◄ سردرگمی رانندگان کامیون در بازار یدکی/ قیمت لوازم یدکی ساعتی تغییر می‌ کند

بازار لوازم یدکی کامیون دیگر فقط با مشکل «گرانی» مواجه نیست. آنچه رانندگان و تعمیرکاران با آن دست وپنجه نرم می کنند، ترکیبی از افزایش قیمت، نبود قطعه باکیفیت، نوسان لحظه ای، تفاوت شدید قیمت میان فروشندگان و کمبود برخی قطعات است.

در چنین بازاری، راننده ای که کامیونش برای تعمیر در تعمیرگاه متوقف شده، فرصت چندانی برای جست وجوی طولانی و مقایسه قیمت ها ندارد. کامیون باید هرچه سریع تر به جاده بازگردد؛ چراکه توقف آن به معنی از دست رفتن بار، درآمد و در برخی موارد ایجاد هزینه های اضافی برای صاحب خودرو است.

قیمت قطعه یک عدد ثابت نیست

یکی از مشکلات اصلی بازار لوازم یدکی کامیون، نبود ثبات در قیمت هاست. نوسان نرخ ارز، هزینه واردات، دشواری تأمین، موجودی انبار و تفاوت میان قطعات اصلی، OEM و قطعات متفرقه از جمله عواملی هستند که قیمت نهایی یک قطعه را تغییر می دهند. در بازار قطعات خودرو نیز فعالان صنفی اخیراً از دشواری واردات و افزایش قیمت ها سخن گفته اند.

این شرایط در مورد کامیون ها حساس تر است. قطعات خودروهای سنگین در بسیاری از موارد قیمت بالایی دارند و برای مدل های مختلف کامیون، از جمله ولوو، اسکانیا، بنز، رنو و سایر برندها، شماره فنی و مشخصات دقیق قطعه اهمیت زیادی دارد. حتی برای یک مدل مشخص نیز ممکن است بسته به سال ساخت، موتور و تیپ خودرو، قطعه متفاوتی مورد نیاز باشد.

در نتیجه، راننده گاهی با یک سؤال ساده وارد بازار می شود اما با چند قیمت کاملاً متفاوت مواجه می شود؛ قیمت هایی که اختلاف آنها می تواند به چند میلیون تومان یا حتی بیشتر برسد.

قطعه ارزان تر همیشه انتخاب اقتصادی نیست

در شرایط فعلی، طبیعی است که رانندگان به دنبال ارزان ترین قطعه باشند؛ اما این انتخاب می تواند هزینه نهایی تعمیر کامیون را افزایش دهد.

قطعه بی کیفیت ممکن است عمر کوتاه تری داشته باشد یا موجب آسیب به بخش های دیگر خودرو شود. از سوی دیگر، خرید قطعه گران تر نیز لزوماً به معنای خرید قطعه اصلی نیست. همین مسئله، تشخیص قطعه اصل از تقلبی و شناخت برندهای معتبر را به یکی از دغدغه های جدی رانندگان تبدیل کرده است.

در بازار قطعات کامیون، شماره فنی، سازگاری قطعه با مدل خودرو، برند تولیدکننده و اعتبار فروشنده اهمیت زیادی دارد. منابع تخصصی بازار قطعات کامیون نیز بر همین موضوع تأکید دارند.

وقتی کامیون می خوابد، هزینه متوقف نمی شود

مشکل اصلی اما فقط قیمت قطعه نیست. راننده کامیون با توقف خودرو، درآمد خود را نیز از دست می دهد. اگر یک کامیون برای چند روز به دلیل خرابی موتور، گیربکس، سیستم ترمز یا سایر مجموعه های اصلی در تعمیرگاه بماند، راننده علاوه بر هزینه خرید قطعه و اجرت تعمیرکار، درآمد چند روز کاری خود را نیز از دست خواهد داد. به همین دلیل، افزایش قیمت قطعات یدکی کامیون مستقیماً روی هزینه تمام شده حمل کالا اثر می گذارد. اگر هزینه تعمیر و نگهداری کامیون افزایش پیدا کند اما کرایه حمل متناسب با آن رشد نکند، فشار نهایی به راننده وارد می شود.

این مسئله در حالی رخ می دهد که کامیونداران پیش از این نیز از افزایش هزینه هایی مانند روغن، لاستیک و قطعات یدکی و عدم تناسب آنها با درآمد حمل ونقل گلایه داشته اند.

بازار قطعه نیازمند نظارت و شفافیت است

یکی از پرسش های مهم این است که چرا راننده باید برای یک قطعه مشخص از چند فروشنده قیمت های کاملاً متفاوت دریافت کند و در نهایت هم نداند قیمت اعلام شده تا چند ساعت بعد معتبر خواهد بود؟

نبود یک نظام شفاف برای اعلام قیمت و اصالت قطعات، فضای مناسبی برای واسطه گری و سوءاستفاده ایجاد می کند. راننده ای که کامیونش متوقف است، قدرت چانه زنی چندانی ندارد و ممکن است برای جلوگیری از خواب بیشتر خودرو، قطعه را با هر قیمتی خریداری کند.

از طرف دیگر، کمبود برخی قطعات و نامشخص بودن زمان تأمین مجدد می تواند فروشندگان را نیز به احتیاط در عرضه کالا وادار کند؛ پدیده ای که در بازار عمومی قطعات یدکی نیز گزارش شده است.

راننده کامیون بین تعمیر نکردن و گران تعمیر کردن گرفتار است

نتیجه این وضعیت، شکل گیری یک دوراهی سخت برای رانندگان است: یا تعمیر خودرو با هزینه ای سنگین، یا ادامه فعالیت با قطعه ای ارزان تر و پرریسک تر. در هر دو حالت، هزینه اصلی به راننده تحمیل می شود.

اگر قرار است ناوگان حمل ونقل جاده ای کشور فعال بماند، بازار قطعات یدکی کامیون نمی تواند به حال خود رها شود. دسترسی به قطعه باکیفیت، قیمت شفاف، امکان تشخیص قطعه اصلی و تسهیل فرآیند تأمین، بخشی از زیرساخت فعالیت اقتصادی کامیونداران است.

واقعیت این است که برای یک راننده کامیون، قطعه یدکی فقط یک کالای مصرفی نیست؛ بخشی از سرمایه و ابزار کار اوست. وقتی قیمت این ابزار هر روز تغییر کند و تأمین آن نیز دشوار باشد، طبیعی است که هزینه حمل ونقل افزایش پیدا کند.

بازار قطعات یدکی کامیون بیش از هر چیز به ثبات، شفافیت و نظارت واقعی نیاز دارد؛ زیرا ادامه این وضعیت نه تنها جیب راننده را تحت فشار قرار می دهد، بلکه در نهایت هزینه آن به زنجیره حمل کالا و مصرف کننده نهایی نیز منتقل خواهد شد.