا دوباره به هگتا برگردد یا خیر.
هدف از این توضیحات این است که عرض شود ابتکار عمل وزیر وقت و اهتمام ریاست وقت سازمان تأمین اجتماعی برای تشکیل هلدینگ گردشگری تأمین اجتماعی خدمت بزرگی بوده تا این زنجیره گرد هم آیند و هم افزایی داشته باشند. در دوره های مدیریتی مختلف، فراز و فرودهایی بوده که نمونه هایش را عرض کردم، اما روی هم رفته این دارایی ها حفظ شده و جریان گردش کار هم افزا در این شرکت ها ایجاد شده است.
برنامه ریزی هگتا برای اوج گیری مجدد رجا
وضعیت شرکت رجا امروز چگونه است و چه مسیری را طی کرده؟
شرکت حمل ونقل ریلی رجا در دل راه آهن جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۷۵ تأسیس شد، با بیش از ۱۲۰۰ دستگاه انواع واگن مسافری اعم از ترن ست، ریل باس و ... . به هر حال، یکی از پیشروترین بخش های حمل ونقل ریلی مسافری در کشور بود.
اما طی این سال ها، در مدیریت های مختلف و شرایط خاص کشور، از جمله تحریم های اقتصادی و عدم سرمایه گذاری در شرکت رجا و سایر شرایط و مقررات حاکم بر حوزه حمل ونقل ریلی مسافری، این شرکت زیان ده شد و یکی از دلایل مهم آن بار تکلیفی است که دولت بر آن می گذارد و یارانه ای پرداخت نمی کند. همه این عوامل باعث شد که از ۱۲۰۰ واگن فعال در سال ۱۳۷۵، به زیر ۵۰۰ دستگاه واگن فعال در شرایط حاضر برسد.
یکی از مهم ترین چالش های رجا در سال های اخیر چه بوده است؟
سیاست قیمت گذاری، سیاستی است که شامل همه شرکت های حمل ونقل ریلی می شود. خوشبختانه در دوره آقای دکتر ذاکری، در دو سال اخیر، شاهد تعادل بخشی نرخ بلیت قطار برای همه شرکت های حمل ونقل ریلی بودیم.
نکته دیگر که مختص رجا است، حمل ونقل ریلی قطارهای حومه ای است؛ در حومه تهران و کلان شهرها دولت شرکت رجا را مکلف کرده است در مسیرهایی مانند: تهران-قم، تهران-تبریز یا مسیرهای استانی دیگر، با نرخ بسیار پایین مسافر جابه جا کند. در ضمن قیمت بلیت ها در بعضی مسیرها بسیار پایین، حتی پایین تر از قیمت اسنپ در یک مسیر داخل شهر است که این امر موجب زیان ده بودن قطار می شود.
به همین خاطر، این بار تکلیفی منجر به زیان انباشته شرکت حمل ونقل ریلی رجا طی سال های گذشته شده و این مبلغ به حدود سه همت رسیده است. همکاران ما در یک و نیم سال اخیر تلاش کردند و جلسات متعدد با شرکت راه آهن جمهوری اسلامی برگزار کردند، کارگروه مشترکی تشکیل شد تا شیوه ای برای کاهش صورت های زیان سنواتی و کمک هایی که از راه آهن می شود گرفت، پیدا کنند.
برای نوسازی ناوگان ریلی چه اقداماتی انجام شده است؟
سال گذشته، در حضور وزیر محترم راه و شهرسازی، یک قرارداد سه جانبه برای خرید واگن از سازندگان ایرانی و واردات برای نوسازی و بهسازی واگن های رجا امضا شد که خوشبختانه بخشی از آن، شامل ۵۲ دستگاه واگن، هم اکنون به ناوگان رجا اضافه شده است. همچنین با سرمایه گذاری یک سال اخیر، تعادل بخشی نرخ بلیت قطار و کمک هایی که از راه آهن دریافت شد، بخشی از زیان ها جبران شده است.
در دوره مدیریت جدید، تمام تلاش این بوده که وقفه ای که در نوسازی ناوگان وجود داشت، جبران شود. قرارداد سه جانبه ای در حضور خانم دکتر صادق، وزیر محترم راه و شهرسازی منعقد شد که بر اساس آن کمک های ارزی از بانک مرکزی و تبصره ۱۸ به رجا اختصاص یافت. همچنین وام هایی که رجا از برخی بانک ها گرفته، همه دست به دست هم داد تا ۵۲ دستگاه واگن به ناوگان مسافری رجا در سال ۱۴۰۴ اضافه شود و این روند افزایشی ادامه خواهد داشت.
پیگیریهای مرتبط با تسهیلات ماده دوازده و سهم رجا از این تسهیلات به کجا رسید؟
اعتباری تحت عنوان ماده ۱۲ برای بهینه سازی مصرف سوخت وجود دارد که وزارت نفت آن را به مترو و شرکت های حمل ونقل ریلی می دهد تا در توسعه این صنعت تسریع شود، اما هنوز به بخش ریلی چیزی اختصاص داده نشده است. تمام تلاش ما این است که با دولت و راه آهن مذاکره کنیم و از بودجه ماده ۱۲ نیز برای توسعه ناوگان رجا استفاده کنیم.
در کنار نوسازی ناوگان، برای ارتقای کیفیت خدمات چه اقداماتی انجام شده است؟
تلاش ما بر آموزش همکاران در بخش مهمانداری هتل ها و قطارها بوده است. افزایش کیفیت برای ما بسیار مهم است. می دانیم قطارها فرسوده اند و نیاز به بازسازی دارند؛ رفتار همکاران می تواند وضعیت مهمان نوازی قطارها و هتل ها را بهبود دهد. همکاران ما در طول سال نظارت های دوره ای دارند و این کار را انجام می دهند.
هم افزایی میان شرکت های زیرمجموعه هگتا چقدر جدی دنبال می شود؟
نکته مورد توجه و اهتمام در هگتا، موضوع هم افزایی است؛ همان چیزی که در اساسنامه هگتا نیز آمده است. ترکیب هیئت مدیره هگتا، معاونین هگتا و مدیران عامل شرکت های تابعه، این باور را ایجاد کرده که چاره ای جز هم افزایی نداریم. یعنی هتل های هما، قطارهای رجا، آژانس تأمین و ...، همه امکانات و ظرفیت هایی دارند که باید با هم هم افزایی کنند و این امر باعث رشد مثبت مجموعه شده است.
جنگ های اخیر چه تأثیری بر فعالیت ناوگان ریلی و گردشگری گذاشت؟
تهدیدی که ترامپ و رژیم صهیونیستی برای زدن پل ها و راه آهن ملی ایران داشتند، واقعاً بی سابقه بود. در جنگ تحمیلی هشت ساله چنین تهدیدی وجود نداشت، اما در جنگ 40 روزه، یک دولت استکباری تهدید کرد پل ها و ریل ها را بزند. دیدیم که دو تا سه روز حمل ونقل ریلی مجبور به توقف شد تا جان مردم حفظ شود. این استرس به همکاران ما در راه آهن و شرکت های حمل ونقل ریلی فشار آورد و ضرر مالی ایجاد کرد.ریل ها خراب شد، اما با همت کارکنان شریف و زحمتکش راه آهن، ظرف دو روز همه ترمیم شد و قطارها دوباره کار خود را آغاز کردند. این موضوع بی سابقه است. در طول تاریخ راه آهن، به جز جنگ جهانی که متفقین وارد ایران شدند، یا جنگ تحمیلی هشت ساله، توقف مسیر ریلی نداشتیم. اما در جنگ 40 روزه، هجمه، تخریب و توقف داشتیم ولی بازسازی سریع و ازسرگیری حمل ونقل ریلی انجام شد.
برنامه های متنوع هگتا برای رونق گردشگری ریلی
برنامه هگتا برای توسعه گردشگری ریلی چیست؟
در سال ۱۴۰۴، بعد از جنگ تحمیلی ۱۲ روزه خرداد ماه، در شهریور، اولین قطار گردشگری ریلی بعد از پنج سال توقف، فعالیت خود را آغاز کرد. آخرین قطار گردشگری قبل از کرونا در دولت آقای دکتر روحانی حرکت می کرد و پس از کرونا، گردشگری ریلی متوقف شد.
خوشبختانه پس از جنگ ۱۲ روزه، اولین تور گردشگری در شهریور ۱۴۰۴ به مقصد پایتخت تاریخ ایران، همدان از تهران راه اندازی شد. تورهای بعدی به رشت و لوشان بود. تور بعدی به مقصد شیرگاه بود که استقبال زیادی داشت و روحیه مردم و نشاط آن ها را افزایش داد.
همچنین تورهای تهران گردی با برگزاری تور راه آهن، تور زیارتی به قم مقدس، اعزام هفت هزار نفر بازنشستگان تأمین اجتماعی در قالب طرح ملی کرامت رضوی و مددجویان به شهر مقدس مشهد برگزار شد و این فعالیت ها تا پایان سال ۱۴۰۴ ادامه داشت. متأسفانه به دلیل وقوع جنگ رمضان، این تورها موقتاً تعلیق شد. در جلسه اخیر با آقای دکتر ذاکری، مدیرعامل محترم راه آهن جمهوری اسلامی ایران و آقای دکتر کریمی، معاون محترم امور مسافری راه آهن، اعلام آمادگی کردیم که به عنوان بزرگ ترین هلدینگ گردشگری ایران، این تورها ادامه یابد.
دلیلش این است که هلدینگ ما فقط قطار ندارد؛ زنجیره اقامتی، آژانس و ظرفیت طراحی تورها را نیز داریم. همین الان برای مجموعه زحمت کشان در هلال احمر و وزارت بهداشت، در حال برنامه ریزی جهت برگزاری تور هستیم. می بینیم که این رشد اتفاق افتاده، به رغم مصائبی که کشور ما در یک سال گذشته با آن ها درگیر بود.
در حوزه قطارهای لوکس و گردشگری چه تحولاتی ایجاد شده است؟
برای توسعه گردشگری با قطارهای رجا، هگتا اقدام به توسعه قطارهای پنج ستاره و افزایش کیفیت خدمات کرده است. سه قطار جدید با نام های ثامن، ترنج و غزال، به مجموعه قطارهای پنج ستاره رجا اضافه شده اند. این اقدامات باعث شده که تجربه سفر برای مسافران و گردشگران به سطح چهار یا پنج ستاره ارتقا یابد.
هگتا امروز چه جایگاهی در صنعت گردشگری کشور دارد؟
هگتا بزرگ ترین هلدینگ و زنجیره گردشگری کشور را داراست که شامل ۵۲ هتل ایرانگردی و جهانگردی، پنج هتل هما، دو مجموعه بزرگ اقامتی در گیلان و مازندران و یک مجموعه بزرگ اقامتی در مشهد مقدس، شرکت حمل ونقل ریلی رجا به عنوان بزرگ ترین شرکت ریلی مسافری و آژانس تأمین است. همچنین رجا تنها شرکت ریلی است که مسیر بین المللی را دارد و از تهران-وان متصل می شود.
این ظرفیت ها سبب می شود که اگر در جایی حتی افتی اتفاق بیفتد، کاهش استقبال مردم در جای دیگر با خدمت رسانی با کیفیت جبران شود.
تعداد مسافر جابه جا شده در سال ۱۴۰۴ با قطارهای رجا حدود ۱۰ میلیون و ۲۲۵ هزار نفر بود. درصد رشد جابه جایی مسافر نسبت به سال قبل، یعنی ۱۴۰۳، چهار درصد کاهش داشت که به دلیل دو جنگ تحمیلی و کاهش سفرها بود، اما مسیر تهران-وان به شدت مورد استقبال قرار گرفت.
در شاخص نفر-کیلومتر به عنوان یکی از مهم ترین شاخص ها در حمل ونقل ریلی مسافری، حدود پنج میلیارد و ۸۲۸ میلیون نفر-کیلومتر جابه جایی صورت گرفته که ۳.۳ درصد کاهش را نشان می دهد. این کاهش هم به دلیل بحران های سال ۱۴۰۴ از جمله دو جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و ۴۰ روزه رمضان، خاموشی اینترنت، اعتراضات دی ماه و کاهش رونق گردشگری در کشور در ایام عید بود.
تبدیل شرکت های زیان آور به سودآور و جهش دو برابری سود کل هگتا
با وجود این بحران ها، وضعیت مالی شرکت های زیرمجموعه چگونه شد؟
با عنایت به تأکیدات و حمایت دکتر سالاری، مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی، مبنی بر بهبود ساختار مالی و درآمدزایی شرکت های تابعه هگتا، مدیران و برنامه ریزان هگتا با برنامه ریزی هدفمند، اتخاذ تدابیر مدیریتی و پیگیری لازم، در سال 1404 به نحوی اقدام کرده اند که با لطف خداوند متعال و همت همکاران، برآیند درآمدی مجموعه شرکت های تابعه هگتا رشد 53 درصد را به ثبت رساند و ضمن تبدیل شرکت های زیان ده به وضعیت سودآوری، سود برآوردی مجموعه شرکت های تابعه هگتا در پایان سال 1404، رشد جداقل دو برابری را در پی داشت. باید گفت، این دستاورد مهم به رغم وقوع دو جنگ تحمیلی «12 روزه» و «جنگ رمضان»، ناآرامی های دی ماه، قطعی اینترنت و رکود جدی گردشگری در کشور، رقم خورده است.
از سویی دیگر، کیفیت خدمات افزایش یافته و توانستیم از ظرفیت های شرکت های زیرمجموعه، یک زنجیره بزرگ گردشگری در کشور ایجاد کنیم. اگر این هم افزایی وجود نداشت و دامنه بزرگ زنجیره گردشگری فعال و بهینه نمی شد، قطعاً به این میزان سود نمی رسیدیم و بهبود عملکرد و رشد ظرفیت اتفاق نمی افتاد. همین جا لازم می دانم از تک تک همکاران عزیزم در خانواده بزرگ هگتا و شرکت های تابعه قدردانی کنم و زحمات بی شائبه شان را در خدمت گزاری به مردم شریف ایران صمیمانه ارج نهم.
در بحران های اخیر، موضوع استرداد بلیت ها چگونه مدیریت شد؟
در زمان قطعی اینترنت بین المللی در کشور، سامانه فروش رجا فعال بود. امکان خرید اینترنتی و حضوری وجود داشت و استردادها نیز امکان پذیر بود. در جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه، به لحاظ روحی و روانی، حس ناامنی در کشور بالا رفت و میزان استرداد بلیت ها در راه آهن افزایش یافت.
همکاران ما با نیروی کمکی و حفظ آرامش، توانستند چندین هزار قطعه بلیت را کنسل و پول مردم را بازگردانند. این کار انرژی زیادی از همکاران ما گرفت، زیرا هم باید مردم را تکریم می کردند و هم دعوت به آرامش می کردند. فراموش نکنیم، این مدل جنگ و هجمه، در کشور تجربه نشده بود و مدیریت این بحران کار آسانی نبود.
هگتا در حوزه مسئولیت اجتماعی چه اقداماتی انجام داد؟
در خلال دو جنگ اخیر، در راستای مسئولیت اجتماعی هلدینگ گردشگری تأمین اجتماعی (هگتا)، به اسکان شهروندان آسیب دیده در هتل های هما پرداختیم. طیف زیادی از افراد را پذیرش کردیم؛ تنوعی از فرهنگ و عقیده، شامل هنرمندان، استاد دانشگاه، پزشکان و مدیران کسب وکار و غیره. همکاران ما تلاش کردند رفتار و سلوکشان به گونه ای باشد که حس خانوادگی بودن در محیط هتل تحقق پیدا کند.
برخی از آسیب دیدگان، بعد از مدتی کوتاه توانستند به خانه های خود بازگردند، برخی با گریه و ناراحتی از همکاران ما جدا شدند، اما همچنان ارتباط خود را با ما حفظ می کنند و حتی به هتل سر می زنند. برای ایجاد فضای شخصی و امکان ابراز احساسات، برگه هایی در اتاق ها قرار داده شد تا افراد بتوانند دل نوشته های خود را در تنهایی بنویسند. وقتی تعدادی از این دل نوشته ها را خواندم، حقیقتاً افتخار کردم به همکارانم و نوع مهمان نوازی که در این شرایط دشوار ارائه دادند.
برای کاهش آسیب های روحی جنگ چه برنامه هایی اجرا شد؟
تدابیری اندیشیده شد و فوق برنامه هایی شامل فعالیت های هنری، فرهنگی، سرگرمی و روانشناسی برای بهبود سطح تاب آوری و نشاط روحی این عزیزان طراحی شد. در هر نوبت شبانه روزی، پزشک و روانشناس مستقر بودند تا آسیب ها و نیازهای فوری افراد شناسایی و پیگیری شود. برخی آسیب ها جدی و برخی سطحی بودند، اما همه با رعایت حریم فردی، در محیطی امن مورد رسیدگی قرار گرفتند.
در حوزه هتل ها و اسکان نیز، هگتا با فراهم کردن امکان اسکان بیش از ۶۰۰ نفر از آسیب دیدگان جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه، سعی کرده است امنیت، رفاه و نشاط روحی این افراد را تضمین کند. علاوه بر اسکان، فعالیت های فرهنگی، هنری و آموزشی نیز برای این افراد اجرا شده است که شامل نمایش فیلم به صورت سینما سیار در هر شب، اجرای برنامه های موسیقی و تئاتر، نقاشی کودکان، شعرخوانی و عروسک گردانی با حضور هنرمندان شناخته شده کشور بود.
ایده «پناهگاه» در هتل هما چگونه شکل گرفت؟
همکاران ما در هتل هما تهران فضایی را در هتل درست کردند به نام «پناهگاه»، تا در شرایط حملات ناجوانمردانه دشمن آمریکایی-صهیونی، ساکنان از آن استفاده کنند، اما غیر از مواد اولیه مانند آب، وسایل خواب و لوازم امدادی که در آن فضا تجهیز و قرار داده شده بود، امکانات دیگری مانند میز بازی تنیس روی میز، عروسک، تاب، سرسره، میز کامپیوتر، میز نقاشی و ... برای بچه ها قرار دادند تا حتی در همان فضا زندگی به شکلی زیبا جریان داشته باشد.
این پناهگاه دو مفهوم داشت؛ یکی پناهگاه فیزیکی بود و دیگری پناهگاه روحی، عاطفی و روانی، که افراد در آنجا با هم گفت وگو می کردند و سرگرم می شدند و به نوعی خودشان را در محیط اجتماعی می دیدند، نه صرفاً یک محل اسکان. تلاش کردیم با ابتکار عمل همکارانمان، به نوعی فضا را برای میهمانان تلطیف کنیم. همین اتفاق مشابه تهران در هتل هما بندرعباس هم افتاد.
چه تعداد از آسیب دیدگان جنگ در هتل های هگتا اسکان داده شدند؟
در حملاتی که به شهرهای جنوبی کشور، از جمله بوشهر و بندرعباس شد، همکاران ما در گروه هتل های هما، پذیرای حدود ۱4۰ نفر از آسیب دیدگان جنگ در هتل بندرعباس بودند و در آنجا اسکان یافتند. به طور کلی در مجموعه هتل های هما در تهران و بندرعباس حدود ۶۲۰ نفر خانواده آسیب دیده از جنگ تحمیلی اسکان داشتیم که حدود ۵۰۰ نفر در تهران و ۱4۰ نفر در بندرعباس بودند.
در حال حاضر نیز در هتل هما تهران ۹۷ درصد ضریب اشغال داریم که همه میهمانان ما آسیب دیدگان جنگ تحمیلی رمضان هستند.
مشارکت هگتا و تامین اجتماعی برای شکوفایی گردشگری سلامت
گردشگری سلامت چه جایگاهی در برنامه های جدید هگتا دارد؟
در حوزه گردشگری سلامت، هگتا در سال ۱۴۰۴ میز تخصصی گردشگری سلامت را راه اندازی کرد. در این میز تخصصی، تمامی فرآیندهای مربوط به پذیرش بیماران بین المللی، هماهنگی با مراکز درمانی و بیمارستان ها، همکاری با وزارت بهداشت، وزارت امور خارجه و کنسولگری ها، تبلیغات و بازاریابی، و مدیریت سفر بیماران انجام می شود.
با ایجاد این ساختار، تلاش داریم سفر بیماران و گردشگران سلامت را بدون دغدغه و با امنیت کامل فراهم کنیم. هدف اصلی ما در مجموعه هگتا جذب مسافران از کشورهای همسایه، به ویژه عراق، است. تمامی مراحل از تبلیغات در مبدأ، هماهنگی با مراکز درمانی، هتل ها، آژانس ها و شرکت های حمل ونقل، تا ورود مسافر به کشور و بازگشتش به کشور خود، با دقت و به صورت زنجیره ای مدیریت می شود.
چه زیرساخت هایی برای توسعه گردشگری سلامت فراهم شده است؟
به نظرم، گردشگری سلامت یکی از موضوعات مغفول در هگتا در سال های گذشته بوده که همه راجع به آن حرف می زدند اما آسیب شناسی کافی و کامل نشده بود.
در سالی که گذشت، خوشبختانه تفاهمات خوبی با معاونت درمان سازمان تأمین اجتماعی داشتیم. کارگروه مشترکی تشکیل شد؛ بیمارستان میلاد، بیمارستان شهید فیاض بخش، بیمارستان شهید لواسانی و دیگر بیمارستان های مهم سازمان تأمین اجتماعی اعلام آمادگی کردند پذیرنده گردشگران بین المللی سلامت باشند؛ گردشگرانی که برای پیوند عضو یا سایر عمل های جراحی دوست دارند به تهران و حتی شهرهای دیگر بیایند.
حتی بیمارستان هفده شهریور در آبادان اعلام آمادگی کرد. معاونت درمان وزارت بهداشت فهرستی از ۱۲ بیمارستان در تهران و استان های گردشگرپذیر را اعلام کردند که در چارچوب تفاهمی می توانیم از این به بعد برای آنها بیمار بین الملل یا همان مسافر گردشگری حوزه سلامت بفرستیم.
مهم ترین چالش جذب گردشگران سلامت چیست؟
پروتکل های آن آماده شده و قراردادهایش از جنبه های حقوقی همکاری که باید بین مجموعه هگتا و دیگر مجموعه ها منعقد شود در حال آماده سازی است. برای حضور گردشگر سلامت در کشور، نیاز به همکاری ۲۸ دستگاه در کشور است که این امری زمان بر است.
با شرکت های مؤثر در کشور عراق و کشورهای دیگر صحبت کردیم که به نوعی در افکار عمومی و رسانه در آن کشورها می توانند اثرگذار باشند. لذا موضوع ساماندهی پذیرش مسافران موضوع مهمی است.
اگر بتوانیم در مبدأ با پلتفرم هایی که الان طراحی شده و تبلیغات در فضای مجازی، روزنامه ها، تلویزیون ها و بیلبوردهای کشورهای مقصد، یعنی کشورهای مورد هدف ما، گردشگر سلامت را جذب کنیم، می توانیم به طور زنجیره وار مسافر حوزه سلامت را به داخل کشور وارد کنیم و منافع اقتصادی را برای هگتا، شرکت های زیرمجموعه، سازمان تأمین اجتماعی و در نهایت کل کشور ایجاد کنیم.
بازار عراق چه اهمیتی برای هگتا دارد؟
شرکت های تابعه هگتا در مرز شلمچه، مشخصاً مرز ورودی بصره، مطالعاتی را انجام دادند. حتی سرمایه گذارانی را تشویق کردیم برای اینکه آنجا دفتر پذیرش مسافر تأسیس کنند که این موارد در حال انجام است.
مهم پذیرش مسافر و رفع مشکلات کارت بانکی و صدور ویزاست که با وزارت خارجه و تعدادی از شرکت های مالی صحبت کردیم تا بتوانیم یک سفر بی دغدغه برای مسافران، به خصوص از کشور مبدأ عراق، داشته باشیم. بازار عراق برای ما بازار خوبی است و نباید این پتانسیل را هدر بدهیم.
برای دوران پسا جنگ چه برنامه هایی در نظر گرفته شده است؟
با شروع فعالیت های ریلی و باز شدن مسیرهای هوایی، ما شروع به طراحی بسته های سفر به دو مقصد شیراز و مشهد کردیم؛ برای کارمندانی که در روزهای جنگ به سختی در حال خدمت رسانی بودند، مانند کارکنان شریف و زحمتکش هلال احمر، اورژانس، بهداشت و سلامت و همه افرادی که در جنگ ۴۰ روزه به شدت تحت فشار روانی و روحی بودند.
الان فرصتی است که ما با این کار از آن ها تقدیر کنیم و به نوعی امکاناتی را که در اختیارمان هست در اختیار آنها نیز بگذاریم و با درصد تخفیف بتوانیم میزبان آنها در این مراکز اقامتی و تفریحی در قالب تور باشیم.
جنگ رمضان چه میزان خسارت به هگتا وارد کرد؟
بلافاصله بعد از جنگ تحمیلی رمضان، خسارت های وارده به اماکن و امکانات شرکت های تابعه را ارزیابی کردیم. مجموعه برآورد اولیه خسارت ها، ۲۱ میلیارد و ۵۵۰ میلیون تومان است.
از مجموعه گروه هتل های هما، هتل همای شیراز متأسفانه به دلیل انفجار در ساختمان کناری، شیشه های یک سوی ساختمان به طور کامل فرو ریخت. در شرکت حمل ونقل ریلی رجا، به مخزن سوخت قطار تندروی پردیس در مسیر تهران-زنجان آسیب رسید. این قطار در مسیر تهران-زنجان حرکت می کرد که متأسفانه رژیم صهیونیستی سوله ای را در طول مسیر و در مجاورت حرکت این قطار مورد هجمه قرار داد و این آسیب به قطار وارد شد.
در شرکت سرمایه گذاری ایرانگردی و جهانگردی هم هفت مجموعه هتلی ما در سنندج، دلوار بوشهر، خرم آباد در جنوب قلعه فلک الافلاک، مریوان، شیراز، ارومیه و دفتر مرکزی تهران دچار آسیب به ابنیه و تأسیسات شدند.
مجموع خسارت ها و اقدامات حمایتی هگتا چه میزان بوده است؟
مجموع خسارت ها و عدم النفع هگتا و شرکت های تابعه بالغ بر ۳۳۴ میلیارد تومان بوده که بخش عمده آن مربوط به کاهش شدید ضریب اشغال هتل ها و عدم فروش بلیت های قطار بوده است. با وجود این حجم خسارت، شبکه خدمات هگتا متوقف نشد. آسیب دیدیم اما ارائه خدمات با کیفیت ادامه یافت.
همچنین یک حمایت مالی غیرمستقیم با هدف همراهی و مساعدت با نهادهای دولتی و انجام مسئولیت اجتماعی از طریق تخفیف خدمات هتل هما ارائه شد که بر این اساس حدود ۶۰ میلیارد تومان تخفیف در خدمات اقامتی و گردشگری به آسیب دیدگان جنگ تحمیلی و گروه های هدف داده شد. تلاش کردیم ظرفیت های خالی هتل ها را در قالب مسئولیت اجتماعی به ظرفیت های حمایتی تبدیل کنیم.
همچنین تعداد تقریبی بلیت های لغو و استرداد شده ۵۴۸۳ مورد بود که در همان روزهای نخست جنگ، حدود دو میلیارد و ششصد میلیون تومان مبلغ استردادی داشتیم. این کاری که انجام شد و خیلی هم سریع اتفاق افتاد، افزایش اعتماد مردم را به همراه داشت. همچنین لغو سفر 1800 نفر زائر در قالب تور کرامت رضوی و مددجویان شهرداری از دیگر خسارت هایی بوده که به آژانس تأمین وارد کرد.
در صحبت های جنابعالی، یکی از اقدامات مجموعه هگتا اعزام بازنشستگان تأمین اجتماعی به مشهد مقدس در قالب طرح کرامت رضوی بود. لطفا در این زمینه توضیح دهید.
با تأکیدات دکتر سالاری، مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی در خصوص تکریم بازنشستگان و مستمری بگیران این سازمان، هلدینگ گردشگری تأمین اجتماعی (هگتا) از طریق آژانس بین المللی تأمین و با همکاری مجموعه تأمین اجتماعی، کانون عالی بازنشستگان سازمان و شرکت های ریلی، علیرغم آغاز جنگ تحمیلی سوم، در 2 ماه پایانی سال 1404 بالغ بر 6 هزار نفر از بازنشستگان سازمان تأمین اجتماعی را از 26 استان کشور با استفاده از قطارهای 4 و 5 ستاره به مشهد مقدس اعزام و در هتل های بسیار خوب اسکان داد که موجب افزایش رضایت مندی این عزیزان نسبت به ادوار قبل شد. گفتنی است سامان دهی سفرهای بازنشستگان به اقصی نقاط کشور به ویژه اماکن زیارتی، با تأکید بر ایمنی، نظم و حفظ کرامت این قشر در اولویت این هلدینگ انجام شده است.
مصاحبه و تنظیم : مریم کاظمی زاده