جنگ، مسیرها را عوض کرد/ توسعه تجارت با پاکستان

ساختار صنعت، کشاورزی و لجستیک پاکستان در گزارشی به قلم یاسین کریمیان و مریم السادات فاطمی  توسط کانال مک ایران منتشر شد.

به گزارش تین نیوز در بخشی از این گزارش آمده است:  حجم تجارت ایران و پاکستان در سال ۱۴۰۳ تنها ۳.۱ میلیارد دلار بوده است؛ رقمی که در قیاس با جمعیت ۲۵۱ میلیون نفری همسایه شرقی، بسیار پایین تر از ظرفیت های واقعی دو کشور است. اما تحولات اخیر، به ویژه محاصره دریایی ایران و از دسترسی نسبی به مسیر امارات، بازتعریف رابطه با پاکستان را از یک انتخاب به یک ضرورت راهبردی تبدیل کرده است.

این گزارش نشان می دهد که وابستگی متقابل دو کشور در کالاهایی مثل برنج، گوشت، گازوئیل و گاز مایع به حدی بالاست که گزینه جایگزینی برای آن ها وجود ندارد. با این حال، فرسودگی خط ریلی میرجاوه زاهدان (ساخت ۱۲۹۸ ه.ش)، عرض غیراستاندارد ریل (۱۶۷۶ میلی متر)، کاهش لوکوموتیوهای عملیاتی پاکستان و غلبه حمل و نقل جاده ای (بیش از ۹۴٪ محموله ها) مهم ترین گلوگاه های توسعه تجارت دوجانبه هستند.

سوال کلیدی اما اینجاست: اگر پاکستان به تنهایی قادر به حل مشکلات زیرساختی خود نیست، چگونه می توان بدون سرمایه گذاری کلان دولتی، افق تجارت ۱۰ میلیارد دلاری را محقق کرد؟

براساس گزارش یادشده، بخشی از راهکارها شامل «اصلی سازی خط میرجاوه زاهدان»، «تبدیل ریمدان به هاب تجاری دوجانبه»، «راه اندازی سیستم تهاتر بخشی» و «استفاده موقت از بندر گوادر به عنوان بندر نیمه اختصاصی ایران» است.

در شرایط اضطراری (پس از جنگ ۱۴۰۴)، افزایش ۱۰ درصدی واردات برنج و ۳۰ درصدی گوشت از پاکستان و ترانشیپ روغن پالم و دانه سویا از مسیر کراچی‑گوادر، می تواند جایگزین بخشی از نقش از دست رفته امارات شود.

اما آیا پاکستان با چالش های داخلی اش (کسری ۵۱.۳ میلیارد روپیه ای راه آهن، تمرکز صنعت در پنجاب و پایین بودن شاخص پیچیدگی اقتصادی) توان عبور از نقش یک شریک حاشیه ای را دارد؟