◄ رفع چالش «کمبود کشنده» در شیب‌های تند با فناوری لکوموتیو های دیزل باتری

 تجربه اخیر شرکت SNCF فرانسه در جایگزینی ناوگان مانوری با کشنده های هوشمند، نشان می دهد که ترکیب موتورهای احتراق داخلی با سیستم های ذخیره ساز انرژی، نه تنها مصرف سوخت و استهلاک را به شکل معناداری کاهش می دهد، بلکه با بهره گیری از نیروی ترمز در سرازیری ها، پایداری انرژی و قدرت عبور از فرازهای تند را تضمین می کند؛ راهکاری که می تواند گلوگاه های ظرفیت حمل بار در محورهای ریلی ایران را مرتفع سازد.»

گذار جهانی به سمت حمل ونقل سبز و پربازده

به گزارش سرویس ریلی تین نیوز، صنعت ریلی جهان به سرعت در حال عبور از پیشرانه های صرفاً دیزلی و حرکت به سمت سیستم های هیبریدی است. در آخرین تحول در این حوزه، شرکت SNCF Réseau فرانسه در قالب برنامه نوسازی ناوگان خود موسوم به LUCIE ، مناقصه تأمین ۱۵۰ دستگاه لکوموتیو مانوری هیبریدی را کلید زده است. این پروژه که هدف آن جایگزینی ناوگان فرسوده سری BB است، استاندارد جدیدی را در عملیات بهسازی و نگهداری خطوط تعریف می کند.

مشخصات فنی؛ فراتر از یک تغییر ساده

بر اساس استانداردهای اعلام شده در این مناقصه بین المللی، لکوموتیوهای نسل جدید باید دارای ویژگی های زیر باشند:

• پیشرانه دوگانه: ترکیب موتور احتراق داخلی و باتری با قابلیت عملکرد مستقل.
• توان انتقالی: حداقل ۷۵۰ کیلووات توان در چرخ ها برای تضمین قدرت مانور.
• وزن بهینه: محدودیت وزن ۸۰ تنی برای جلوگیری از آسیب به زیرساخت ها.
• بازیافت انرژی: قابلیت شارژ باتری ها از طریق ترمز الکتریکی در شیب روی (Regenerative Braking).

چرا ایران به فناوری دیزل باتری نیاز مبرم دارد؟

شبکه ریلی ایران به دلیل توپوگرافی خاص، در بسیاری از محورهای ترانزیتی با چالش «شیب و فراز» مواجه است. لکوموتیوهای دیزل الکتریک فعلی در مواجهه با این مسیرها، دچار افت توان شده و اغلب نیازمند استفاده از لکوموتیوهای امدادی (امدادی یا دوبله) هستند که این امر هزینه های بهره برداری را تصاعدی افزایش می دهد.

استفاده از فناوری دیزل باتری در ایران سه دستاورد کلیدی خواهد داشت:

۱. رفع گلوگاه ظرفیت: لکوموتیوهای هیبریدی به دلیل گشتاور بالای موتورهای الکتریکی در لحظه شروع حرکت و حمایت باتری در فرازها، توان کششی بالاتری نسبت به همتایان دیزلی خود دارند.

۲. بهره وری انرژی در سرازیری ها: در مسیرهای کوهستانی ایران، انرژی عظیمی در زمان ترمزگیری در شیب ها به هدر می رود. سیستم دیزل باتری این انرژی را ذخیره کرده و در فراز بعدی به سیستم باز می گرداند.

۳. کاهش استهلاک و آماده به کاری: حذف فشار مداوم از روی موتور دیزل در زمان مانور و استفاده از توان باتری، عمر مفید قطعات حساس موتور را افزایش داده و ضریب آماده به کاری ناوگان را بهبود می بخشد.

نتیجه گیری و پیشنهاد راهبردی

با توجه به افق ۲۰۳۲ که برای عملیاتی شدن کامل این ناوگان در اروپا در نظر گرفته شده، راه آهن جمهوری اسلامی ایران و شرکت های مالکان واگن و لکوموتیو باید از هم اکنون در قراردادهای تأمین و بازسازی ناوگان، انتقال تکنولوژی «سیستم های مدیریت باتری (BMS)» و موتورهای هیبریدی را در اولویت قرار دهند. سرمایه گذاری بر روی لکوموتیوهای دیزل باتری، تنها یک انتخاب زیست محیطی نیست، بلکه یک ضرورت اقتصادی برای عبور از بن بست «کمبود کشنده» و افزایش سرعت سیر بازرگانی در شبکه ریلی کشور است.