◄ فرصت ها و تهدیدهای هاب تجاری خراسان جنوبی؛ ماهیرود چگونه قطب ترانزیت شرق شد؟
با ثبت رشد قابل توجه در صادرات و ترانزیت، پایانه مرزی ماهیرود به یکی از کانونهای مهم تجارت در شرق کشور تبدیل شده است؛ اما همزمان با این جهش، چالش های زیرساختی، معطلی ناوگان و مطالبات کامیونداران نیز پررنگتر شده؛ وضعیتی که آینده این هاب مرزی را به نحوه مدیریت فرصتها و تهدیدها گره زده است.
پایانه مرزی ماهیرود در خراسان جنوبی طی دو سال اخیر بیش از گذشته در کانون توجه تجارت خارجی کشور قرار گرفته است؛ گذرگاهی که از یک سو با رشد قابل توجه صادرات و ترانزیت، جایگاه خود را در مبادلات منطقه ای تقویت کرده و از سوی دیگر، با چالش هایی مانند ماندگاری کامیون ها، محدودیت زیرساخت های رفاهی و فشار ناشی از افزایش تردد ناوگان سنگین مواجه است. در این میان، سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای با اجرای مجموعه ای از اقدامات در سال های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ تلاش کرده است شرایط تردد، ایمنی و خدمات پشتیبان در این مرز راهبردی را بهبود بخشد.
ماهیرود؛ مرزی که از یک گذرگاه محلی به محور تجارت شرق تبدیل شد
به گزارش تین نیوز، پایانه مرزی ماهیرود به دلیل موقعیت جغرافیایی و دسترسی به بازار افغانستان، یکی از مهم ترین گذرگاه های شرق کشور در حوزه صادرات و ترانزیت به شمار می رود. این مرز طی سال های اخیر به محل عبور بخشی از کالاهای صادراتی ایران از جمله سیمان، آهن آلات، کاشی و سرامیک و همچنین مسیر ترانزیت اقلامی مانند روغن، شکر، سویا، لوازم یدکی و برخی داروهای گیاهی تبدیل شده است. افزایش نقش این پایانه در زنجیره تأمین و توزیع کالا، نه تنها برای خراسان جنوبی بلکه برای شبکه حمل ونقل کشور اهمیت یافته و آن را به یکی از نقاط اثرگذار در تجارت زمینی ایران با همسایگان شرقی بدل کرده است.
رکوردشکنی در صادرات و ترانزیت؛ آمارها چه میگویند؟
آمارهای رسمی منتشر شده از سوی اداره کل راهداری و حمل ونقل جاده ای خراسان جنوبی نشان می دهد که در دوماهه ابتدایی سال جاری، ۲۱۰ هزار و ۲۹۷ تن کالا از طریق پایانه مرزی ماهیرود صادر شده که این میزان با ۳۸۱۹ سفر ناوگان حمل ونقل جاده ای، رشد ۷۳ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل را ثبت کرده است. همچنین در همین بازه زمانی، ۲۷۴ هزار و ۶۹۳ تن کالای ترانزیتی با ۱۰ هزار و ۶۷۵ سفر از این پایانه عبور کرده که بیانگر رشد ۱۰۸ درصدی است. این ارقام، ماهیرود را در جایگاه یکی از مرزهای رو به رشد کشور قرار داده و نشان می دهد که ظرفیت این پایانه برای ایفای نقش پررنگ تر در کریدورهای تجاری منطقه، بیش از گذشته فعال شده است.
پشت صف کامیونها در ماهیرود؛ روایت رانندگان از معطلی، کمبود خدمات و فشار مسیر
با وجود این روند صعودی، افزایش حجم تردد و مبادلات، فشار مضاعفی بر زیرساخت های پایانه و مسیرهای منتهی به آن وارد کرده است؛ موضوعی که کامیونداران بیش از دیگران آن را لمس می کنند. ماندگاری طولانی ناوگان در برخی مقاطع، انتظار برای انجام تشریفات مرزی، محدودیت امکانات رفاهی، کمبود برخی خدمات پشتیبانی و فرسایش ناشی از تردد سنگین در محورهای دسترسی، از جمله مشکلاتی است که رانندگان حمل ونقل بین المللی در این مرز با آن مواجه اند. در واقع، رشد تجارت در ماهیرود اگرچه یک فرصت اقتصادی مهم به شمار می رود، اما بدون تقویت همزمان زیرساخت ها و خدمات، می تواند بخشی از مزیت زمانی و هزینه ای این مرز را برای فعالان حمل ونقل کاهش دهد.
راهداری در میدان بهبود مرز؛ از تسهیل تردد تا پیگیری ارتقای زیرساختها
در چنین شرایطی، سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای به ویژه در سال های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵، بهبود وضعیت پایانه مرزی ماهیرود را در دستور کار قرار داده است. بر اساس رویکرد اعلام شده از سوی این سازمان، تسهیل فرآیندهای صادرات و ترانزیت، کاهش زمان حمل ونقل، ارتقای ایمنی مسیرها و تقویت خدمات پشتیبان از محورهای اصلی برنامه ریزی ها بوده است. فعال بودن شرکت ها و نمایندگی های حمل ونقل بین المللی کالا در استان، ساماندهی بخشی از ترددها، پیگیری برای هماهنگی بیشتر میان دستگاه های مستقر در مرز و توجه به روان سازی عبور ناوگان از جمله اقداماتی است که در این چارچوب دنبال شده و می تواند در صورت تداوم، بخشی از مشکلات موجود را کاهش دهد.
آینده ماهیرود؛ توسعه تجارت در گرو حل گلوگاههای مرزی
چشم انداز ماهیرود به عنوان یکی از مرزهای مهم شرق کشور، وابسته به این است که توسعه تجارت در آن با توسعه زیرساخت های لجستیکی و رفاهی همراه شود. این پایانه امروز نشانه های روشنی از ظرفیت تبدیل شدن به یک محور مهم صادراتی و ترانزیتی را بروز داده، اما حفظ این جایگاه نیازمند تکمیل خدمات، افزایش تاب آوری زیرساخت ها و رسیدگی مؤثرتر به مطالبات کامیونداران است. اگر اقدامات راهداری در سال های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ با سرعت و انسجام بیشتری ادامه یابد، ماهیرود می تواند از یک مرز فعال، به یک گره کلیدی در شبکه تجارت خارجی ایران تبدیل شود؛ مرزی که هم به نفع اقتصاد ملی کار کند و هم شرایط مناسب تری برای فعالان حمل ونقل فراهم آورد.