اقتصاد جاده مخصوص یا اقتصاد خاص! تجربه اقتصاد ایران
ایران خودرو سایپا بیش از یک دهه در حال زیان دادن هستند اما از جاده مخصوص که رد می شوید می بینید هم چنان چرخشان می چرخد، اما مشکل این است که هر چه بیش تر تولید می کنند تنها زیان انباشته شرکت را افزایش می دهند که فاکتور آن به حساب سهامداران زده می شود
تنها و تنها باید سهامدار یکی از دو شرکت ایران خودرو و سایپا دو خفته خانه ابدی جاده مخصوص، باشید تا عمق فاجعه را دریابید.
این دو شرکت بیش از یک دهه در حال زیان دادن هستند اما از جاده مخصوص که رد می شوید می بینید هم چنان چرخشان می چرخد و همیشه کارگران را می بینید که با شور و شوق در حال آمد و شد به این دو کارخانه اند، اما مشکل این است که هر چه بیش تر تولید می کنند تنها زیان انباشته شرکت را افزایش می دهند که فاکتور آن به حساب سهامداران زده می شود. بر سر مدیریت این دو کارخانه - نه ببخشید خدمت و ادای تکلیف!- هم همیشه دعواست.
اگر شما ده سال پیش سهام یکی از دو شرکت را در بورس خریده باشید تا امروز شاید پنجاه درصد هم افزایش قیمت را شاهد نباشید در حالی که اگر خودرو می خریدید قیمت آن خودرو حداقل پنجاه برابر افزایش یافته است. یعنی اگر معادل قیمت یک پراید ده سال پیش سهام خریده باشید اکنون 20 میلیون تومان شما سی میلیون شده است اما قیمت روز پراید حدود یک میلیارد تومان است.
هرچه هم حساب کتاب کنید که پس چرا این دو شرکت هنوز بسته نشدند جوابی پیدا نمی کنید. حساب این دو شرکت اصلا حساب سود و زیان و صرفه و صلاح نیست. حسابی فراتر از اینهاست.
اقتصاد جاده مخصوص نماد اقتصاد در جمهوری اسلامی است. حضرات اساسا اقتصاد را علم شکم و نیازهای اسافل اعضا شمرده اند که راهزن عروج انسان به آسمان است. زیان های اقتصادی ناشی از حمایت از نظام ها و احزاب و گروه های نیابتی در هیچ دفتری ثبت نمی شود. زیان صدها پروژه صنعتی و اقتصادی در سوریه که به پایان رسید یا نیمه کاره رها شده است در هیچ جا ثبت نشده و قابل جبران نیست. زیان های ناشی از تحریم هایی که سعید جلیلی برای ایران خرید در جایی ثبت نشده است و از این دست زیان ها فراوانند. اما در این چهار پنج دهه، زیان ها تنها عزم جمهوری اسلامی را بر ادامه مسیر جزم تر کرده است. مدیران جمهوری اسلامی هم به رغم ثبت این همه زیان ها همانند مدیران ایران خودرو و سایپا از تولید این همه زیان خشنود و خرسندند و زندگی شان روبه راه است و خدا را شکر می کنند که سفره شان رنگین است و زیانی اگر هست به سهامداران و شهروندان می رسد.
جاده اقتصاد جمهوری اسلامی هم مانند جاده سیاست خارجی اش، جاده مخصوص است. دنگ شیائوپینگ زمانی که پی برد نزاع تمدنی با آمریکا چین را به نابودی می کشاند، جاده را عوض کرد و به طرف اتوبان پیچید اما جمهوری اسلامی هرگز نخواست از جاده مخصوص استکبارستیزی خود بیرون آید. زیان هزینه ادامه مسیر در این جاده مخصوص جان هزاران تن از مقامات نظامی و سیاسی و شهروندان و زیرساخت های ایران است که بازسازی همین زیرساخت ها سال ها زمان و صدها میلیارد دلار هزینه می طلبد و خسارت های انسانی هرگز جبران نخواهد شد.
آیا زمان آن نرسیده است که به ادامه مسیر در این جاده مخصوص یا خاص پایان داده شود؟!
