خسارت ۶ همتی به بوم‌گردی‌ ها/ سفرها در بحران متوقف شد

به گزارش تین نیوز به نقل از ایلنا، یاور عبیری درباره وضعیت اقامتگاه های بوم گردی در ایام جنگ و پس از آن به ایلنا گفت: از ابتدای بحران که از ۹ اسفندماه آغاز شد و تا پس از تعطیلات نوروز نیز ادامه داشت، بسیاری از اقامتگاه های بوم گردی همانند آنچه در جنگ ۱۲ روزه نیز شاهد بودیم، به مردم خدمات اقامتی رایگان ارائه کردند.

او گفت: آمارهای وزارت میراث فرهنگی نیز نشان می دهد که در این ایام حدود ۶۰ درصد ضریب اشغال در بوم گردی ها ثبت شد که از این میزان، نزدیک به ۴۰ درصد به صورت اسکان رایگان بود و حدود ۲۰ درصد نیز با تخفیف های ویژه ۳۰ تا ۵۰ درصدی انجام شد.

عبیری با تأکید بر اینکه بوم گردی ها در این دوره نقش پدافند غیرعامل را ایفا کردند، افزود: پیش از این، وظیفه ذاتی بوم گردی ها توسعه پایدار، حمایت از جوامع محلی و حفظ فرهنگ بومی بود، اما در این بحران یک نقش مهم دیگر نیز به آن اضافه شد و آن تبدیل شدن به پناهگاه امن مردم بود؛ ظرفیتی که حتی خود دولت نیز از ابعاد آن آگاهی کامل نداشت.

به گفته او، بسیاری از مردم در روزهای بحران از شهرها و استان های مختلف به سمت روستاها حرکت کردند و اقامتگاه های بوم گردی و خانه های روستایی به روی مردم، بستگان و مهمانان باز شد. این ظرفیت باید در سطح دولت به رسمیت شناخته شود، چراکه اتفاق بسیار بزرگی در حوزه مدیریت بحران و اسکان اضطراری محسوب می شود.

زیان روزانه ۱۰۰ میلیارد تومانی بوم گردی ها

رئیس جامعه حرفه ای اقامتگاه های بوم گردی کشور با اشاره به خسارت های مالی گسترده این بخش گفت: بعد از هتلداران، بیشترین آسیب اقتصادی در حوزه گردشگری مربوط به اقامتگاه های بوم گردی بوده است.

او توضیح داد: بر اساس برآوردهای روزانه همکاران ما، میانگین زیان روزانه بوم گردی ها بین ۸۰ تا ۱۰۰ میلیارد تومان بوده است. درست است که ضریب اشغال بالا بود، اما چون بسیاری از این خدمات رایگان یا با تخفیف های سنگین ارائه شد، عملاً درآمدی برای مجموعه ها ایجاد نشد.

عبیری ادامه داد: مجموع این خسارت ها فقط در دوره ۴۵ روزه جنگ و بحران، نزدیک به ۶ همت برآورد شده است. آمار وزارت میراث فرهنگی نیز رقمی نزدیک به ۵ همت را تأیید می کند که تقریباً با محاسبات ما هم خوانی دارد.

او افزود: تمام فعالان گردشگری خود را برای پیک سفرهای نوروزی آماده کرده بودند و طبیعی بود که روی درآمد این ایام حساب ویژه ای باز کنند، اما متأسفانه این فرصت از بین رفت و بسیاری از مجموعه ها با بحران جدی مالی مواجه شدند.

۴ هزار بوم گردی فعال و نگرانی از خروج تدریجی از چرخه فعالیت

عبیری درباره تعداد اقامتگاه های بوم گردی فعال در کشور گفت: در حال حاضر حدود ۳۵۰۰ تا ۴ هزار واحد ثبت شده و فعال در سامانه «جانا» داریم.

او افزود: هنوز آمار دقیقی از تعداد اقامتگاه هایی که از چرخه فعالیت خارج شده اند در دست نیست، زیرا مجوزها به صورت خودکار تمدید شده و نیاز به تمدید فوری ندارند، اما احتمالاً طی سه ماه آینده می توان تصویر دقیق تری از میزان تعطیلی بوم گردی ها به دست آورد.

به گفته او، رکود طولانی مدت گردشگری، تورم شدید، کاهش قدرت خرید مردم و سپس وقوع جنگ، فشار مضاعفی بر این بخش وارد کرده است.

وقتی سفر از سبد خانوار حذف می شود

رئیس جامعه حرفه ای اقامتگاه های بوم گردی کشور گفت: بیش از یک سال است که گردشگری با رکود جدی مواجه شده؛ هم تورم، هم وضعیت اقتصادی خانوارها و هم شرایط جنگی باعث شده سفر از اولویت مردم خارج شود.

او افزود: وقتی سفره مردم کوچک می شود، طبیعی است که اولین چیزی که حذف می شود سفر است. خانواده ابتدا به فکر تأمین خوراک و نیازهای اولیه است و این موضوع مستقیماً بر مراکز اقامتی و بوم گردی ها اثر می گذارد.

عبیری ادامه داد: بسیاری از فعالان این حوزه وام، اقساط و تعهدات مالی دارند و بر اساس رونق کسب وکار برنامه ریزی کرده بودند، اما حالا ناچار شده اند به فکر شغل دوم یا حتی ترک کامل این حرفه باشند.

تعطیلی هر بوم گردی، مرگ یک فرهنگ محلی است

او با تأکید بر نقش فرهنگی بوم گردی ها گفت: هر بوم گردی که تعطیل شود، در واقع تیر خلاصی به خرده فرهنگ آن منطقه است.

عبیری توضیح داد: بوم گردی فقط یک مرکز اقتصادی نیست؛ این مراکز حافظ رسم و رسوم، سبک زندگی، غذاهای محلی، صنایع دستی و فرهنگ بومی هر منطقه هستند. وقتی بوم گردی زنده باشد، فرهنگ آن منطقه نیز زنده می ماند.

او افزود: بسیاری از دستگاه ها بودجه های کلان برای مقابله با تهاجم فرهنگی دریافت می کنند، در حالی که بوم گردی ها بدون دریافت هیچ بودجه ای، عملاً همین وظیفه را انجام می دهند و خرده فرهنگ ها را زنده نگه می دارند.

تسهیلات ۶ همتی که به بوم گردی ها نرسید

عبیری با اشاره به تسهیلات کم بهره ای که سال گذشته از سوی وزارت میراث فرهنگی در نظر گرفته شد، گفت: برای نخستین بار، وزارت میراث فرهنگی موفق شد ۶ همت تسهیلات کم بهره برای مشاغل خرد و خانگی در دو حوزه صنایع دستی و اقامتگاه های بوم گردی اختصاص دهد که اقدام بسیار مثبتی بود.

او افزود: یکی از مهم ترین اقدامات وزارتخانه حذف شرط الزام بیمه برای دریافت این تسهیلات بود؛ زیرا بسیاری از همکاران ما حاضر نبودند برای دریافت ۳۰۰ میلیون تومان وام، مجبور به بیمه کردن نیروی کار شوند، چون صرفه اقتصادی نداشت.

اما به گفته او، مشکل اصلی از زمانی آغاز شد که این تسهیلات به استان ها رسید.

عبیری گفت: در بسیاری از استان ها این منابع از مسیر اصلی خود منحرف شد. ۷۵ درصد به سمت صنایع دستی رفت و تنها ۲۵ درصد به حوزه گردشگری رسید که از همین میزان هم سهم کامل بوم گردی ها پرداخت نشد.

او افزود: در برخی استان ها حتی ۹۳ درصد منابع به صنایع دستی اختصاص یافت و فقط ۳ درصد به بوم گردی ها رسید. این نشان دهنده کم کاری جدی در سطح استان هاست.

رئیس جامعه حرفه ای اقامتگاه های بوم گردی کشور تأکید کرد: انتظار ما این بود که سهم گردشگری به طور کامل به بوم گردی ها اختصاص یابد تا این مراکز بتوانند در شرایط بحرانی فعلی دوام بیاورند. اکنون مهم ترین مسئله، زنده نگه داشتن بوم گردی ها تا زمان بازگشت رونق سفر است.

اشتغال مستقیم ۳۰ هزار نفر در بوم گردی ها

عبیری درباره میزان اشتغال این حوزه نیز گفت: به صورت میانگین حدود ۳۰ هزار نفر به شکل مستقیم در بوم گردی ها فعالیت می کنند و تعداد بسیار بیشتری نیز به صورت غیرمستقیم از این بخش ارتزاق دارند.

او افزود: وقتی یک بوم گردی در یک روستا فعال می شود، زنجیره ای از مشاغل دیگر نیز به حرکت درمی آید؛ از تولیدکنندگان محصولات محلی و صنایع دستی گرفته تا رانندگان، زنان روستایی، کشاورزان و فروشندگان محلی.

او گفت: بوم گردی ها توانسته اند مهاجرت معکوس به روستاها را تقویت کنند و مانع مهاجرت بیشتر به شهرها شوند. اگر بتوانیم این بخش را زنده نگه داریم، هم اشتغال حفظ می شود و هم فرهنگ و هویت روستاها باقی خواهد ماند.