نبض سازندگی در راه آهن شرق کشور؛ ۹.۵ همت برای شتاب گیری ابرپروژه ریلی تزریق شد
راه آهن زاهدان ـ بیرجند ـ مشهد، پس از افزون بر ۲ دهه انتظار و پیگیری، اکنون با تزریق ۹.۵ همت اعتبار، فعالیت پیمانکاران در قطعات مختلف و پیشرفت فیزیکی حدود ۴۰ درصدی در محدوده خراسان جنوبی، وارد مرحله تازه ای از اجرا شده است؛ ابرپروژه ای که عبور آن از دل کوهستان و دشت های شرق کشور، علاوه بر پایان دادن به یکی از مطالبات دیرینه مردم استان، می تواند مسیر تازه ای برای توسعه اقتصادی، معدنی و ترانزیتی شرق ایران بگشاید.
راه آهن زاهدان ـ بیرجند ـ مشهد، پس از افزون بر ۲ دهه انتظار و پیگیری، اکنون با تزریق ۹.۵ همت اعتبار، فعالیت پیمانکاران در قطعات مختلف و پیشرفت فیزیکی حدود ۴۰ درصدی در محدوده خراسان جنوبی، وارد مرحله تازه ای از اجرا شده است؛ ابرپروژه ای که عبور آن از دل کوهستان و دشت های شرق کشور، علاوه بر پایان دادن به یکی از مطالبات دیرینه مردم استان، می تواند مسیر تازه ای برای توسعه اقتصادی، معدنی و ترانزیتی شرق ایران بگشاید.
به گزارش تین نیوز به نقل از ایرنا، پروژه راه آهن زاهدان ـ بیرجند ـ مشهد با هدف تقویت ارتباط ریلی جنوب شرق و شمال شرق کشور تعریف شده است؛ مسیری به طول حدود ۹۱۷ کیلومتر که ۴۳۲ کیلومتر آن در محدوده خراسان جنوبی قرار دارد و تکمیل آن می تواند مرکز این استان را به شبکه ریلی سراسری متصل کند. موقعیت جغرافیایی خراسان جنوبی، برخورداری از ذخایر معدنی و هم جواری با افغانستان نیز بر اهمیت توسعه زیرساخت های حمل ونقل در این منطقه افزوده است.
سابقه پیگیری برای اجرای راه آهن شرق کشور به سال های ابتدایی دهه ۱۳۸۰ بازمی گردد؛ زمانی که اجرای این مسیر در سطح منطقه ای و ملی مطرح شد و در سال ۱۳۸۵ نیز خبر اتمام مطالعات مقدماتی راه آهن چابهار ـ مشهد انتشار یافت، این طرح در سال های بعد در قالب مصوبات و برنامه های دولت های مختلف پیگیری شد، اما محدودیت منابع مالی و دشواری های اجرایی، تحقق اتصال ریلی خراسان جنوبی را با تاخیر همراه کرد.
اگرچه عملیات اجرایی یکی از قطعات مسیر بیرجند ـ قاین ـ یونسی در سال ۱۳۹۸ آغاز شد اما عملیات زیرسازی مسیر نهبندان ـ بیرجند ـ قاین ـ یونسی در محل ایستگاه تشکیلاتی بیرجند (قطعه ۱۵) با دستور رئیس جمهور شهید آغاز شد؛ اقدامی که با موافقت رهبر شهید انقلاب برای اختصاص ۱۸۰ هزار میلیارد ریال از محل تهاتر نفت برای اجرای این مسیر ریلی همراه بود.
توسعه عملیات اجرایی در بخش های مختلف راه آهن شرق کشور در دولت رئیس جمهور شهید وارد مرحله گسترده تری شد و در این مقطع، اجرای عملیات زیرسازی، احداث پل ها و تونل ها و تجهیز کارگاه های قطعات مختلف در دستور کار قرار گرفت تا پروژه از مرحله پیگیری های طولانی مدت به سمت اجرای عملیاتی حرکت کند؛ روندی که سرعت پیشرفت آن همچنان به تأمین منابع مالی و تداوم فعالیت پیمانکاران وابسته بوده است.
در دولت چهاردهم نیز تکمیل راه آهن خراسان جنوبی در شمار اولویت های زیرساختی و توسعه ای استان قرار گرفت و با پیگیری مسئولان استانی و ملی، بیش از ۷.۵ همت اعتبار به این پروژه اختصاص یافت و به گفته مسئولان، مجموع اعتبارات تزریق شده از آغاز عملیات اجرایی تاکنون به حدود ۹.۵ همت رسیده است.
صدای سازندگی در دل کوهستان؛ راه آهن شرق در آزمون شتاب اجرایی
در شهرستان قائنات و در امتداد جاده های کوهستانی خراسان جنوبی، جایی که ماشین آلات سنگین به دل ارتفاعات و مسیرهای سخت گذر نفوذ کرده اند، پروژه ای در حال پیشروی است که قرار است نقشه حمل ونقل شرق کشور را تغییر دهد، صدای بیل های مکانیکی، کامیون های خاک برداری و فعالیت نیروهای اجرایی در کارگاه های راه آهن، تصویری از تلاش برای پایان دادن به یکی از طولانی ترین انتظارهای زیرساختی مردم این استان را به نمایش می گذارد.
در بازدید میدانی استاندار خراسان جنوبی از قطعات ۱۸، ۱۹ و ۲۰ راه آهن زاهدان ـ بیرجند ـ مشهد، حدفاصل آرین شهر تا قاین، بخشی از این تلاش ها از نزدیک مورد بررسی قرار گرفت؛ سه قطعه به طول مجموع ۵۵ کیلومتر که قرارداد اولیه اجرای آن ها حدود سه همت است و با میانگین پیشرفت فیزیکی ۳۳ درصد، ۱۶۰ دستگاه ماشین آلات و ۲۴۰ نیروی انسانی در آن ها فعالیت می کنند.
این آمار در کنار پیشرفت حدود ۴۰ درصدی پروژه در محدوده مورد گزارش استان، نشان می دهد راه آهن شرق کشور از مرحله آغاز عملیات عبور کرده و اکنون در آزمون دشوار حفظ سرعت اجرا و تبدیل منابع مالی به زیرساخت قابل بهره برداری قرار گرفته است.
با وجود فعالیت گسترده کارگاه ها، طولانی بودن مسیر، پراکندگی جبهه های کاری، بدهی پیمانکاران، دشواری های فنی احداث پل و تونل و ضرورت هماهنگی میان دستگاه های اجرایی و پیمانکاران، همچنان از مهم ترین چالش های این ابرپروژه به شمار می رود.
از سوی دیگر، اهمیت راه آهن خراسان جنوبی تنها به جابه جایی مسافر محدود نمی شود. اتصال این استان به شبکه ریلی کشور می تواند هزینه انتقال مواد معدنی و محصولات صنعتی را کاهش دهد، زمینه توسعه صادرات را فراهم کند و ظرفیت ترانزیتی شرق ایران را ارتقا بخشد؛ ظرفیتی که با توجه به موقعیت جغرافیایی استان و امکان ارتباط با مسیرهای منتهی به آسیای میانه، از اهمیت راهبردی برخوردار است.
۹.۵ همت اعتبار به راه آهن شرق تزریق شده است
استاندار خراسان جنوبی، در جریان بازدید از قطعات ۱۸، ۱۹ و ۲۰ پروژه راه آهن زاهدان ـ بیرجند ـ مشهد، با تاکید بر اهمیت راهبردی این طرح اظهار کرد: راه آهن شرق کشور از پروژه های مهم و راهبردی توسعه زیرساخت های حمل ونقل است و با وجود شرایط خاص کشور و محدودیت های ناشی از وضعیت جنگی، عملیات اجرایی آن متوقف نشده و با جدیت ادامه دارد.
سید محمدرضا هاشمی با اشاره به روند تامین اعتبار پروژه گفت: عملیات اجرایی این طرح در دولت سیزدهم با بیش از ۲ همت اعتبار و پیشرفت فیزیکی حدود ۱۱ درصد دنبال شده و در دولت چهاردهم نیز طی حدود ۲ سال گذشته بیش از ۷.۵ همت اعتبار به آن اختصاص یافته است؛ به این ترتیب مجموع اعتبارات تزریق شده به پروژه به حدود ۹.۵ همت رسیده است.
وی با اشاره به گستره عملیات اجرایی در محدوده استان افزود: بیش از ۴۳۰ کیلومتر از مسیر راه آهن در محدوده خراسان جنوبی، در قالب ۱۴ قطعه و با فعالیت ۱۴ پیمانکار در حال اجراست و براساس گزارش های ارائه شده و بازدیدهای میدانی، پیشرفت فیزیکی پروژه در این محدوده از ۴۰ درصد عبور کرده است.
هاشمی همچنین از اجرای عملیات احداث تونل در پنج نقطه مسیر خبر داد و گفت: بخشی از تونل ها بازگشایی شده و در جریان بازدید اخیر نیز یکی از پل های مهم مسیر که عملیات اجرایی آن با اجرای حدود ۱۵ پایه و ستون در مراحل پایانی قرار دارد، مورد بازدید قرار گرفت.
وی راه اندازی این خط ریلی را از مطالبات دیرینه مردم استان دانست و تصریح کرد: بهره برداری از راه آهن علاوه بر تسهیل سفر مردم و زائران بارگاه امام رضا(ع)، زمینه مناسبی برای حمل ونقل مواد معدنی و محصولات تولیدی استان فراهم می کند و در رونق اقتصادی، توسعه مبادلات تجاری و تقویت جایگاه خراسان جنوبی در شبکه حمل ونقل کشور مؤثر خواهد بود.
استاندار خراسان جنوبی با اشاره به بازدیدهای منظم ماهانه از قطعات مختلف پروژه، بررسی مطالبات پیمانکاران و وضعیت حقوق کارگران را از محورهای مهم این بازدید عنوان کرد و افزود: پرداخت حقوق کارگران در پروژه به روز است، اما پیمانکاران نیز مطالباتی دارند که تأمین و پرداخت آن ها در اولویت پیگیری قرار دارد.
اختصاص ۱.۵ همت اعتبار جدید برای تکمیل راه آهن شرق کشور
هاشمی با اشاره به تزریق حدود یک هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان اعتبار طی هفته گذشته، از برنامه اختصاص یک هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان دیگر در آینده نزدیک خبر داد و تاکید کرد: با تامین این منابع، مجموع اعتبار جدید به حدود سه همت خواهد رسید و پرداخت مطالبات پیمانکاران با اولویت دنبال می شود.
وی در نشست با پیمانکاران و عوامل اجرایی در کارگاه قطعه ۱۸ نیز راه آهن شرق کشور را پروژه ای حیاتی برای جمهوری اسلامی ایران و حتی فراتر از مرزهای کشور دانست و گفت: تکمیل این طرح می تواند در توسعه اقتصادی، تقویت ارتباطات منطقه ای و ارتقای امنیت پایدار شرق کشور نقش تعیین کننده ای داشته باشد.
هاشمی با قدردانی از همکاری دستگاه های اجرایی و نظارتی، از جمله منابع طبیعی، آب منطقه ای، شرکت نفت، محیط زیست و امور اراضی، بر ضرورت هماهنگی همه دستگاه ها برای رفع موانع و تسریع عملیات اجرایی تاکید کرد.
وی با اشاره به اشتغال زایی پروژه برای حدود ۲ هزار و ۱۰۰ خانوار نیز پرداخت به موقع حقوق کارگران را از اولویت های جدی دانست و بر تداوم پیگیری تأمین منابع مالی و مطالبات پیمانکاران تأکید کرد.
فرمانده سپاه: تکمیل راه آهن، ظرفیت حمل ونقل و اقتصاد شرق را متحول می کند
فرمانده سپاه انصارالرضا(ع) خراسان جنوبی، نیز در حاشیه بازدید از کارگاه قطعه ۱۸ با قدردانی از تلاش دولت های گذشته و فعلی، مسئولان استانی و پیمانکاران، بر ضرورت تداوم حمایت ها و تأمین به موقع اعتبارات برای تکمیل این پروژه تأکید کرد.
سردار ناصر بهروز با اشاره به نقش تلاش های دولت سیزدهم و دولت چهاردهم در پیشبرد این طرح اظهار کرد: نباید زحمات و اقدامات انجام شده در دولت شهید آیت الله رئیسی و همچنین پیگیری های دولت چهاردهم به ریاست دکتر پزشکیان نادیده گرفته شود؛ چراکه مجموعه این تلاش ها موجب شده پروژه با وجود مشکلات و محدودیت ها همچنان در مسیر اجرا قرار داشته باشد.
وی پیگیری های مستمر استاندار و مسئولان استان در سطح ملی برای تأمین منابع مالی را مؤثر دانست و ابراز امیدواری کرد این حمایت ها برای تأمین به موقع اعتبارات مورد نیاز ادامه یابد.
سردار بهروز با اشاره به حجم فعالیت های فنی و مهندسی در مسیر کوهستانی راه آهن، از تلاش مهندسان، عوامل اجرایی و پیمانکاران قدردانی کرد و گفت: عملیات خاک برداری و زیرسازی های سنگین در این مسیر نشان دهنده تلاش گسترده مجموعه های اجرایی است.
وی راه اندازی راه آهن خراسان جنوبی را عاملی مؤثر در کاهش مشکلات حمل ونقل و جابه جایی کالا دانست و تأکید کرد: تکمیل این پروژه می تواند ظرفیت های اقتصادی و زیرساختی منطقه را به شکل قابل توجهی ارتقا دهد.
فرمانده سپاه استان در پایان نیز آمادگی خود را برای همکاری و حمایت از روند اجرای پروژه اعلام کرد.
مدیرکل راه و شهرسازی: ۱۳۰ کیلومتر از مسیر آماده ریل گذاری است
مدیرکل راه و شهرسازی خراسان جنوبی در تشریح آخرین وضعیت اجرایی پروژه از رسیدن پیشرفت فیزیکی راه آهن استان به حدود ۴۰ درصد خبر داد و گفت: تاکنون عملیات زیرسازی و آماده سازی حدود ۱۳۰ کیلومتر از مسیر ۲۷۰ کیلومتری مورد اشاره در محدوده استان تکمیل شده و این بخش ها آماده ورود به مرحله ریل گذاری هستند.
میرمحمد مودی با اشاره به روند اجرای قطعات مختلف افزود: مسیر حدفاصل یونسی تا گناباد به طول حدود ۶۰ کیلومتر به پیشرفت فیزیکی نزدیک به ۹۰ درصد رسیده و عملیات اجرایی ایستگاه گناباد نیز آغاز شده است.
وی درباره سایر قطعات پروژه اظهارکرد: قطعه ۱۴ با پیشرفت فیزیکی بیش از ۶۰ درصد در حال اجراست و در قطعه ۱۹ نیز عملیات اجرایی در محدوده ای به طول تقریبی ۱۲ کیلومتر با مبلغ قراردادی حدود یک هزار میلیارد تومان دنبال می شود.
مودی همچنین از پیشرفت حدود ۹۰ درصدی یک بخش دیگر به طول تقریبی ۳۷ کیلومتر خبر داد و گفت: محدوده نهبندان تا دوراهی زابل نیز در قالب سه قطعه اجرایی تعریف شده و پیمانکاران در بخش هایی از مسیر واقع در محدوده سیستان و بلوچستان فعالیت دارند. قطعه ۹۷ نیز در برنامه واگذاری و ورود پیمانکار قرار دارد.
وی با اشاره به اهمیت اتصال بیرجند به شبکه ریلی مشهد و زاهدان تصریح کرد: اجرای قطعات مختلف این کریدور با جدیت دنبال می شود و برای بخش هایی از مسیر بیرجند به سمت زاهدان نیز برنامه ریزی اجرایی انجام شده است.
مدیرکل راه و شهرسازی خراسان جنوبی با تاکید بر نقش اعتبارات در افزایش سرعت اجرای پروژه خاطرنشان کرد: از ابتدای دولت چهاردهم تاکنون حدود ۷.۵ همت اعتبار به پروژه راه آهن خراسان جنوبی تزریق شده و پیشرفت فیزیکی آن از حدود ۱۵ درصد در ابتدای دولت به نزدیک ۴۰ درصد رسیده است.
راه آهن شرق در ایستگاه تصمیم های بزرگ؛ از تزریق اعتبار تا ضرورت بهره برداری
مجموع آمارها و اظهارات مسئولان نشان می دهد راه آهن شرق کشور در سال های اخیر از نظر تامین منابع مالی و گستره عملیات اجرایی وارد مرحله متفاوتی شده است؛ اما آنچه در نهایت موفقیت این طرح را رقم می زند، نه صرفاً حجم اعتبار تخصیص یافته و نه تعداد ماشین آلات فعال، بلکه سرعت تبدیل این ظرفیت ها به یک شبکه ریلی کامل و قابل بهره برداری است.
آماده سازی ۱۳۰ کیلومتر مسیر برای ریل گذاری، پیشرفت نزدیک به ۴۰ درصدی پروژه در محدوده استان، فعالیت ۱۴ پیمانکار در ۱۴ قطعه و تزریق ۹.۵ همت اعتبار، مجموعه ای از ظرفیت های امیدوارکننده است؛ با این حال، تکمیل پل ها و تونل ها، اجرای ریل گذاری، احداث ایستگاه ها و اتصال پیوسته قطعات به یکدیگر همچنان مسیر پیش روی این پروژه را تعیین می کند.
نکته مهم آن است که آماده بودن زیرسازی به معنای تکمیل خط ریلی نیست و ورود به مرحله ریل گذاری نیز به تنهایی پایان کار نخواهد بود، تامین تجهیزات تخصصی، تکمیل سازه های فنی، احداث ایستگاه ها و فراهم کردن زیرساخت های بهره برداری، مراحل دیگری هستند که باید متناسب با پیشرفت عملیات عمرانی دنبال شوند.
از سوی دیگر، قرار گرفتن این خط در مسیر اتصال چابهار به شمال شرق کشور و آسیای میانه، اهمیت پروژه را از سطح یک مطالبه استانی فراتر می برد و آن را به یکی از ظرفیت های مهم توسعه اقتصادی، تجاری و ترانزیتی شرق ایران تبدیل می کند.
اکنون مهم ترین انتظار از متولیان این طرح، ارائه برنامه زمان بندی روشن برای تکمیل قطعات، تضمین استمرار منابع مالی و جلوگیری از ایجاد وقفه در فعالیت پیمانکاران است؛ چراکه مردم خراسان جنوبی پس از سال ها انتظار، بیش از هر چیز به دنبال مشاهده نتیجه ملموس این سرمایه گذاری بزرگ هستند.
راه آهن شرق کشور امروز در مسیر سازندگی قرار گرفته و نشانه های پیشرفت در کارگاه های متعدد آن قابل مشاهده است؛ با این حال، معیار نهایی موفقیت این ابرپروژه زمانی محقق می شود که اعتبار و تلاش های اجرایی به ریل گذاری، اتصال شبکه و بهره برداری واقعی منجر شود؛ روزی که سوت نخستین قطار در بیرجند به صدا درآید و یکی از دیرینه ترین مطالبات زیرساختی مردم خراسان جنوبی رنگ واقعیت بگیرد.
