◄ واقعیت صف کامیون ها در مرز قزاقستان؛ ترافیک سنگین یا روند عادی؟
توقف صدها کامیون حامل مواد اولیه در گذرگاه مرزی آسیای میانه، بار دیگر چالش های زنجیره تأمین و زیرساختهای ترانزیتی ایران را زیر ذرهبین برد؛ رویدادی که در میان روایت های متناقض از ترافیک سنگین یا روندهای فصلی گمرکی، نیازمند ارزیابی دقیق لجستیکی است.
انتشار ویدئوهایی در شبکه های اجتماعی پیرامون توقف سنگین و صف طولانی کامیون های حامل مواد اولیه در گذرگاه مرزی «یلمه» میان قزاقستان و ازبکستان، جنجال برانگیز شد؛ رویدادی که رسانه های داخلی از حبس هزاران کامیون ایرانی حکایت داشتند، اما مقام های رسمی ازبکستان و داده های گمرکی آن را بخشی از روندهای عادی و فصلی افزایش حجم ترانزیت کالا از چین ارزیابی کردند.
به گزارش سرویس لجستیک و ترانزیت تین نیوز، طی روزهای اخیر، انتشار تصاویر ویدئویی از تجمع و صف طویل کامیون ها در گذرگاه های مرزی میان قزاقستان و ازبکستان، موجی از نگرانی ها را پیرامون اختلال در زنجیره تأمین مواد اولیه وارداتی از چین به ایران ایجاد کرد. برخی رسانه های داخلی مدعی شدند که هزاران دستگاه کامیون ایرانی حامل مواد اولیه و کالاهای اساسی در این کوریدور ترانزیتی متوقف شده اند.
روایت رسانه ها از پشت محاصره دریایی تا کریدور زمینی
بر اساس گزارش های اولیه منتشرشده از سوی برخی رسانه های داخلی نظیر اعتمادآنلاین، در پی چالش های لجستیکی و محدودیت های حمل ونقل دریایی، حجم قابل توجهی از مواد اولیه وارداتی از مبدأ چین از طریق کریدور آسیای میانه و گذرگاه های مرزی قزاقستان و ازبکستان به سمت ایران هدایت می شوند. این رسانه ها با اشاره به ترافیک سنگین مرزی، مدعی توقف گسترده ناوگان ترانزیتی در مسیر شدند.
از سوی دیگر، رسانه ازبکستانی «پادروبنو» نیز با اشاره به توقف تعداد قابل توجهی از کامیون ها، عواملی نظیر افزایش چشمگیر حجم انتقال کالا از چین به ازبکستان، رونق ترانزیت در سایر کشورهای آسیای مرکزی و همچنین رشد جابه جایی بار از مبدأ روسیه و بلاروس را به عنوان دلایل اصلی فشرده شدن ترافیک در این مسیر معرفی کرد.
واکنش رسمی گمرک ازبکستان؛ رد ادعای توقف گسترده
در واکنش به این اخبار، کمیته گمرک ازبکستان با انتشار بیانیه ای، ابعاد جدیدی از این ماجرا را روشن کرد. مقام های ازبک اعلام کردند که ویدئوهای منتشرشده در شبکه های اجتماعی مربوط به چند روز پیش بوده و بازتاب دهنده وضعیت لحظه ای این مرز نیست.
بر اساس آمارهای رسمی ارائه شده توسط طرف قزاقستانی، در زمان اوج گیری این اخبار، تنها حدود ۱۰۰ دستگاه کامیون در ایستگاه مرزی «ب. کُنیسبایف» در صف انتظار قرار داشته اند. گمرک ازبکستان با تاکید بر اینکه گذرگاه های مرزی به صورت شبانه روزی و عادی به فعالیت خود ادامه می دهند، خاطرنشان ساخت که بیش از ۱۵۰۰ کامیون روزانه از این مبادی عبور می کنند و صف های مقطعی، ریشه در افزایش فعالیت ۲۴ ساعته بندر خشک خورگوس میان چین و قزاقستان و هجوم فصلی حجم ترانزیت کالا دارد.
ارزیابی کارشناسی وضعیت لجستیک
کارشناسان حوزه ترانزیت معتقدند اگرچه توسعه تجارت زمینی با چین از طریق آسیای میانه به عنوان یک مسیر جایگزین راهبردی برای اقتصاد ایران اهمیت حیاتی دارد، اما زیرساخت های مرزی کشورهای آسیای مرکزی در برابر جهش های ناگهانی حجم ترانزیت دچار تنگناهای مقطعی می شوند. با این وجود، شواهد حاکی از آن است که برخلاف بزرگ نمایی های رسانه ای درباره «توقف هزاران کامیون ایرانی»، جریان ترانزیت در این مرزها برقرار بوده و صف های ایجاد شده، پدیده ای طبیعی در چرخه های فشرده لجستیک منطقه ای به شمار می رود.