ضرورت ارتقای تاب آوری صنعت هوانوردی ایران

 جنگ های تحمیلی  ۱۲ و ۳۹ روزه در یک سال اخیر شاید یکی از تأثیرات مخرب آن بر صنعت هوانوردی ایران از حیث زیرساخت ها و تجهیزات ناوبری از یکسو و ایجاد خسارت های فیزیکی و مالی برای خطوط هواپیمایی داخلی در بخش خصوصی از سوی دیگر بوده است که مجموعا صنعت کم رمق هوانوردی کشورمان را تا مرز زمین گیر شدن اقتصادی آن پیش برده است.

نتایج آسیب شناسی صنعت هوانوردی توسط موسسات و کارشناسان این حوزه از جهاتی قابل توجه است و مهمتر از آن اینکه بایستی چه تدابیری اندیشیده می شد یا اندیشیده شود تا شاخص تاب آوری و انعطاف پذیری این صنعت ارتقا یافته و درصد تأثیرپذیری صنعت از بحران های داخلی و منطقه ای کاهش یابد.

از منظر اقتصاد کلان صنعت هوانوردی، می توان به چند چالش مهم اشاره نمود. فقدان امکان مشارکت های منطقه ای و بین المللی توسط خطوط هواپیمایی ایران، عدم تنوع مسیرهای پروازی، درصد بالای هواپیماهای دست دوم، عدم وجود خدمات پروازی متنوع متناسب با شرایط مسافر، عدم بهره برداری از ظرفیت نسبی و اقتصادی فرودگاه ها، فقدان حضور ایرلاین های خارجی اقتصادی برای ایجاد رقابت قیمتی و خدمات رسانی در داخل کشور،  فقدان آموزش موثر با نتایج ملموس در خدمات رسانی به مردم شاید گوشه ای چالش های صنعت هوانوردی ایران باشد.

برآوردها نشان می دهد تا سال ۲۰۴۳ ارزش افزوده صنعت هوانوردی دنیا به ۸/۵ تریلیون دلار با تعداد اشتغال حدود ۱۳۵ میلیون نفر خواهد رسید که نشان دهنده رشد سهم و جایگاه این صنعت در اقتصاد جهانی است و پرسش مهم اینست که ایران برای تصاحب چه سهمی از این شاخص ها خود را آماده کرده و برنامه های ایران برای حضور در رقابت های منطقه ای و جهانی این صنعت چیست؟ 

بدون تردید دو شرط ثبات سیاسی و توسعه تعاملات بین المللی و نیز جذب سرمایه گذاری خارجی در بازسازی و نوسازی زیرساخت ها و ناوگان هوانوردی ایران برای تحقق اهداف یاد شده ضروری است.

این در شرایطی است که در صورت بی توجهی به اهمیت بازسازی و نوسازی صنعت از طریق مشارکت های بین المللی نه تنها اجزای این صنعت بلکه کل اقتصاد کشورمان را به واسطه کاهش توان رقابت در تجارت بین المللی، فقدان مراوده و حضور ایران در عرصه بین المللی، افت صنعت گردشگری، افزایش هزینه های حمل و نقل و تضعیف جایگاه ایران در ترانزیت هوایی منطقه، دچار خسارت خواهد نمود.

اجمالا اینکه در اکوسیستم صنعت هوانوردی ایران نقش اصلی را مردم و فعالان و کسب و کارهای اقتصادی بازی می کنند فلذا جهش این صنعت در پساجنگ و در دوره بعد از اتمام بحران های سیاسی منطقه ای و بین المللی، نیازمند اصلاحات جدی در زیرساخت ها و رویکردهاست چرا که ایران بر اساس موقعیت ژئوپلیتیک، می تواند نقطه و هدف اصلی تلاقی سرمایه ها، فناوری ها و مدیریت توسعه محور در صنعت هوانوردی منطقه ای و بین المللی باشد.