◄ پایان عصر طلایی سوخت های فسیلی در دریا؟ /تحلیل روند سفارش گذاری کشتی های دوگانه سوز
بازار جهانی سوخت کشتی در هفته های اخیر زیر سایه تنش های ژئوپلیتیک و مقررات زیست محیطی با نوسان رو به رو شده است؛ جایی که تغییر مسیر تجارت دریایی و رشد سوخت های سبز، معادلات بانکرینگ را دگرگون کرده است.
بازار جهانی بانکرینگ در هفته منتهی به اواسط ژوئن ۲۰۲۶، تحت تأثیر دو لبه قیچی «تنش های ژئوپلیتیک» و «فشار مقررات زیست محیطی» قرار گرفته است. در حالی که نوسانات قیمت نفت خام در بازارهای جهانی مستقیماً هزینه های سوخت رسانی دریایی را تحت تأثیر قرار داده، هاب های بزرگ بانکرینگ جهان از سنگاپور تا فجیره شاهد تغییر ذائقه تدریجی ناوگان از سوخت های سنتی (VLSFO) به سمت سوخت های سبز هستند.
نوسانات قیمتی؛ تاثیر مستقیم ژئوپلیتیک بر بنادر
به گزارش تین نیوز، بر اساس گزارش اخیر Ship & Bunker، قیمت شاخص جهانی سوخت کشتی (G20 Index) در هفته جاری با نوسان ۲ درصدی همراه بوده است. این نوسان عمدتاً ناشی از نااطمینانی ها در مسیرهای ترانزیتی کلیدی (به ویژه دریای سرخ و تنگه هرمز) و تأثیر آن بر قیمت نفت برنت است.
- سنگاپور: به عنوان بزرگترین هاب بانکرینگ جهان، شاهد افزایش تقاضا برای سوخت های کم گوگرد (VLSFO) به دلیل تغییر مسیر کشتی ها از دماغه امید نیک بوده است.
- فجیره: به گزارش S&P Global Platts، ذخایر سوختی در این بندر به دلیل اختلال در زنجیره تأمین منطقه، با کاهش نسبی مواجه شده که منجر به برتری قیمتی (Premium) نسبت به بنادر سنگاپور شده است.
شتاب گیری «گذار سبز»؛ فراتر از سوخت های فسیلی
تحلیل های آژانس بین المللی انرژی (IEA) نشان می دهد که سال ۲۰۲۶ نقطه عطفی در پذیرش سوخت های جایگزین است. در هفته جاری، سفارش گذاری برای کشتی هایی با سوخت دوگانه (Dual-Fuel) از مرز پیش بینی ها فراتر رفته است.
- متانول و آمونیاک: بر اساس گزارش BIMCO، زیرساخت های بانکرینگ متانول در بنادر شمال اروپا (مانند روتردام) در حال گسترش است. این گزارش تأکید می کند که با اجرایی شدن فاز جدید مالیات کربن در اتحادیه اروپا (EU ETS)، کشتی هایی که از سوخت های پاک تر استفاده می کنند، در هفته های اخیر مزیت رقابتی بیشتری در بنادر اروپایی پیدا کرده اند.
- LNG: سوخت گاز طبیعی مایع (LNG) همچنان به عنوان سوخت گذار اصلی در صدر تقاضای سوخت های غیرنفتی در بازار بانکرینگ قرار دارد.
شکاف میان عرضه و تقاضا
گزارش های میدانی از بنادر کلیدی نشان دهنده یک «فشردگی عرضه» (Supply Crunch) در بخش سوخت های با گوگرد بالا (HSFO) است. دلیل این موضوع، تمرکز پالایشگاه ها بر تولید محصولات با ارزش افزوده بیشتر مانند بنزین و سوخت جت همزمان با آغاز فصل سفرهای تابستانی در نیمکره شمالی است.
به گزارش Argus Media، این وضعیت باعث شده است که کشتی های مجهز به سیستم های تصفیه گاز (Scrubbers) که از سوخت ارزان تر HSFO استفاده می کردند، در هفته جاری با حاشیه سود کمتری نسبت به ماه گذشته فعالیت کنند.
سازمان بین المللی دریانوردی (IMO) در گزارش های فنی اخیر خود بر ضرورت کاهش شدت کربن (CII) تأکید کرده است. در این هفته، بحث های داغی در محافل تحلیلگری در مورد «کیفیت سوخت» به راه افتاده است؛ چرا که استفاده از سوخت های زیستی (Biofuels) در عملیات بانکرینگ با چالش هایی نظیر پایداری سوخت در سفرهای طولانی مدت روبروست.
چشم انداز هفته های آتی
بازار بانکرینگ در حال انتقال از یک بازار «تک محصولی نفتی» به یک بازار «سبد سوختی متنوع» است. تحلیلگران Goldman Sachs بر این باورند که تا پایان ماه جاری، قیمت سوخت کشتی تحت تأثیر دو عامل باقی خواهد ماند:
- نرخ کرایه حمل: افزایش نرخ کرایه حمل کانتینری، حساسیت مالکان به قیمت سوخت را کاهش داده و باعث تداوم تقاضا در هاب های اصلی شده است.
- ذخایر استراتژیک: کاهش ذخایر در ایالات متحده و اروپا می تواند در هفته آینده فشار افزایشی بر قیمت سوخت های تقطیری (MGO) وارد کند.
هفته جاری برای فعالان بازار بانکرینگ، هفته ی «احتیاط و پایداری» است. در حالی که قیمت ها تحت کنترل متغیرهای ژئوپلیتیک هستند، استراتژی بلندمدت شرکت های بزرگ کشتیرانی (مانند Maersk و MSC) به سمت قراردادهای خرید مستقیم سوخت های سبز متمایل شده است که این امر نقش سنتی کارگزاران بانکرینگ (Bunker Brokers) را با چالش مواجه خواهد کرد.
