◄ تحریم ۲۷ ایرلاین ایرانی؛ پروازها برقرار، قطعات در خطر!

روز سه شنبه هشتم سپتامبر ۲۰۲۶، دفتر کنترل دارایی های خارجی وزارت خزانه داری آمریکا (OFAC) در قالب عملیات «Economic Outcast» در مجموع ۳۶ هدف را تحریم کرد که از میان آنها ۲۷ ایرلاین ایرانی تقریباً تمام شرکت خزانه داری آمریکا (OFAC) در قالب عملیات «Economic Outcast» در مجموع ۳۶ هدف را تحریم کرد که از میان آنها ۲۷ ایرلاین ایرانی تقریباً تمام شرکت های هواپیمایی فعال کشور را شامل می شود.  به موازات، سه مجوز هوانوردی از جمله مجوز ترانزیت (overflight) و ورود هواپیماهای تجاری آمریکایی ساخت متعلق به ایرلاین های غیرآمریکایی به ایران لغو یا تعلیق شده و مؤسسات مالی نیز به گزارش شبکه های تأمین تجهیزات هوانوردی ایران ملزم شده اند. این موج که با این ادعا همراه بود که تهران از بخش هوانوردی برای جابه جایی «سلاح، پرسنل و محموله های غیرقانونی» استفاده می کند، از باور مقامات رسمی نه ابتکاری تازه و نه نشانه اثربخشی این تحریم هاست، بلکه تکرار سیاستی شکست خورده علیه ملت ایران است.

واکنش رسمی: آسمان ایران متوقف نمی شود

به گزارش سرویس هوایی تین نیوز، رامین کاشف آذر، مدیرعامل شرکت شهر فرودگاهی حضرت امام خمینی (ره) در گفت وگو با خبرنگار اقتصادی ایلنا اعلام کرد که در حال حاضر تمام پروازهای فرودگاه امام خمینی برقرار است و فعالیت های پروازی در شرایط عادی انجام می شود و تاکنون هیچ پروازی لغو نشده است. وی تأکید کرد که هیچ نامه یا مکاتبه ای مبنی بر کاهش پروازهای خارجی دریافت نشده و هیچ کشوری نیز در این زمینه وارد مکاتبه با ایران نشده و برنامه ریزی برای مسیرهای پروازی جدید از جمله تونس و ویتنام ادامه دارد.

ابوذر شیرودی، رئیس سازمان هواپیمایی کشوری نیز در واکنش به رسانه ها اعلام کرد که تحریم های جدید آمریکا «ادامه یک سیاست شکست خورده» است که اگرچه ممکن است هزینه فعالیت و تأمین برخی نیازهای صنعت را افزایش دهد، اما نه تاکنون نتوانسته و نه نخواهد توانست چرخه پروازهای کشور را متوقف کند. وی با اشاره به سال ها مواجهه صنعت هوانوردی ایران با محدودیت در خرید هواپیما و قطعات، خدمات فنی، بانکی، بیمه ای و تعمیر و نگهداری، تأکید کرد که آسمان ایران متوقف نشده و نخواهد شد و هشدار داد که صرفاً با اعلام تحریم، هواپیماها متوقف نمی شوند و نباید اجازه داد تیترهای اغراق آمیز جای واقعیت های عملیاتی را بگیرند.

هزینه تحریم را مردم میپردازند؛ ایمنی خط قرمز است

شیرودی با اشاره به آثار این تحریم ها بر زندگی مردم، هوانوردی را بخشی از زیرساخت حیاتی کشور خواند و تأکید کرد که هدف قرار دادن شرکت های هواپیمایی ایران، در عمل محدود کردن دسترسی مردم به حمل ونقل هوایی است و هزینه آن را بیش از همه مردم عادی، بیماران، خانواده ها و فعالان اقتصادی پرداخت می کنند. معاون وزیر راه و شهرسازی یادآور شد که شرکت های هواپیمایی ایران با وجود سال ها تحریم همچنان در حال خدمت رسانی هستند و استمرار پروازها در شرایط دشوار، گواه توانمندی و تاب آوری صنعت هوانوردی است.

رئیس سازمان هواپیمایی کشوری با تأکید بر اینکه ایمنی و امنیت پروازها خط قرمز سازمان هواپیمایی است، گفت استمرار پروازها صرفاً در چارچوب ضوابط فنی و استانداردهای ایمنی انجام می شود و هیچ ملاحظه اقتصادی یا عملیاتی بر الزامات ایمنی تقدم ندارد. وی از رصد مستمر آثار تحریم های جدید، برنامه ریزی برای حفظ پروازهای ضروری، تقویت ظرفیت های تعمیراتی، صیانت از حقوق مسافران و توسعه همکاری های هوانوردی با کشورهای همکار خبر داد و خاطرنشان کرد که آمریکا می تواند نام شرکت ها را در فهرست تحریم قرار دهد اما نه دانش و تجربه متخصصان را و نه اراده یک ملت را، و پروازهای کشور با اتکا به توان داخلی و رعایت کامل الز با اتکا به توان داخلی و رعایت کامل الزامات ایمنی ادامه خواهد یافت.

تحلیل کارشناسان؛ ریسک از «تأمین قطعه» به «کل زنجیره تأمین» منتقل می‌ شود

در حالی که واکنش رسمی بر تداوم چرخه پروازها تأکید دارد، کارشناسان هوانوردی میان اثر فوری عملیاتی و اثر بلندمدت زنجیره تأمین تمایز قائل می‌شوند.تحلیلگران حوزه هوانوردی می گویند: خطوط هوایی ایران از سال ها پیش با ناوگان فرسوده و کمبود قطعات مواجه اند؛ تحریم ۲۷ ایرلاین در گام نخست تغییر محسوسی در پروازهای از پیش برنامه ریزی شده ایجاد نخواهد کرد، اما مشکل اصلی به بازپرواز و نگهداری بازمی گردد؛ بخشی از قطعات و سرویس های آن از طرق غیرمستقیم تأمین می شود که دقیقاً همین شبکه های واسطه ای هدف این موج تحریمی قرار گرفته اند.

کارشناسان صنعت هوایی نیز با اشاره به بُعد هم زمانی تحریم ایرلاین ها، شبکه های تأمین و مجوزهای ترانزیت معتقدند: «مهم ترین خطر این اقدام از جنس ابزار یا قطعه نیست، بلکه از جنس مالیت بر دسترسی و تراکنش است. وقتی شبکه های خرید بوئینگ ۷۷۷ از طریق امارات و عمان همراه با ۴ شرکت واسطه در ترکیه، مالزی و قزاقستان تحریم شوند، هزینه دسترسی به هر قطعه چند برابر خواهد شد و این هزینه به جیب مسافر و رقابت پذیری کل اقتصاد منتقل می شود.» بخشی از کارشناسان بر چالشی مهم دیگر، یعنی بازگشت از تحریم ها، نیز تأکید می کنند؛ چراکه لغو مجوزهای ترانزیت و تعلیق فعالیت ایرلاین های خارجی جذابیت ترانزیتی آسمان ایران را کاهش می دهد و با فرض برداشته شدن تحریم ها، بازسازی اعتماد شرکت های خارجی ماه ها زمان خواهد برد.