مرز شرقی ایران روی ریل رونق تجاری؛ "ریمدان" دروازه ایران به بازار ۳۷ درصد جمعیت جهان

قرار گرفتن مرز ریمدان در مجاورت پاکستان و در مسیر دسترسی به بازارهای پرجمعیت هند، چین و کشورهای جنوب آسیا، این گذرگاه را به یکی از مهم ترین ظرفیت های تجاری و ترانزیتی ایران در سواحل مکران تبدیل کرده است.

به گفته مدیر منطقه منفصله ریمدان منطقه آزاد چابهار، این مرز با توسعه زیرساخت ها، آغاز ترانزیت بین المللی و بهره گیری از مزیت های قانونی و اقتصادی منطقه آزاد، می تواند نقش ایران را در تجارت منطقه ای، ترانزیت فرامرزی و اتصال به بازارهای پیرامونیِ دربرگیرنده حدود ۳۷ درصد جمعیت جهان، به طور چشمگیری تقویت کند.

ریمدان؛ دروازه ایران به بازار جنوب آسیا

به گزارش تین نیوز، مرز ریمدان در جنوب شرقی سیستان و بلوچستان، این روزها بیش از هر زمان دیگری در کانون توجه فعالان اقتصادی، سرمایه گذاران، بازرگانان و برنامه ریزان حوزه تجارت خارجی قرار گرفته است. موقعیت ممتاز جغرافیایی این گذرگاه در همجواری با پاکستان، نزدیکی به بندر گوادر و قرار گرفتن در مسیر کریدورهای بالقوه بین المللی، آن را به یکی از مهم ترین ظرفیت های نوظهور اقتصاد دریامحور ایران در سواحل راهبردی مکران بدل کرده است.

در شرایطی که توسعه روابط اقتصادی با کشورهای همسایه، متنوع سازی مسیرهای صادراتی و بهره گیری از ظرفیت های ترانزیتی شرق کشور در شمار اولویت های راهبردی دولت قرار دارد، منطقه منفصله ریمدان منطقه آزاد چابهار در حال ایفای نقشی فراتر از یک مرز رسمی است؛ نقشی که از یک گذرگاه مرزی صرف عبور کرده و به بستری برای شکل گیری زنجیره های تجارت، لجستیک، سرمایه گذاری و همکاری های اقتصادی منطقه ای تبدیل می شود.

ظرفیت ریمدان برای تبدیل شدن به قطب تجارت مرزی

به باور کارشناسان، ریمدان از این توان برخوردار است که در صورت تکمیل زیرساخت های حمل ونقل، انبارداری، گمرکی و خدمات پشتیبان، به یکی از کانون های مؤثر تجارت مرزی و ترانزیت بین المللی در جنوب شرق کشور تبدیل شود. پیوند این مرز با ظرفیت های بندری چابهار، نزدیکی به بازارهای پاکستان و امکان دسترسی به عمق بازار جنوب آسیا، مزیتی است که می تواند جایگاه ایران را در شبکه تبادلات منطقه ای ارتقا دهد.

گفت وگو با مدیر منطقه منفصله ریمدان

شکری بلوچ، مدیر منطقه منفصله ریمدان منطقه آزاد چابهار، در گفت وگوی اختصاصی با خبرنگار ایرنا، از ظرفیت های کم نظیر این منطقه، روند رو به رشد تجارت، آغاز ترانزیت بین المللی و چشم انداز تبدیل شدن ریمدان به یکی از هاب های اصلی تجارت و ترانزیت کشور سخن گفت.

بسیاری از کارشناسان از ریمدان به عنوان یکی از مهم ترین فرصت های اقتصادی جنوب شرق کشور نام می برند. چه ویژگی هایی این مرز را متمایز کرده است؟

بلوچ: ریمدان از نظر موقعیت جغرافیایی یکی از راهبردی ترین مرزهای کشور محسوب می شود. این مرز نزدیک ترین مسیر زمینی ایران به مراکز مهم اقتصادی و بندری پاکستان از جمله گوادر و کراچی است و در نقطه ای قرار دارد که می تواند حلقه اتصال ایران به بازارهای بزرگ جنوب آسیا باشد.

نکته مهم تر اینکه در پیرامون این مرز، کشورهایی مانند پاکستان، هند و چین قرار دارند که در مجموع حدود ۳۷ درصد جمعیت جهان را در خود جای داده اند. به همین دلیل ما از ریمدان به عنوان دروازه ایران به بازار ۳۷ درصد جمعیت جهان یاد می کنیم. این ظرفیت، فرصت بی نظیری برای توسعه صادرات، ترانزیت و جذب سرمایه گذاری فراهم کرده است.

منطقه آزاد چابهار؛ موتور توسعه ریمدان

بلوچ در پاسخ به این پرسش که منطقه آزاد چابهار چه نقشی در شکوفایی این ظرفیت ها ایفا می کند، گفت: منطقه آزاد چابهار تنها منطقه آزاد اقیانوسی کشور است و جایگاه ویژه ای در سیاست های توسعه دریامحور جمهوری اسلامی ایران دارد. چابهار به دلیل دسترسی مستقیم به آب های آزاد، قرار گرفتن در مسیر کریدورهای بین المللی و برخورداری از ظرفیت های بندری و لجستیکی، به یکی از مهم ترین موتورهای رشد اقتصادی کشور تبدیل شده است.

منطقه منفصله ریمدان نیز در امتداد همین راهبرد تعریف شده و به عنوان بازوی توسعه ای منطقه آزاد چابهار در مرز ایران و پاکستان فعالیت می کند. در واقع چابهار و ریمدان دو ضلع مکمل یک راهبرد اقتصادی هستند؛ یکی دروازه دریایی و دیگری دروازه زمینی ایران به بازارهای منطقه.

دسترسی به کریدور اقتصادی چین و پاکستان (CPEC)

بلوچ درباره دسترسی به کریدور اقتصادی چین و پاکستان گفت: کریدور اقتصادی چین و پاکستان یا CPEC یکی از بزرگ ترین پروژه های اقتصادی آسیاست که نقش مهمی در جابه جایی کالا و سرمایه در منطقه دارد. ریمدان به واسطه نزدیکی به این کریدور، می تواند به یکی از مسیرهای مهم ارتباطی ایران با شبکه تجارت منطقه ای تبدیل شود.

این ظرفیت به ما امکان می دهد سهم بیشتری از تجارت منطقه را جذب کنیم و از موقعیت ژئوپلیتیکی شرق کشور برای توسعه اقتصادی بهره ببریم. هرچه زیرساخت ها تکمیل تر شود، نقش ریمدان در این معادلات پررنگ تر خواهد شد.

توسعه زیرساخت ها؛ اولویت اصلی

مدیر منطقه منفصله ریمدان درباره اقدامات زیرساختی انجام شده اظهار کرد: توسعه زیرساخت ها یکی از اولویت های اصلی ما بوده است. تامین اینترنت فیبر نوری، اجرای زیرساخت های آبرسانی، نصب باسکول ۱۶۰ تنی، توسعه خدمات پشتیبانی تجاری و فراهم سازی بسترهای لازم برای حضور سرمایه گذاران از جمله اقدامات انجام شده است.

وی افزود: در کنار این موارد، پروژه راه آهن چابهار - زاهدان که از طرح های ملی و راهبردی کشور به شمار می رود، در مراحل پایانی قرار دارد و مطالعات توسعه ارتباطات حمل ونقلی به سمت مرزهای شرقی نیز در حال انجام است. این پروژه ها نقش مهمی در کاهش هزینه های حمل کالا و افزایش رقابت پذیری منطقه خواهند داشت.

مشوق های سرمایه گذاری در ریمدان

بلوچ در پاسخ به این سوال که چه مشوق هایی برای سرمایه گذاران در ریمدان در نظر گرفته شده است، گفت: تمامی مزایا و تسهیلات منطقه آزاد چابهار در منطقه منفصله ریمدان نیز قابل بهره برداری است. معافیت ۲۰ ساله مالیاتی، آزادی انتقال ارز، معافیت های گمرکی، خدمات پنجره واحد سرمایه گذاری، تسهیل ورود اتباع خارجی و امکان مشارکت سرمایه گذاران خارجی بدون محدودیت از مهم ترین این مزایا هستند.

هدف ما این است که ریمدان به محیطی جذاب برای سرمایه گذاری در حوزه های تولید، لجستیک، صنایع صادرات محور، صنایع تبدیلی و خدمات تجاری تبدیل شود.

آمار تجارت در مرز ریمدان

بلوچ در تشریح وضعیت تجارت در این مرز گفت: آمارها نشان می دهد فعالیت های تجاری در این مرز روندی رو به رشد دارد. از اسفند ۱۴۰۴ تا پایان اردیبهشت ۱۴۰۵ بیش از ۷۶ هزار و ۹۷۵ تن کالا در قالب سه هزار و ۷۹ کامیون از طریق مرز ریمدان به پاکستان صادر شده است.

محصولاتی نظیر LPG، قیر، شمش آهن، گوگرد، زغال سنگ و سیب درختی از مهم ترین اقلام صادراتی ایران بوده اند که سهم قابل توجهی در تامین نیاز بازار پاکستان دارند.

وی افزود: در مقابل نیز بیش از ۳۰ هزار و ۴۱۵ تن کالا در قالب هزار و ۲۱۹ کامیون از پاکستان وارد کشور شده که شامل برنج، دانه کنجد، انبه، دام زنده و تخم آفتابگردان است.

این آمارها نشان می دهد ریمدان به یکی از فعال ترین گذرگاه های تجاری شرق کشور تبدیل شده و ظرفیت رشد بیشتری نیز در سال های آینده دارد.

آغاز ترانزیت بین المللی از ریمدان؛ نقطه عطف اقتصادی

بلوچ درباره اهمیت آغاز ترانزیت بین المللی از ریمدان اظهار کرد: آغاز رسمی ترانزیت بین المللی را می توان نقطه عطف فعالیت های اقتصادی این مرز دانست. برای نخستین بار مسیر ترانزیتی از مبدأ پاکستان از طریق ریمدان فعال شد و ۷۹۲ تن گوشت در قالب ۶۶ کامیون به مقصد ازبکستان و ۷۵ تن سیب زمینی نیز در قالب سه کامیون به افغانستان ترانزیت شد.

این اتفاق نشان داد که ریمدان فقط یک مرز تجاری نیست، بلکه می تواند به یکی از حلقه های مهم کریدورهای منطقه ای و بین المللی تبدیل شود. توسعه ترانزیت علاوه بر افزایش درآمدهای اقتصادی، جایگاه ژئوپلیتیکی ایران را نیز تقویت می کند.

چشم انداز روشن ریمدان

مدیر منطقه منفصله ریمدان در پایان درباره چشم انداز آینده این منطقه گفت: چشم انداز ریمدان بسیار روشن است. با تکمیل زیرساخت های حمل ونقل، توسعه خدمات لجستیکی، افزایش سرمایه گذاری ها و گسترش همکاری های اقتصادی میان ایران و پاکستان، این منطقه می تواند به یکی از مهم ترین هاب های تجارت، ترانزیت و صادرات کشور تبدیل شود.

راهبرد ما این است که ریمدان از یک مرز فعال تجاری به یک مرکز اثرگذار اقتصادی در سطح ملی و منطقه ای ارتقا یابد؛ مرکزی که بتواند سهم قابل توجهی در رونق اقتصاد مکران، توسعه شرق کشور، ایجاد اشتغال و افزایش تعاملات اقتصادی ایران با کشورهای آسیایی ایفا کند.

موقعیت جغرافیایی مرز ریمدان

مرز ریمدان از توابع شهرستان دشتیاری در نقطه ای راهبردی در جنوب شرقی سیستان و بلوچستان واقع شده است؛ گذرگاهی که کوتاه ترین مسیر زمینی ایران به ایالت های جنوبی پاکستان را فراهم می کند.

بازارچه و منطقه مرزی ریمدان در فاصله ۵۰ کیلومتری از جاده اصلی چابهار - راسک واقع شده و تا چابهار ۱۲۰ کیلومتر و تا گوادر پاکستان ۷۰ کیلومتر فاصله دارد.

منطقه آزاد چابهار با مساحت ۸۲ هزار هکتار در جنوب شرقی ایران و سواحل مکران واقع شده است. در سال ۱۳۹۸ با موافقت مجلس شورای اسلامی، شهر چابهار و بندرهای شهید بهشتی و شهید کلانتری و پنج هزار هکتار از محدوده متصل به نقطه مرزی ایران و پاکستان با عنوان منطقه منفصله ریمدان به منطقه آزاد چابهار افزوده شد.