◄ آنالیز قیمت تمام شده حمل ونقل؛ سهم دستمزد راننده و لاستیک چقدر است؟
شاخص ۱۶۶۸ تومانی تن-کیلومتر پایه نشان می دهد تعمیرات با ۳۶.۶٪ و دستمزد با ۱۹.۳٪، بیشترین سهم را در هزینه ها دارند؛ آماری که بیانگر فشار بالای استهلاک و هزینه های فنی بر ناوگان جاده ای است.
بررسی جدیدترین آمارهای سازمان راهداری نشان می دهد که شاخص تن-کیلومتر پایه برای ناوگان کشنده به رقم ۱۶۶۸ تومان رسیده است. در این میان، هزینه های جاری شامل تعمیرات و قطعات یدکی با سهمی بیش از ۳۶ درصد، به چالش اصلی شرکت های حمل ونقل و رانندگان تبدیل شده است؛ موضوعی که نشان دهنده تاثیر مستقیم تورم بخش فنی بر قیمت نهایی لجستیک و زنجیره تامین کالا در کشور است.
تمرکز بر شاخص تن-کیلومتر و هزینه های عملیاتی
به گزارش تین نیوز، مطابق داده های رسمی سازمان راهداری، شاخص تن-کیلومتر پایه برای هر کشنده معادل ۱۶۶۸ تومان برآورد شده است. این عدد که مبنای محاسبات کرایه حمل ونقل جاده ای قرار می گیرد، تحت تاثیر مستقیم نوسانات اقتصادی است. نگاهی دقیق به این آمار نشان می دهد که بیش از ۷۰ درصد کل هزینه ها تنها در سه بخش اصلی یعنی تعمیرات، دستمزد و لاستیک متمرکز شده است. این موضوع بیانگر آن است که پایداری شبکه حمل ونقل کالا در ایران بیش از هر چیز به قیمت قطعات یدکی و هزینه های نگهداری ناوگان وابسته است.
تعمیر و نگهداری؛ پاشنه آشیل ناوگان حمل ونقل
بزرگترین عامل هزینه زا در صنعت حمل ونقل، بخش تعمیر و نگهداری با مبلغ ۶۱۰.۱ تومان (معادل ۳۶.۶ درصد) است. این رقم نشان می دهد که فرسودگی ناوگان و بالا بودن قیمت قطعات فنی، فشار مضاعفی را بر مالکان خودروهای سنگین وارد می کند. پس از تعمیرات، دستمزد راننده با سهم ۱۹.۳ درصدی (۳۲۱.۹ تومان) در رتبه دوم قرار دارد. توازن میان این دو بخش نشان دهنده این واقعیت است که هزینه های فنی خودرو در حال حاضر نزدیک به دو برابر حقوق نیروی انسانی در هر کیلومتر پیمایش هزینه می تراشد.
سهم اقلام مصرفی و ایمنی در قیمت تمام شده
براساس این گزارش هزینه لاستیک با ۱۴ درصد (۲۳۴.۱ تومان) و استهلاک سالانه با ۱۱.۳ درصد، نقش پررنگی در بهای تمام شده تن-کیلومتر ایفا می کنند. نکته جالب توجه در این آمار، سهم ناچیز سوخت و مکمل (۱.۶ درصد) و حق بیمه ثالث (۰.۶ درصد) در مقابل هزینه هایی نظیر کمک هزینه سفر (۶.۶ درصد) است. این ساختار هزینه ای ثابت می کند که در اقتصاد حمل ونقل فعلی ایران، برخلاف بسیاری از کشورها، سوخت کمترین و قطعات مصرفی بیشترین تاثیر را بر نوسانات قیمت کرایه حمل کالا دارند.
ضرورت نوسازی برای کاهش استهلاک ناوگان
از آنجا که بخش عمده ای از هزینه های عملیاتی ناشی از استهلاک قطعات و هزینه های فنی است، نوسازی ناوگان حمل ونقل جاده ای می تواند با کاهش دفعات خرابی و مصرف بهینه تر قطعات، قیمت تمام شده تن-کیلومتر را در بلندمدت کنترل کند. بدون شک، تا زمانی که هزینه های تعمیراتی در صدر جدول باشند، فشار بر رانندگان و شرکت های لجستیکی برای حفظ حاشیه سود ادامه خواهد داشت و این زنجیره به صورت مستقیم بر قیمت نهایی کالاهای مصرفی مردم اثرگذار خواهد بود.
