◄ آماده باش ملی برای مقابله با سامانه بارشی پرقدرت
در آستانه ورود سامانه بارشی پرقدرت و احتمال صدور هشدار قرمز، نشست اضطراری وزارتخانه‌های راه و نیرو برگزار شد. مقام‌ها از بارش‌های تا ۲۰۰ میلی‌متری، لایروبی ۱۰۰۰ کیلومتر آبراهه و آمادگی سدها برای مهار سیلاب خبر دادند.
در پی پیش بینی ورود سامانه بارشی پرقدرت به کشور و احتمال صدور هشدار سطح قرمز در حوضه های آبریز زاگرس و البرز، نشست اضطراری هماهنگی و آمادگی دستگاه های اجرایی با حضور وزیر راه و شهرسازی، رئیس سازمان هواشناسی و معاون آب و آبفای وزیر نیرو برگزار شد. بر اساس آخرین برآوردهای مدل های جوی، اوج فعالیت این سامانه در روزهای شنبه و صبح یکشنبه متمرکز بوده و هسته بارش ها در برخی ایستگاه ها تا مرز ۲۰۰ میلی متر ثبت خواهد شد؛ هم زمان اقدامات پیشگیرانه شامل اصلاح ۲۴۰۰ گلوگاه هیدرولیکی، لایروبی بیش از ۱۰۰۰ کیلومتر از آبراهه ها و مدیریت حجم خالی ۵۷ درصدی سدهای کشور برای تسکین سیلاب در دستور کار قرار گرفته است.
به گزارش تین نیوز، فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، در حاشیه این نشست مشترک با ستادهای مدیریت بحران استان ها، از بسیج سراسری دستگاه ها برای پیشگیری از مخاطرات طبیعی خبر داد و اظهار کرد:«در ۶ ماهه نخست امسال بیش از هزار کیلومتر لایروبی در نقاط مختلف انجام شده است و بیش از ۲۴۰۰ نقطه که به دلیل وجود گلوگاه هایی مانند پل ها و سازه های عبور آب می توانستند موجب آب گرفتگی یا تشدید سیلاب شوند، اصلاح شده اند.»
مدل سازی بارش؛ احتمال صدور هشدار قرمز و ثبت ارقام ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلی متر
سحر تاج بخش، معاون وزیر راه و شهرسازی و رئیس سازمان هواشناسی کشور، با تشریح دینامیک سامانه پیش رو و کانون های اصلی همگرایی رطوبتی گفت:«این سامانه طی روزهای اخیر از غرب کشور وارد شده و اوج فعالیت آن برای روز شنبه و صبح یکشنبه پیش بینی می شود. بیشترین فعالیت بارشی در استان های واقع در حاشیه رشته کوه زاگرس، به ویژه لرستان، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد و شرق و شمال شرق خوزستان پیش بینی می شود. در مناطق شمالی نیز استان های ساحلی دریای خزر، به خصوص گیلان و اردبیل، تحت تأثیر این سامانه قرار خواهند گرفت.»
وی با رد پیش بینی های غیرکارشناسی و اغراق آمیز در فضای مجازی تأکید کرد:«باید به پیش بینی های رسمی و نقشه های معتبر هواشناسی توجه کرد و از انتشار و بازنشر اطلاعات هیجانی و تأییدنشده پرهیز داشت. بر اساس نقشه های فعلی، میزان بارش در برخی نقاط حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلی متر برآورد می شود و در بعضی مناطق ممکن است مقدار بارش از این میزان نیز بیشتر باشد. در صورت تداوم الگوی فعلی نقشه های هواشناسی، احتمال صدور هشدار سطح قرمز برای برخی استان های درگیر در روز جمعه یا شنبه وجود دارد.»
رئیس سازمان هواشناسی کشور همچنین با اشاره به ریزش برف در شریان های کوهستانی افزود:«در ارتفاعات زاگرس مرکزی و جنوبی و همچنین ارتفاعات واقع در محدوده بین استان تهران و سواحل دریای خزر، به ویژه گردنه های برف گیر، بارش برف پیش بینی می شود؛ بنابراین لازم است دستگاه های مسئول برای رفع موانع احتمالی در محورهای برف گیر و مدیریت تردد آمادگی داشته باشند.»
تاج بخش با تبیین اثرات تغییر کاربری اراضی بر ضریب روان آب یادآور شد: «با توجه به فرسودگی برخی زیرساخت ها و تغییر کاربری های گسترده اراضی، در کشور حتی با بارش های کمتر از ۱۰ میلی متر نیز وقوع سیلاب را تجربه کرده ایم؛ در مقابل، در برخی مناطق با وجود ثبت بارش های بیش از ۱۰۰ میلی متر در ۲۴ ساعت، به دلیل پیش بینی و اجرای تمهیدات لازم، خسارت قابل توجهی رخ نداده است.»
هیدرولوژی مخازن؛ پرشدگی ۴۳ درصدی سدها و کنترل پیک سیلابی
در بخش مدیریت منابع آب و سازه های هیدرولیکی، حمیدرضا جانباز، معاون آب و آبفای وزیر نیرو، با تحلیل بیلان هیدرولیکی مخازن سدهای کشور گفت: «در حال حاضر حدود ۴۳ درصد ظرفیت مخازن سدهای کشور پر شده و ظرفیت باقیمانده امکان مدیریت و ذخیره سازی بخشی از سیلاب های احتمالی را فراهم می کند. سدها در استان های جنوبی، خوزستان، اصفهان و شمال غرب کشور برای مدیریت سیلاب های احتمالی آمادگی دارند و تلاش می شود ضمن کنترل و مهار روان آب ها، امکان استفاده از ذخایر سدها برای تأمین نیازهای آبی و بهره برداری از ظرفیت برق آبی آن ها در پاییز و زمستان نیز فراهم باشد.»
وی با اشاره به تغییر رویکرد وزارت نیرو از مدیریت انفعالی به فعال در مواجهه با سیلاب تصریح کرد: «در سال های متعارف، میزان لایروبی سالانه حدود ۳۵۰ کیلومتر بود، اما امسال تاکنون حدود هزار کیلومتر لایروبی انجام شده و پیش بینی می شود تا پایان سال نیز هزار کیلومتر دیگر به این میزان اضافه شود. سازه های تقاطعی فاقد ظرفیت کافی برای عبور آب شناسایی و به دستگاه های مربوطه ابلاغ شده است. همچنین بانک ماشین آلات تجهیز و مولدهای اضطراری برق برای تداوم مانور هیدرولیکی روی دریچه ها آماده به کار هستند.»
پایش راداری، تاب آوری شبکه حمل ونقل و انسداد ساخت وسازهای غیرمجاز
فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، با تأکید بر گزارش های سازمان هواشناسی پیرامون پدیده ال نینو و لزوم ایمن سازی کریدورهای ترانزیتی اظهار داشت: «برگزاری نشست با هدف بررسی میزان آمادگی استان ها و رصد هماهنگی میان دستگاه های اجرایی از جمله پلیس راهور، وزارت نیرو، وزارت جهاد کشاورزی، هلال احمر، اورژانس، سازمان راهداری و صداوسیما انجام شد. پاکسازی مسیرهای عبور آب در محدوده های شهری و رسیدگی به ساخت وسازهای غیرمجاز در بالادست و حریم رودخانه ها با پیگیری وزارت کشور به استانداران ابلاغ شده است.»
وزیر راه و شهرسازی در پایان با اشاره به آسیب های واردشده به سامانه های دیدبانی در گذشته خاطرنشان کرد:
«رادارهای هواشناسی تجهیزات کاملاً غیرنظامی هستند؛ با این حال در جریان جنگ تحمیلی سوم، علاوه بر رادارهای هواشناسی، ساختمان های اداری این سازمان در برخی استان ها نیز هدف قرار گرفتند و تعدادی از کارکنان این مجموعه به شهادت رسیدند. سفارش تجهیزات جایگزین انجام شده و با اتکا به دانش فنی و ظرفیت بومی کشور، تعاملات لازم برای تولید بخشی از این تجهیزات در داخل در حال پیگیری است.»
